Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Giá trị văn bản chữ Nôm Tày “Bảo Lạc sự tích”

Thứ bảy 25/09/2021 05:00

Văn bản “Bảo Lạc sự tích” do Nam Quang Tổng, cựu Chánh tổng Tô Văn Luyện viết. Văn bản ghi lại những sự kiện cơ bản của lịch sử qua từng năm, mà theo tác giả cho rằng vào thời Bảo Lạc tao loạn, tính từ thời Tri châu Nông Văn Vân nổi dậy chống lại triều đình, khởi binh đánh Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên năm 1833 và sự kiện kết thúc là Tri châu Nông Quảng Tuyên tạ thế năm 1932.

Văn bản Nôm Tày “Sự tích Bảo Lạc” sưu tầm được năm 2014.

Lối hành văn được thể hiện trong văn bản hoàn toàn mang tính biên niên sự kiện lịch sử, viết ngắn gọn, cụ thể và rõ ràng. Tác giả Tô Văn Luyện chỉ ghi lại những sự kiện đã xảy ra với tính chất là những hành động, hoạt động của họ Nông chống lại triều đình, củng cố căn cứ của mình ở giai đoạn đầu từ 1833 đến 1869.

Năm 1869, khi triều đình Tự Đức phong cấp và thưởng cho cha con Nông Hùng Thạc, Nông Hùng Phúc, Nông Hùng Ơn, đánh dấu giai đoạn hội nhập toàn diện của chính quyền địa phương Bảo Lạc với chính quyền trung ương.

Giai đoạn từ 1870 đến 1932 là giai đoạn nhân dân Bảo Lạc dưới sự lãnh đạo của gia tộc họ Nông chống lại các cuộc nổi dậy cướp phá ở địa phương, các nhóm phỉ từ biên giới tràn sang cũng như các cuộc xâm lấn biên giới do phong kiến Trung Quốc gây ra. Các sự kiện được Tô Văn Luyện ghi lại nhưng không có bình luận, hay nhận xét nào liên quan đến các sự kiện này được đưa ra.

Mặc dù, các sự kiện được viết liên tục qua các đời của dòng họ Nông, các thời của triều Nguyễn nhưng ngay cả như vậy thì tác giả vẫn không kết cấu văn bản thành từng phần theo từng đời, từng thời mà chỉ liệt kê tất cả những sự kiện tuần tự theo quan điểm là những sự kiện về một giai đoạn tao loạn của Bảo Lạc.

Từ đầu văn bản cho đến cuối văn bản là các đoạn văn ngắn, cơ bản mỗi đoạn viết về những sự kiện diễn ra trong một năm. Những năm được viết về cuối văn bản được chi tiết hơn, sử dụng dung lượng câu chữ lớn hơn, nhưng vẫn thể hiện tính nhất quán trong cách viết, không bình luận, nhận xét mà chỉ ghi lại sự kiện.

Cũng chính từ xuất phát điểm lập văn bản nhằm mục đích ghi lại những sự kiện lịch sử thời Bảo Lạc tao loạn, cho nên trong văn bản này tác giả cũng không ghi đầy đủ lịch sử theo tính liên tục theo các năm mà có những năm không được nhắc đến trong văn bản. Chẳng hạn các năm từ 1836 đến 1838, từ 1840 đến 1861 không có sự kiện nào được nhắc tới, nó phù hợp với giai đoạn phát triển của lịch sử Bảo Lạc.

Giai đoạn các năm từ 1836 đến 1838 được coi là thoái trào của cuộc khởi nghĩa Nông Văn Vân, Nông Hùng Thạc xưng chúa (Vương công) nhưng triều đình cũng không cảm thấy là mối lo khi đã trấn yểm long mạch, quân triều đình đã đào mỏm “Ngư sơn” làm cho sông Neo chảy thẳng vào sông Gâm như ngày nay để phá thế phong thủy và yên tâm trên vùng đất Bảo Lạc không còn anh hùng chống lại triều đình.

Hay giai đoạn từ 1840 đến 1861 là giai đoạn mà quân triều đình sau mấy lần đánh Bảo Lạc bị thất bại đã ngừng đánh vào biên khu Bảo Lạc, mặc nhiên để cho nghĩa quân của Nông Hùng Thạc tồn tại. Sang giai đoạn sau, thời Thiệu Trị, Tự Đức với chính sách ôn hòa của triều đình nhà Nguyễn, giữa nghĩa quân và triều đình ít xảy ra xung đột. Bản thân Nông Hùng Thạc trong giai đoạn này cũng có chủ trương hội nhập với triều đình để cùng chống lại nạn giặc dã do các nhóm phỉ từ biên giới Trung Quốc tràn sang.

Như vậy, có thể nhận định, tác giả Tô Văn Luyện khi viết “Bảo Lạc sự tích” đã đứng trên quan điểm, lập trường của một người viết sử, nhìn nhận những hoạt động, sự kiện quân sự của nhân dân Bảo Lạc thời bấy giờ dưới sự lãnh đạo của gia tộc họ Nông về cơ bản là khách quan. Các sự kiện được ghi chép chi tiết, cụ thể và không thể hiện lập trường quan điểm cá nhân hay quan điểm giai cấp.

Có những sự kiện chính sử ghi không phản ánh đúng về sự kiện đã diễn ra, nhưng trong văn bản “Bảo Lạc sự tích” đã thể hiện tính khách quan khi ghi đúng những gì nó vốn đã xảy ra. Đối chiếu sự kiện lịch sử được ghi trong chính sử với sự kiện được ghi trong “Bảo Lạc sự tích” và những câu chuyện được lưu truyền trong dân gian, đồng thời phân tích bối cảnh lịch sử thời bấy giờ cho chúng ta thấy tính khách quan của văn bản “Bảo Lạc sự tích”.

Những sự kiện được ghi lại trong “Bảo Lạc sự tích” là cơ sở để trong thời đại ngày nay với cái nhìn toàn diện, khách quan chúng ta có những nhận định đúng đắn về vai trò của dòng họ Nông đối với lịch sử phát triển của vùng đất Bảo Lạc xưa, huyện Bảo Lạc ngày nay. Vai trò của nhân dân Bảo Lạc xưa với nhiệm vụ tiền đồn chống lại các cuộc xâm lược, xâm lấn của các thế lực phong kiến phương Bắc, đặc biệt phong kiến Trung Quốc.

Thông qua các sự kiện được ghi chép trong “Bảo Lạc sự tích”, chúng ta có được những đánh giá khách quan về tình hình an ninh trật tự của vùng đất Bảo Lạc trong 100 năm dưới triều Nguyễn. Đồng thời cũng có những đánh giá khách quan và toàn diện về công lao to lớn của gia tộc họ Nông đối với lịch sử phát triển của Bảo Lạc. Đặc biệt là công lao của Nông Hùng Thạc trong việc dẹp loạn giặc dã đem lại bình yên cho nhân dân.

Có thể nói, văn bản bằng chữ Nôm Tày “Bảo Lạc sự tích” là một văn bản không chỉ có giá trị ý nghĩa như một văn bản biên niên sự kiện lịch sử mà còn có giá trị về văn hóa, chữ viết. Bởi văn bản không chỉ góp phần cung cấp sử liệu làm sáng rõ những sự kiện, những vấn đề chính trị, xã hội xưa mà còn có ý nghĩa nhất định trong việc xác định những giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất Bảo Lạc nay.

Đồng thời, là cơ sở để giáo dục tinh thần yêu quê hương, lòng tự hào về gia đình, dòng họ cho thế hệ trẻ. Động viên, khuyến khích thế hệ trẻ không ngừng ra sức phấn đấu xây dựng làm giàu, làm đẹp thêm truyền thống vẻ vang của dân tộc, dòng họ trên mảnh đất Bảo Lạc nói riêng và Cao Bằng nói chung.

Triệu Thị Kiều Dung

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh