Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Bảo Lâm - dư vị ngọt ngào

Thứ sáu 17/09/2021 14:00

Mặt trời vén những dải mây mỏng mềm mại như dải lụa trắng dài vô tận ôm ấp các ngọn núi chiếu những tia nắng đầu tiên của ngày mới xuống dòng sông Gâm, làm mặt nước lấp lánh ánh bạc. Chiếc xe ô tô rời Bảo Lạc chở chúng tôi lượn những vòng cua êm ái trên Quốc lộ 34, tiếp tục hành trình đến với huyện Bảo Lâm.

Thị trấn Pác Mjầu (Bảo Lâm) bên dòng sông Gâm. Ảnh: Thế Vĩnh.

HƯƠNG SẮC VÙNG CAO

Đường đến Bảo Lâm chạy dọc dòng sông Gâm hiền hòa, cần mẫn mang phù sa bồi đắp cho những ruộng lúa, ruộng ngô hai bên bờ vốn đã phì nhiêu, càng thêm màu mỡ. Qua kính cửa xe, tôi mê mẩn chiêm ngưỡng những bản làng ẩn hiện dưới thung sâu nơi chân núi, những ngôi nhà của đồng bào dân tộc cheo leo nơi non cao hòa vào màu xanh ngút ngàn trên những sườn núi nhấp nhô, tít tắp tưởng đến vô cùng.

Bên đường, lâu lâu lại bắt gặp những chàng trai dân tộc vạm vỡ, khoe tang ngực đỏ au, chắc khỏe như cây lim, cây nghiến đi bên những thiếu nữ dân tộc tay ôm những bó rau rừng, sau lưng gùi những gùi ngô đầy ắp vàng óng, nụ cười tươi rói, gương mặt ửng hồng còn vương giọt nắng đi ra từ những nương ngô. Thiên nhiên và con người vùng cao nơi đây được bày trí thật hài hòa, đẹp tựa bức tranh sống động, hoàn hảo mà bình dị, nhưng có hương, có sắc, gợi cảm xúc nồng nàn, bình yên.

Được trầm mình vào cảnh sắc mê hoặc với bao cảm xúc bồi hồi đến kỳ lạ, tâm thức tôi lại dồn dập vang lên những ca từ mượt mà, thiết tha được Nhạc sỹ Bế Ngọc Dương gieo vào những nốt nhạc trong ca khúc “Thung lũng sông Gâm” - một âm hưởng đầy chất lãng mạn, trữ tình: “… Mời anh lên với bản em/Đường lên dốc núi/Mây trèo non cao…”.

Khi chùm nắng chớm Thu nhuốm cả không gian một màu vàng trong trẻo, đằm thắm như vốn có của núi rừng vùng cao, chiếc xe ô tô chở chúng tôi đến trung tâm xã Lý Bôn, dừng lại trước cây cầu vững trãi vắt qua hai bờ sông Gâm. Người đồng nghiệp cùng đi tỏ ra am tường, nói với tôi như một hướng dẫn viên du lịch, từ đầu cầu bờ bên kia, đi theo Quốc lộ 4C sẽ đến huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, nơi có Chợ tình Khau Vai độc đáo, đẫm màu “truyền thuyết”.

Theo con đường ngoằn nghèo, mỏng manh, vắt chênh vênh lưng chừng núi đã được bê tông phẳng phiu thay con đường đất gập gềnh trước đây, chúng tôi đến xóm Phiêng Pẻn, xã Lý Bôn. Xóm Phiêng Pẻn có ông Tẩn Dấu Quẩy, dân tộc Dao, là Bí thư chi bộ, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số của xóm nổi tiếng làm kinh tế giỏi, gương mẫu đi đầu trong mọi phong trào thi đua, được người dân trong xóm hết mực quý trọng.

Ông là người đầu tiên của xóm đưa cây hồi về trồng và chưng cất tinh dầu, trồng cây quế, cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Đến nay, 99% hộ dân xóm Phiêng Pẻn học ông làm giàu, thi đua lao động sản xuất để vươn lên thoát nghèo bằng mô hình trồng hồi và chưng cất tinh dầu, thu nhập từ 50 - 70 triệu đồng/năm.

Chợt nhớ lại lần đến Phiêng Pẻn dịp cuối tháng 4/2021, ông Tẩn Dấu Quẩy đã xuống chân núi của xóm đón chúng tôi. Hôm đó, trên đường về nhà mình, ông Quẩy hồ hởi khoe: Phiêng Pẻn giờ đã đổi thay nhiều lắm. Được Nhà nước quan tâm đầu tư làm đường bê tông, xóm không còn cách trở, người dân đi lại được thuận tiện, kinh tế của xóm vì thế cũng phát triển.

Bây giờ câu chuyện thường ngày của người dân Phiêng Pẻn quê mình rôm rả nhất vẫn là chuyện xây dựng nông thôn mới và thi đua lao động sản xuất để làm giàu. Nhờ đó, cuộc sống người dân không còn lo thiếu đói, bữa ăn không còn phải ăn ngô. Người dân Phiêng Pẻn tin tưởng tuyệt đối vào Đảng, Nhà nước.

Ông Tẩn Dấu Quẩy còn chân thành nói với chúng tôi: “Hôm nay, đón các anh lên thăm, mình nhắn vợ nấu cơm và đồ mèn mén, có canh măng chua nấu cá đãi các anh”. Biết bữa ăn của người Phiêng Pẻn không còn phải ăn ngô như ông Tẩn Dấu Quẩy nói, nhưng được thưởng thức món mèn mén với canh măng chua nấu cá, món ăn của đồng bào dân tộc thật bình dị, giản đơn, với tôi lại độc đáo, đậm đà hương vị, trong đó còn chứa chan tình người.

SỨC SỐNG BẢO LÂM

Tại xã Lý Bôn, chúng tôi thỏa thích ngắm nhìn Nhà máy Thủy điện Bảo Lâm I được xây dựng bề thế, sừng sững trên dòng sông Gâm, được anh Trần Long Hưng, Phó Quản đốc, quê Thái Bình cùng anh Nông Hải Ninh, Ca trưởng của Nhà máy, quê ngay xã Lý Bôn đón tiếp và nhiệt tình dẫn đi tham quan Nhà máy. Các anh cho biết: Trên địa bàn huyện Bảo Lâm hiện có 4 nhà máy thủy điện: Bảo Lâm 1, Bảo Lâm 3, Bảo Lâm 3A, Mông Ân, đã vận hành hòa lưới điện quốc gia với tổng công suất 114 MW, tổng sản lượng điện trung bình hằng năm theo thiết kế hơn 438 KWh.

Các nhà máy thủy điện đã khai thác hiệu quả nguồn thủy năng dồi dào trên sông Gâm và một phần sông Nho Quế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, giải quyết việc làm cho nhiều lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân địa phương”.

Nhà máy Thủy điện Bảo Lâm 1 hằng năm đóng góp 20 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Mặt trời xuống núi, nhanh chóng nhường cho màn mây màu sẫm. Trời mờ tối, phố núi lên đèn, chúng tôi thả bộ dạo quanh thị trấn Pác Mjầu nhỏ bé, được bao bọc bởi những dãy núi đá dọc bờ sông Gâm. Nhịp sống ở đây không ồn ào, nhưng sống động, con người dường như sống lặng lẽ, bình thản và khép mình.

Ánh đèn điện tỏa ra từ những căn nhà tầng, kiến trúc hiện đại và từ những cửa hàng, cửa hiệu dọc thị trấn như những chuỗi ngọc lung linh sắc màu, trang điểm cho phố huyện thêm rực rỡ. Trong cái tươi mới của phố huyện hôm nay, tôi chẳng còn tìm thấy dấu tích của một tiểu khu Pác Mjầu hiu quạnh, cách trở của hơn 20 năm về trước. Có chăng, còn là những nét đẹp văn hóa thuần hậu, những con người bình dị, thật thà, chất phác, hiếu khách và năng động thì vẫn vậy, tạo cho miền quê nơi đây một sức hút kỳ lạ.

Phó Bí thư Huyện đoàn Bảo Lâm Nguyễn Ngọc Quảng có phong cách bình dị, hiền lành, nhưng hoạt bát, cách nói chuyện sôi nổi và rất có duyên. Trên đường đưa chúng tôi đi cơ sở không theo chương trình định sẵn, anh Quảng kể cho tôi nhiều câu chuyện vui về tuổi trẻ các dân tộc huyện Bảo Lâm tích cực đi đầu các phong trào thi đua trong mọi lĩnh vực, nhất là phong trào tuổi trẻ Bảo Lâm lập thân, lập nghiệp, phát triển kinh tế, giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.

Nhiều gương thanh niên các xã vùng sâu, vùng xa của huyện đã đổi mới tư duy, mạnh dạn đầu tư vào các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả, cho thu nhập cao, từng bước vươn lên thoát nghèo và làm giàu. “Nhiệt tình tham gia các phong trào thi đua là cơ hội để tuổi trẻ Bảo Lâm được thử thách, rèn luyện và khẳng định vai trò, trách nhiệm đối với quê hương” - Quảng bộc bạch.  

Tại UBND xã Mông Ân, chúng tôi gặp Bí thư Chi đoàn xóm Lũng Nặm Vừ Văn Lự, dân tộc Mông mà không hẹn trước. Anh từng là chiến sĩ biên phòng hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương. Anh Lự chia sẻ: Thời gian trong quân ngũ, được đi cơ sở, được thấy các mô hình kinh tế hiệu quả đã cho mình kiến thức, kinh nghiệm làm ăn.

Hoàn thành nghĩa vụ quân sự về địa phương, mình vận dụng nó và tích cực tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật nông nghiệp do xã tổ chức vào đầu tư nuôi lợn đen, có thời điểm nuôi gần 200 con và trồng các cây quế, hồi, kết hợp chưng cất tinh dầu, mỗi năm cho thu nhập gần trăm triệu đồng. Giờ thì cuộc sống gia đình rất ổn định.

Góc chợ phiên thị trấn Pác Mjầu.

Biết chúng tôi đi cơ sở về, Chủ tịch UBND huyện Bảo Lâm Mã Gia Hãnh mặc dù bề bộn công việc nhưng vẫn dành thời gian tiếp đón. Anh vui vẻ cho biết: Được Đảng, Nhà nước quan tâm đầu tư, cùng với sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện, diện mạo nông thôn vùng cao huyện Bảo Lâm được đổi mới căn bản, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc không ngừng được cải thiện, nâng cao.

Hiệu quả nhất phải kể đến kết quả triển khai thực hiện công tác dân tộc, chính sách dân tộc, Chương trình giảm nghèo nhanh và bền vững và Chương trình xây dựng nông thôn mới. Theo đó, giai đoạn 2015 - 2020, huyện đã hỗ trợ hơn 84,6 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng vào 112 hạng mục, công trình giao thông nông thôn, thủy lợi, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa…, cho các xã đặc biệt khó khăn.

Gần 3.670 lượt hộ gia đình được hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, vật tư phân bón, máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp, với tổng kinh phí hơn 27,7 tỷ đồng, cùng hàng trăm tỷ đồng hỗ trợ hiệu quả thực hiện chính sách định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số, hỗ trợ trực tiếp cho hộ đồng bào nghèo, hộ dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn vay vốn phát triển sản xuất… Lao động việc làm được đặc biệt quan tâm, từ năm 2015 đến nay, tạo việc làm mới cho hơn 3.820 người thông qua các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Chương trình xây dựng nông thôn mới đã và đang trở thành phong trào thi đua sôi nổi được mọi người dân hưởng ứng tham gia, cả hệ thống chính trị của huyện vào cuộc quyết liệt, đạt kết quả đáng ghi nhận. Chỉ tính từ đầu năm 2016 cả huyện còn 62,97% hộ nghèo, đến cuối năm 2019 giảm xuống còn 40,08% hộ nghèo. Công tác bảo tồn, lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được quan tâm; quy mô trường lớp được đầu tư, chất lượng giáo dục - đào tạo không ngừng nâng cao; công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu của nhân dân ngày càng được đảm bảo.

Sự đầu tư hiệu quả các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội làm diện mạo nông thôn vùng cao huyện Bảo Lâm như được sang trang mới, tạo cho đồng bào các dân tộc vùng cao của huyện có nhiều cơ hội phát triển kinh tế, thực hiện giảm nghèo.

Rời Bảo Lâm với bao niềm vui bởi những thành tựu mà Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Bảo Lâm đã nỗ lực đạt được. Thành tựu đó thật sống động, như dư vị ngọt ngào tỏa ra từ mảnh đất còn lắm gian khó, nhưng giàu tiềm năng, đã và đang được những người dân có truyền thống lao động cần cù, năng động, sáng tạo và đoàn kết, vững tin vào sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện để tiếp tục đánh thức, khơi dậy, tạo cho Bảo Lâm thêm sức sống mới, trở thành động lực mạnh mẽ thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Lâm nhiệm kỳ 2020 - 2025 đề ra. 

Quốc Sơn

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh