Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ lạc vùng miền núi

Thứ ba 09/08/2022 05:00

Lạc là cây trồng ngắn ngày có vai trò quan trọng trong hệ thống xen canh, luân canh với các loại cây trồng khác, đặc biệt có ý nghĩa trong việc cải tạo đất đối với những vùng đất bạc màu, nghèo dinh dưỡng. Do vậy, việc đầu tư nghiên cứu để tăng năng suất và mở rộng diện tích trồng lạc trên địa bàn tỉnh có ý nghĩa quan trọng trong công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Mô hình sản xuất lạc thương phẩm tại xã Thị Ngân (Thạch An).

Cây lạc được quy hoạch là một trong những cây trồng chính của tỉnh, được nông dân trồng và phát triển tập trung tại các huyện: Thạch An, Hà Quảng, Trùng Khánh… Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong những năm gần đây, diện tích sản xuất lạc trên địa bàn tỉnh đạt 1.700 - 1.800 ha, năng suất bình quân lạc đỏ địa phương và lạc giống mới đạt 13 - 14 tạ lạc khô/ha, sản lượng đạt 2.578 - 2.695 tấn/năm, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với trồng lúa, thị trường tương đối ổn định, ngoài ra cây lạc còn giúp cải tạo đất, giảm lượng phân bón cho cây trồng các vụ sau. Mặc dù sản lượng đạt khá, nhưng diện tích sản xuất, năng suất chưa cao so với tiềm năng của các giống đang trồng phổ biến, cần tiếp tục mở rộng diện tích, nâng cao năng suất, sản lượng theo hướng sản xuất hàng hóa, xây dựng vùng nguyên liệu sản xuất lạc giống ổn định, bao tiêu sản phẩm và chế biến thành nhiều sản phẩm khác nhau từ cây lạc theo hướng bền vững.

Sản xuất lạc chịu ảnh hưởng nặng nề của thời tiết, bà con chưa chú trọng ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên năng suất, sản phẩm thu được chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường. Công tác bảo quản, chế biến sau thu hoạch chưa được người dân cũng như các doanh nghiệp quan tâm, chú trọng. Sản phẩm lạc thu được chủ yếu dùng để ăn, bán tại các chợ địa phương và bán thô cho thương lái, bị thương lái ép giá. Vì vậy,  năm 2020, bằng nguồn kinh phí sự nghiệp khoa học và công nghệ của Trung ương, địa phương, Công ty TNHH Nông lâm nghiệp Hà Quảng triển khai thực hiện Dự án “Xây dựng mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ trong chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ lạc vùng miền núi tỉnh Cao Bằng” với mục tiêu ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ theo chuỗi sản xuất từ cung cấp giống, vật tư đầu vào, trồng trọt đến chế biến và tiêu thụ lạc đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững cho người sản xuất lạc trên địa bàn tỉnh.

Với sự nỗ lực của đơn vị thực hiện, dự án đã ký hợp đồng với đơn vị chuyển giao là Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển đậu đỗ (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm) về quy trình sản xuất hạt giống lạc và quy trình sản xuất lạc thương phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP; ký hợp đồng với đơn vị chuyển giao là Viện Cơ điện nông nghiệp và công nghệ sau thu hoạch về kỹ thuật bảo quản lạc sấy khô; ký hợp đồng với đơn vị chuyển giao là Viện Công nghiệp thực phẩm về quy trình sản xuất dầu lạc.

Bên cạnh đó, đơn vị làm việc với chính quyền địa phương và các hộ nông dân, lập danh sách các hộ nông dân tham gia mô hình, tiến hành triển khai trồng 100 ha (30 ha mô hình sản xuất lạc giống, 70 ha mô hình sản xuất lạc thương phẩm) tại các xã: Lê Lai, Vân Trình, Thị Ngân (Thạch An). Đào tạo được 6 kỹ thuật viên cơ sở, tập huấn kỹ thuật cho 300 lượt người dân.

Để bảo quản lạc, Công ty xây dựng xưởng chế biến lạc sấy khô với quy mô 200 m2, bảo quản lạc sấy khô công suất 2.000 tấn/năm. Lạc củ tươi sau thu hoạch sẽ được làm sạch sơ bộ và sấy khô trong điều khiển chế độ quạt gió ở nhiệt độ môi trường nhằm giải phóng lượng ẩm tự do trong khoảng 1 - 2 giờ; tiếp theo nhiệt độ tác nhân sấy tăng lên từ 44 - 50oC trong 1 - 2 giờ, nhiệt độ tác nhân sấy được điều khiển với độ sai số không quá 1,5oC, giai đoạn sấy ổn định, duy trì nhiệt độ 45 - 50oC từ 20 - 22 giờ, độ ẩm cuối sản phẩm 10 - 12oC. Sau khi sấy, để lạc củ nguội và ổn định thời gian 4 giờ rồi chuyển xuống băng tải đóng bao (nếu sản xuất lạc củ) hoặc chuyển qua máy bóc vỏ (nếu sản xuất lạc nhân), tại đây củ lạc sẽ được bóc vỏ, vỏ lạc được quạt thổi ra ngoài còn hạt rơi xuống sàng và chuyển qua phân loại kích thước, làm sạch các tạp chất lẫn trong lạc nhân. Bao gói bằng bao PE, bảo quản trong kho mát nhiệt độ từ 12 - 15oC.

Thực hiện đồng bộ quy trình về xây dựng nhà xưởng chế biến dầu lạc quy mô 300 m2, 1 hệ thống dây chuyền thiết bị chế biến dầu lạc công suất 200 tấn/năm; ứng dụng công nghệ sản xuất dầu lạc bằng phương pháp ép, sản phẩm là hệ thống dây truyền công nghệ chế biến dầu lạc công suất 200 tấn/năm, sản xuất ra dầu lạc chất lượng tốt, đạt tiêu chuẩn cơ sở, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường.

Việc xúc tiến thị trường tiêu thụ thông qua hình thức quảng bá sản phẩm được đẩy mạnh, như xây dựng website bán hàng, thực hiện tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá sản phẩm trên báo, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, hợp tác liên kết giữa người sản xuất (các hộ nông dân) và nhà kinh doanh (các doanh nghiệp, tư thương…), xây dựng và mở rộng mạng lưới tiêu thụ sản phẩm lạc. Chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sẽ được thực hiện thông qua các cam kết, hợp đồng có tính pháp lý và tất cả các bên cùng có lợi khi tham gia dự án, đảm bảo tính duy trì, bền vững của dự án. Tiếp thị đến hệ thống siêu thị và các kênh thực phẩm trong nước; xây dựng mạng lưới tiếp thị, đội ngũ nhân sự tiêu thụ sản phẩm tại thị trường nội địa và xuất khẩu. Xúc tiến và ký kết cung cấp sản phẩm lạc giống Cao Bằng với các đơn vị, công ty có nhu cầu giống lạc (Công ty TNHH một thành viên Giống cây trồng Quảng Bình).

Dự án được xây dựng trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, công nghệ được ứng dụng trong dự án là những công nghệ tiên tiến, thích hợp, có tính khả thi cao khi ứng dụng tại địa phương, phù hợp với trình độ, năng lực khoa học, quản lý và các điều kiện về kinh tế - xã hội của tỉnh. Tạo ra mối liên kết bốn nhà, làm cơ sở để ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào cuộc sống người dân, góp phần thúc đẩy xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ lạc vùng miền núi của tỉnh.

Hoàng Kiều

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh