Bạn đang xem: Trang chủ » Non nước Cao Bằng

Bảo vệ và phát huy giá trị Di tích lịch sử địa điểm Đài Tiếng nói Việt Nam

Thứ hai 16/08/2021 05:00

Di tích lịch sử địa điểm Đài Tiếng nói Việt Nam tại hang Ngườm Chiêng, thuộc xóm Bó Đa, thị trấn Trùng Khánh (Trùng Khánh) có giá trị và ý nghĩa lịch sử to lớn trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng và lòng yêu nước đối với các thế hệ hôm nay.

Lối vào hang Ngườm Chiêng, xóm Bó Đa, thị trấn Trùng Khánh (Trùng Khánh).

Ngày 29/6/2021, Di tích hang Ngườm Chiêng là 1 trong 2 di tích được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận xếp hạng Di tích Quốc gia. Di tích hang Ngườm Chiêng còn có tên gọi khác là Công trường K50, Điện đài A3, nơi đặt máy phát sóng, phát thanh Việt Nam từ năm 1966 - 1978.
Từ trung tâm thị trấn Trùng Khánh, theo Quốc lộ 4A đi thác Bản Giốc khoảng 3km, đến cầu Nà Lung, rẽ trái khoảng 200m là đến khu vực di tích.

Trước đây, hang Ngườm Chiêng với địa hình hiểm trở, nằm giữa dãy núi đá cao với cây cối rậm rạp, phía trước hang là khu đất rộng và sâu. Nơi đây được chọn là một trong nhiều địa điểm trên toàn quốc lập mạng đài dự phòng cho phát sóng, phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam được duy trì thông suốt trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước 1966 - 1975, với nhiệm vụ phát sóng đối nội, đối ngoại, phát đi châu Âu thực hiện nhiệm vụ chính trị về đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, công tác đối ngoại, tình hình diễn biến chiến tranh trong kháng chiến chống Mỹ.

Từ khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, để bảo đảm an toàn các cơ sở kỹ thuật phát thanh, được sự chỉ đạo của Bộ Chính trị và Chính phủ, của lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam, Cục Kỹ thuật phát thanh khảo sát các hang núi ở các tỉnh Hà Tây, Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn..., mua thiết bị để thành lập các đài dự phòng.

Từ ngày 19/8 - 5/9/1964, đoàn khảo sát vùng Trùng Khánh (Cao Bằng), chọn hang Phia Dẻ, xóm Bản Đà, xã Đình Minh (nay là xóm Bó Đa, thị trấn Trùng Khánh) là nơi lập mạng đài dự phòng phát sóng, phát thanh Tiếng nói Việt Nam được đặt tên là CK3 trong lúc chờ các hạng mục của Điện đài A3 hoàn thiện. CK3 là đơn vị sơ tán của Đài Tiếng nói Việt Nam, được phép sản xuất chương trình, phát sóng chủ yếu sang các nước Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan.

Đài Tiếng nói Việt Nam đặt biểu tượng tại khu vực hang Ngườm Chiêng thuộc xóm Bó Đa, thị trấn Trùng Khánh (Trùng Khánh) từ năm 2014.

Ngày 19/12/1972, lúc 5 giờ 5 phút khi các đài phát thanh đang giới thiệu chương trình phát thanh trong ngày thì sóng 297m, 31m, 41m, 63m, 49m, Đài Mễ Trì mất sóng. Một vệt bom B52 đã đánh trúng vào Đài Phát thanh Mễ Trì. Nhà máy B bị sập, nhà máy A (các máy lớn) bị sập cổng vào nhà máy và đứt 2 đường Feeder (thiết bị chống sét), một đồng chí tự vệ bảo vệ nhà máy hy sinh.

Sau đó có lệnh từ Trung ương: “Cho các đài dự phòng lên sóng Đài Mễ Trì, sơ tán triệt để mọi người ra khỏi Mễ Trì”. Đúng 9 phút sau, các đài dự phòng, Đài CK2 lên sóng thay thế toàn bộ sóng cho Đài Mễ Trì và phát sóng gốc cho Đài 501, A3, V3, B2, Việt Bắc tiếp âm, toàn bộ các đài dự phòng đều được lệnh phát sóng theo phương án đề ra. Trong thời gian 2 tháng, Điện đài A3 luôn trực phát thanh phát sóng 24/24 giờ.

Năm 1976, sau khi Điện đài A3 chấm dứt phát sóng, đến cuối năm 1976, tháo dỡ một số máy móc, thiết bị về Hà Nội, đầu năm 1977 giải thể. Từ năm 1966 - 1978, trong thời gian hoạt động của Điện đài A3 được nhân dân địa phương giúp đỡ, che chở, bảo vệ, đặc biệt là nhân dân xã Đình Minh cũ, góp phần giữ vững làn sóng phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam cả sóng đối nội và đối ngoại. Do vậy, cán bộ, nhân dân xã Đình Minh (nay là thị trấn) vinh dự được Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam tặng Bằng khen có thành tích bảo vệ an toàn cơ sở phát thanh quốc gia trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ giai đoạn 1972 - 1975.

Hai vợ chồng ông Nông Thế Hải, nguyên  cán bộ khung, phụ trách dân công và công tác hậu cần, Ban Kiến thiết Điện đài A3, quê xã Phong Châu (Trùng Khánh) và bà Nguyễn Thị Tâm, quê Phù Ninh (Phú Thọ), nguyên cán bộ kỹ thuật Tổ máy phát Điện đài A3, cả 2 ông bà là cán bộ Đài Phát thanh và Truyền hình Cao Bằng đã nghỉ hưu, hiện ở tổ 12, phường Đề Thám (Thành phố), chia sẻ: Điện đài A3 khi bắt đầu xây dựng gọi là Công trường K50.

Cơ cấu tổ chức của Điện đài ban đầu thành lập Ban Kiến thiết, sau khi xây dựng xong, cơ cấu tổ chức lại Ban lãnh đạo, cán bộ khung, bộ phận phụ trách máy nổ, máy phát, tổ thu âm... Trong khi giặc Mỹ đánh phá miền Bắc, Đài Tiếng nói Việt Nam chuẩn bị sơ tán, từ năm 1966, tôi được Trung ương điều động về Điện đài A3 công tác, do bí mật tuyệt đối, bản thân không biết bị điều chuyển đi đâu, khi đến Trùng Khánh thì mới biết đã trở lại quê hương.

Ông Nông Thế Hải và bà Nguyễn Thị Tâm, nguyên là cán bộ Điện đài A3 xem lại ảnh chụp cùng đồng nghiệp tại hang Ngườm Chiêng.

Khi vào khu vực Ngườm Chiêng, nơi đây còn nguyên sơ, công trường đang xây dựng ngổn ngang, ông Hải được giao theo dõi công tác mật A3, lúc bấy giờ chỉ được nói đây là đài khí tượng. Trong thời điểm đang chiến tranh, đời sống của cán bộ, nhân viên rất khó khăn, lực lượng công nhân công trường xây dựng nhà, nhân viên điện đài nỗ lực ngày đêm để lắp đặt thiết bị thu, phát sóng.

Đến năm 1968, sau khi xây dựng, lắp đặt xong, Đài A3 chính thức phát sóng, lúc đó, Đài phát thanh Mễ Trì bị tàn phá, ngừng sóng, khi được lệnh, chỉ sau 9 phút Đài A3 lên sóng tiếp âm đài Trung ương, các hệ số kỹ thuật đảm bảo, phát sóng đi Phần Lan và Bắc Âu. Thời điểm này, sóng phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Giải phóng mạnh hơn bao giờ hết, suốt ngày đêm làn sóng chiếm lĩnh, át làn sóng của phát thanh ngụy Sài Gòn. Từ đó, Đài A3 duy trì sóng đến khi rút về Trung ương.

Ông Lý Văn Đồng, 75 tuổi, ở xóm Bó Đa, thị trấn Trùng Khánh, nguyên Công an vũ trang bảo vệ các mục tiêu nội địa Điện đài A3, cho biết thêm: Thời điểm đó, Tổ bảo vệ gồm 1 Trung đội Công an vũ trang (12 người), với nhiệm vụ canh gác bảo vệ 24/24 giờ, đảm bảo thường xuyên liên tục. Lúc đó, phía trước hang có 4 dãy nhà gồm: nhà cơ khí, nhà ở cán bộ, công nhân viên, bảo vệ, nhà ăn. Tất cả những dãy nhà được xây bằng đá kiên cố, chắc chắn. Đài dự phòng được lập tại hang Ngườm Chiêng, hang chính rộng và sâu xuyên qua núi, bên trong được xây 3 nhà, gồm 1 nhà kho, 2 nhà máy phát, hang phụ đặt hệ thống máy nổ.

Khu vực này được bảo vệ nghiêm ngặt, phân công mỗi ca trực 4 người, bản thân ông được giao giữ chìa khóa mở cổng, cửa ra vào Điện đài cho cán bộ kỹ thuật vào làm việc, khu vực này giao toàn quyền bảo vệ cho tổ bảo vệ. Đến cuối năm 1977, lực lượng Điện đài rút dần về Hà Nội, khu vực này được giao cho Ban Chỉ huy Quân sự huyện quản lý, bản thân ông về công tác tại UBND xã Đình Minh, đến năm 1990 nghỉ hưu theo chế độ.

Bí thư Huyện ủy Trùng Khánh Phạm Văn Cao cho biết: Thời gian qua, huyện phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khảo sát, lập hồ sơ di tích hang Ngườm Chiêng và danh thắng Mắt thần núi trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để công nhận di tích cấp quốc gia. Di tích hang Ngườm Chiêng do chính quyền và nhân dân địa phương quản lý, ban đầu di tích chưa được đầu tư, tôn tạo phát huy giá trị.

Năm 2014, Đài Tiếng nói Việt Nam đã gắn bia ghi dấu với nội dung: "Đài Tiếng nói Việt Nam - Điện đài A3. Nơi đây đã đặt máy phát sóng phát thanh từ năm 1966 - 1978" và dựng bia biểu tượng của Đài Tiếng nói Việt Nam. Hiện di tích đã được xếp hạng quốc gia, thời gian tới tỉnh sẽ thành lập Ban quản lý Di tích để quản lý, bảo vệ. Đồng thời, huyện sẽ phối hợp tổ chức công bố, đón nhận bằng di tích quốc gia.

Trên cơ sở đó phối hợp với các cơ quan chức năng của tỉnh, chính quyền địa phương và nhân dân nâng cao trách nhiệm trong việc gìn giữ và bảo vệ di tích. Đồng thời, tuyên truyền, quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng cho người dân địa phương hiểu rõ giá trị lịch sử của di tích; xây dựng kế hoạch chỉnh trang hạ tầng, đầu tư đường vào di tích phục vụ cho du khách tham quan; phối hợp với ngành giáo dục biên soạn tài liệu giới thiệu di tích, tạo điều kiện cho các trường học tổ chức cho học sinh tham quan, học tập.

Thu Hoài

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh