Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp thực hiện chủ trương Nam tiến của Bác

Thứ năm 26/05/2022 05:00

Lịch sử đã ưu ái cho Cao Bằng lần lượt đón hai danh nhân về nước để làm nên một thời đại mới, đó là lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, sau này trở thành Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Sau đó là đồng chí Võ Nguyên Giáp về hoạt động, với tài năng đức độ của mình, sau này trở thành vị tướng huyền thoại lừng danh, làm chuyển dịch dòng chảy lịch sử, được toàn quân, toàn dân quý mến, cả thế giới khâm phục, kính trọng.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Võ Nguyên Giáp gắn liền với sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam và nhiều địa phương trong cả nước, trong đó có Cao Bằng, đặc biệt là cuộc vận động đấu tranh giành độc lập dân tộc trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm Khu di tích rừng Trần Hưng Đạo, xã Tam Kim (Nguyên Bình) năm 1994.

Những trang sử vàng của cách mạng cho thấy, khi Võ Nguyên Giáp về đến Pác Bó, Bác Hồ giao nghiên cứu Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 mà Trung ương mới họp xong, Bác nói tóm tắt mấy nội dung lớn trong nghị quyết như: xác định nhiệm vụ cách mạng Việt Nam, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh… Đến cuối năm 1941, Võ Nguyên Giáp được Bác Hồ giao nhiệm vụ tổ chức các lớp huấn luyện cán bộ chính trị, quân sự tại các địa phương, bắt đầu từ châu Hòa An (bí danh là châu Trần Phú).

Các lớp huấn luyện được tổ chức liên tiếp từ tổng này sang tổng khác suốt mấy tháng. "…, trong một lần Anh Văn về báo cáo, nhận thấy công tác huấn luyện chính trị đạt kết quả tốt, phong trào ở Hòa An đã được củng cố và mở rộng". "Bác nhận xét làm tốt và chỉ thị cho tôi chuyển sang Nguyên Bình".

Nhận chỉ thị của Bác, Võ Nguyên Giáp vào Nguyên Bình. Sau các lớp huấn luyện ở Gia Bằng - Kỳ Chỉ (nay thuộc xã Minh Tâm), phong trào cách mạng được tiếp thêm sức mạnh, các tổ chức cứu quốc như: Nông dân, Thanh niên, Phụ nữ, Phụ lão… ngày càng được củng cố, mở rộng và phát triển vững chắc. Với kết quả cơ sở chính trị vững chắc đó, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chỉ thị cho đồng chí Võ Nguyên Giáp và Lê Thiết Hùng tiến dần xuống phía Nam châu Nguyên Bình.

Dưới sự chỉ đạo sâu sát của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, sự hoạt động bền bỉ, nỗ lực vượt qua gian khổ của Võ Nguyên Giáp và nhiều cán bộ hoạt động tại Cao Bằng, đến đầu năm 1942 đã xây dựng được một hành lang chính trị vững chắc gồm những làng, xã, tổng Việt Minh hoàn toàn, thiết lập địa bàn an toàn từ châu Hà Quảng xuống Hòa An kéo dài sang Nguyên Bình. Tạo nên thế đứng vững chắc cho phong trào cách mạng phát triển mạnh hơn, nhanh hơn, rộng hơn. Đó chính là một trong những điều kiện, cơ sở tạo đà cho phong trào Nam tiến.

Đầu năm 1942, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chỉ thị cho Tỉnh ủy Cao Bằng mở rộng căn cứ địa nối Cao Bằng với Bắc Sơn - Vũ Nhai, xây dựng thành một hành lang chính trị vững chắc từ miền núi xuống miền xuôi để giữ mối liên lạc với Trung ương trong mọi tình huống. Người chỉ thị: "Ngoài lối liên lạc thường dùng bằng giao thông bí mật, phải cấp tốc tổ chức những con đường quần chúng từ Cao Bằng đi về miền xuôi". Trước khi Bác đi nước ngoài công tác, "Cụ giao nhiệm vụ cho Phạm Văn Đồng mở đường Tây tiến sang Hà Giang, Võ Nguyên Giáp cùng với Lê Thiết Hùng mở đường Nam tiến từ Nguyên Bình qua Ngân Sơn, Chợ Rã đánh thông với căn cứ địa Bắc Sơn - Vũ Nhai và phát triển xuống Thái Nguyên".

Đồng chí Võ Nguyên Giáp khẩn trương tiến hành nhiều công việc. Thành lập Chi bộ Nam tiến gồm các đồng chí: Võ Nguyên Giáp, Nông Văn Quang, Nông Văn Lạc, Lê Thiết Hùng do đồng chí Nông Văn Quang làm thư ký (Bí thư). Đồng chí Chu Văn Tấn ở căn cứ Bắc Sơn - Vũ Nhai lên. Một kế hoạch được thống nhất giữa Võ Nguyên Giáp, Lê Thiết Hùng và Chu Văn Tấn. Đó là Chu Văn Tấn về củng cố vùng Bắc Sơn - Vũ Nhai rồi tổ chức một đội vũ trang tuyên truyền xuất quân mở đường Bắc tiến lên. Võ Nguyên Giáp và Lê Thiết Hùng sẽ từ Nguyên Bình phát triển theo nhiều hướng xuống Ngân Sơn, Chợ Rã, Chợ Đồn. Hợp điểm giữa đội Nam tiến của Võ Nguyên Giáp với đội Bắc tiến của Chu Văn Tấn trên trục đường Chợ Đồn - Chợ Chu.

Tên gọi là "Nam tiến", song lực lượng bao gồm cả các hướng khác nhưng trung tâm và quan trọng nhất là hướng "Nam tiến" do Võ Nguyên Giáp, Lê Thiết Hùng, phụ trách, có nhiệm vụ chỉ huy các đội mở con đường quần chúng từ Cao Bằng qua Ngân Sơn, Chợ Rã (nay là Ba Bể và Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn) nối liền với Chợ Đồn (Bắc Kạn) - Chợ Chu (Thái Nguyên); hướng "Đông tiến" đi về phía Đông qua châu Thạch An xuống Lạng Sơn; hướng "Tây tiến" do đồng chí Phạm Văn Đồng phụ trách, có nhiệm vụ vượt qua Bảo Lạc (nay là Bảo Lạc và Bảo Lâm) sang Hà Giang, Tuyên Quang.

Những cán bộ tham gia được biên chế thành 19 đội xung phong Nam tiến, đồng thời tiến hành cùng lúc nhiều hoạt động, nhiều đường, hướng và nhiều nơi khác nhau. Từ Nguyên Bình, Võ Nguyên Giáp và Lê Thiết Hùng cùng một tổ Nam tiến qua Ngân Sơn, đoàn cán bộ thường phải men theo các triền núi đá hoặc ven rừng, có lúc đi vào buổi tối hàng chục hôm mới bảo đảm an toàn, nhưng cả đoàn quên hết mọi vất vả, mệt nhọc, mong sao kịp đoàn của đồng chí Chu Văn Tấn từ Bắc Sơn đi lên.

Cùng thời gian đó, đồng thời với các đội xung phong Nam tiến xuống, đội "Bắc tiến" do đồng chí Chu Văn Tấn chỉ huy cử một tổ tiến lên, củng cố phát triển phong trào quần chúng ở Na Rì (Bắc Kạn), sau đó gây dựng cơ sở ở Bạch Thông; một tổ khác về Định Hóa rồi phát triển lên Chợ Đồn và dừng chân ở xã Nghĩa Tá.

Gần một năm luồn rừng, vượt núi, gian khổ, kể cả hiểm nguy đến tính mạng, đến cuối năm 1943, đoàn của đồng chí Võ Nguyên Giáp đến thôn Băng, xã Nghĩa Tá (Chợ Đồn), điểm hẹn gặp đoàn đồng chí Chu Văn Tấn, các đội Nam tiến khác cũng lần lượt về báo cáo thắng lợi là chặng đường đã được đánh thông. "Trục đường "mẹ" Cao Bằng - Bắc Sơn cuối cùng đã được nối liền. Trải qua bao ngày đêm vật lộn với núi cao, rừng sâu, mưa nguồn, nước lũ, Đội xung phong Nam tiến từ phía Bắc xuống, Đội xung phong Bắc tiến từ phía Nam lên, gặp nhau mừng vui khôn xiết". Để ghi nhớ sự kiện này, hai đồng chí Võ Nguyên Giáp và Chu Văn Tấn nhất trí đổi tên xã Nghĩa Tá thành xã Thắng Lợi.

Như vậy, sau gần một năm hoạt động, với 19 đội xung phong Nam tiến, "con đường quần chúng" cách mạng theo hướng Nam tiến trên địa bàn Việt Bắc mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vạch ra, từ Cao Bằng đã nối liền với khu căn cứ Bắc Sơn - Vũ Nhai, thiết lập được đường dây liên lạc với Trung ương Đảng ở miền xuôi. Phong trào cách mạng ở Việt Bắc gắn liền với phong trào cả nước. "Hai khu căn cứ Cao Bằng và Bắc Sơn - Vũ Nhai được mở rộng, dựa vào nhau tạo thành thế liên hoàn chiến đấu, tiến có thể đánh, lui có thể giữ". "Sự hình thành hai khu căn cứ có những con đường quần chúng cách mạng nối liền nhau, đã mở ra triển vọng lớn, tạo điều kiện cho việc ra đời khu giải phóng sau này". Cuối năm 1943, các đội xung phong Nam tiến sau khi hoàn thành nhiệm vụ đều trở về Tam Kim - Hoa Thám (Nguyên Bình) là trung tâm chỉ đạo phong trào Nam tiến. Tổng bộ Việt Minh và Liên Tỉnh ủy Cao - Bắc - Lạng tổ chức lễ tổng kết, liên hoan mừng thắng lợi và tặng các đội Nam tiến lá cờ "Xung phong thắng lợi".

Tại lễ tổng kết, đồng chí Võ Nguyên Giáp, người tổ chức và phụ trách Ban xung phong Nam tiến đánh giá: "Con đường Nam tiến mở ra theo chỉ thị của Bác và dưới sự chỉ đạo của Ban xung phong Nam tiến đã thành công xuất sắc, nối Cao Bằng và Thái Nguyên, Tuyên Quang. Các đội xung phong Nam tiến đã góp phần xứng đáng vào thành công đó".

Thành công của con đường Nam tiến càng chứng tỏ chủ trương đúng đắn và chỉ đạo sáng suốt của Bác và tài năng của đồng chí Võ Nguyên Giáp là người trực tiếp thực hiện chủ trương của Bác trong việc xây dựng "căn cứ địa lòng dân" vững chắc ở vùng đồng bào các dân tộc Cao Bằng, sau đó là cả vùng đồng bào Việt Bắc, tạo nên thế trận liên hoàn làm cho phong trào cách mạng toàn quốc phát triển mạnh mẽ, vững chắc, góp phần to lớn cho Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công.

Đinh Ngọc Viện

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh