Bạn đang xem: Trang chủ » Giáo dục

Khó khăn trong dạy học tích hợp liên môn lớp 6 hiện nay

Thứ tư 29/12/2021 05:00

Năm học 2021 - 2022 là năm đầu tiên thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới đối với học sinh lớp 6, trong đó, có 2 bộ môn tích hợp là Lịch sử - Địa lý và Khoa học - Tự nhiên (KHTN) (Vật lý - Sinh học - Hóa học). Sau gần 1 học kỳ dạy học liên môn tích hợp đã có nhiều khó khăn, vướng mắc chung và cả những thách thức mang tính chất đặc thù của tỉnh, cần tìm giải pháp để đảm bảo triển khai thực hiện dạy học tích hợp liên môn hiệu quả.

Một tiết học của học sinh lớp 6C, Trường THCS Hợp Giang (Thành phố).

Theo Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, các môn Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học bậc THCS là riêng biệt. Nhưng từ năm học 2021 - 2022, ở lớp 6, các môn học này được tích hợp thành hai môn chính là: Lịch sử - Địa lý, KHTN. Điều này gây ra không ít xáo trộn cho học sinh (HS) và giáo viên (GV), phải thay đổi thói quen từ phương pháp dạy - học đơn môn sang tích hợp liên môn, đến việc sắp xếp thời khóa biểu sao cho không làm đứt mạch kiến thức và cách kiểm tra, đánh giá.

Thực tế bước vào năm học mới 2021 - 2022, GV mới được tiếp cận sách giáo khoa những môn học này, do đó, các GV đang nỗ lực vừa tự nghiên cứu, tìm hiểu, vừa dạy học; HS cũng gặp phải không ít bỡ ngỡ khi một môn học nhưng có đến 2 - 3 GV tham gia giảng dạy. Em Hoàng Hải Long, HS lớp 6, Trường THCS Nam Tuấn (Hòa An) chia sẻ: Môn KHTN hiện nay là tích hợp của 3 môn nên có 3 GV giảng dạy tại lớp. Em phải chuẩn bị vở ghi, các yêu cầu riêng theo từng môn.

Thực tế, hầu hết HS vẫn chưa có ý thức đó là môn học tích hợp mà chỉ xem đó là 2 - 3 môn học. Còn GV do chưa được đào tạo dạy tích hợp liên môn nên trước mắt các trường học phân công GV dạy các phân môn theo đúng chuyên ngành được đào tạo. Nhiều trường THCS vẫn dạy song song các phân môn trong môn tích hợp giống như dạy riêng lẻ đơn môn trước đây. Vì thế, môn KHTN lớp 6 có 3 GV dạy tương ứng với phân môn Vật lý, Hóa học và Sinh học; môn Lịch sử - Địa lý có 2 GV đảm nhiệm.

Cô giáo Hoàng Kim Phượng, Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Bảo Toàn, xã Bảo Toàn (Bảo Lạc) đã có kinh nghiệm hơn 12 năm dạy môn Địa lý cho biết: Tôi được đào tạo chuyên ngành Địa lý mà phải dạy cả kiến thức của Lịch sử thì đương nhiên sẽ gặp nhiều khó khăn bởi đặc thù của 2 môn có nhiều điểm khác biệt. Vẫn hiểu rằng, tích hợp là dạy theo từng chủ đề, đi từ thấp đến cao, nội dung nào có sự trùng lặp sẽ tích hợp lại, vừa giảm tải kiến thức, vừa giúp HS có cái nhìn tổng thể. Lý thuyết là vậy nhưng thực tế triển khai phát sinh nhiều vấn đề khó khăn. Khó nhất là GV chỉ kịp truyền thụ phần kiến thức, chưa liên hệ được phần kiến thức liên môn, kiến thức bổ trợ thì hết giờ. Một tuần mỗi lớp chỉ có từ 1 - 3 tiết học sử hoặc địa, GV phải khéo lắm mới dạy đủ nội dung chính, chưa nói đến phần tích hợp liên môn.

Cô giáo Bùi Hương Lan, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Hợp Giang (Thành phố) cho biết: Trường chưa có GV dạy các môn tích hợp bởi hiện nay GV chỉ được đào tạo đơn môn mà phải dạy tích hợp kiến thức cả 2 - 3 môn như chương trình là rất khó. Vì vậy, hiện tại nhà trường bố trí 2 - 3 GV cùng đảm nhiệm. Chưa kể, GV được phân chia môn học theo tiết nhưng GV buộc phải dạy theo chủ đề. Ví dụ, môn Vật lý phải dạy 6 tiết mới hết một chủ đề, điều này khiến nội dung giảng dạy bị gián đoạn. Mặt khác, vì đã phân chia chủ đề và phân môn giảng dạy nên mỗi GV phải xây dựng giáo án riêng, phần của ai phụ trách người đó sẽ đảm nhiệm chuyên môn. Những nội dung có tính chất liên môn sẽ được các GV cùng họp thống nhất. Cách dạy này không khoa học, không đúng với tinh thần môn học tích hợp bởi chương trình thiết kế theo mạch kiến thức hình thành năng lực về KHTN, có tính logic, không phải muốn dạy chủ đề nào cũng được. Bên cạnh đó, ngoài dạy tích hợp liên môn lớp 6, các GV vẫn đảm nhiệm dạy các đơn môn của lớp 7, 8, 9 theo chương trình khiến việc xếp thời khóa biểu cho GV gặp rất nhiều khó khăn.
 

Giờ học của học sinh lớp 6, Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS Bảo Toàn (Bảo Lạc).

Theo quy định, với kiểm tra định kỳ, GV sẽ chia câu hỏi theo tỷ lệ % nội dung giảng dạy. Đề kiểm tra giữa kỳ sẽ có 3 bộ môn, nên khi chấm điểm sẽ gây khó khăn cho GV. Ví dụ, nội dung Vật lý chiếm 35% thì GV xây dựng câu hỏi có số điểm là 3,5 điểm trong 1 bài kiểm tra 10 điểm, nội dung môn Hóa học và Sinh học cũng tương tự như vậy. Còn kiểm tra thường xuyên sẽ phải chọn và sử dụng điểm cao nhất trong quá trình kiểm tra các môn. Chưa kể mỗi môn đều đặt chỉ tiêu riêng, tuy nhiên, khi trở thành liên môn các chỉ tiêu sẽ không khớp với nhau nên cần phải có sự điều chỉnh.

Đặc biệt, khó khăn nhất là tại một số huyện, đơn vị vùng sâu, vùng xa, tình trạng thiếu GV hiện nay càng khiến việc bố trí GV giảng dạy liên môn tích hợp lớp 6 đã khó khăn càng chồng chất khó khăn. Bà Trần Thị Xuân, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hà Quảng cho biết: Trên cơ sở hướng dẫn của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo, phòng ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn về việc bố trí đội ngũ, xây dựng kế hoạch giảng dạy và tổ chức kiểm tra, đánh giá đối với 2 môn học tích hợp liên môn lớp 6. Theo đó, căn cứ vào tình hình đội ngũ GV của nhà trường, hiệu trưởng phân công GV dạy các nội dung của chương trình hoặc chủ đề phù hợp với năng lực chuyên môn của GV. Tuy nhiên, do tình trạng thiếu GV bộ môn KHTN nên hiện nay có những GV phải đảm nhiệm dạy tích hợp liên môn lớp 6 tại 2 - 3 trường, phải xoay sở theo mặt bằng số tiết/tuần. Việc GV phải di chuyển liên tục đến các trường học trên địa bàn các xã với khoảng cách khá xa khiến GV không chỉ ảnh hưởng sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến việc đảm bảo chất lượng dạy - học.

Để khắc phục khó khăn thì việc sắp xếp thời khóa biểu cần linh hoạt, không nhất thiết 4 tiết KHTN/tuần mà có thể điều chỉnh tăng, giảm sao cho phù hợp, không quá tải cho GV. Trường hợp GV có giờ KHTN thì các tuần đó điều chỉnh bớt 1 số tiết ở lớp khối học khác cho phù hợp với kế hoạch giáo dục của nhà trường, bảo đảm cân đối về nội dung dạy học. Các trường xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với logic sắp xếp các chủ đề của chương trình môn học và điều kiện tổ chức dạy học của nhà trường.

Nằm trong lộ trình đổi mới giáo dục một cách toàn diện, dạy học tích hợp liên môn giúp cho việc tiếp cận năng lực người học, lượng kiến thức logic tạo nên chủ đề học tập hiệu quả. Do đó, ngoài được đạo tào, bồi dưỡng thì bản thân mỗi GV buộc phải tự nâng cao năng lực, trang bị kiến thức tích hợp liên môn bài bản và thay đổi phương pháp dạy học phù hợp để đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới.

Xuân Lam

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh