Bạn đang xem: Trang chủ » Xã hội

Đổi thay ở Lũng Lìu

Chủ nhật 19/01/2020 06:00

Khi những nụ đào phai chớm nở, đua nhau khoe sắc thắm bên sườn núi cũng là lúc đồng bào Mông nơi rẻo cao Lũng Lìu, xã Dân Chủ (Hòa An) tạm gác lại công việc nương rẫy của một năm và những bộn bề, lo toan để dành thời gian sửa sang, trang hoàng nhà cửa đón Tết.

Đường lên xóm Lũng Lìu, xã Dân Chủ (Hòa An).

Cũng như nhiều dân tộc trên mọi miền Tổ quốc, Tết với đồng bào nơi đây vô cùng ý nghĩa bởi đó là ngày gia đình đoàn viên, là dịp các thành viên trong gia đình được nghỉ ngơi sau những ngày dài lao động vất vả, cũng là dịp để các gia đình tổng kết lại một năm lao động, sản xuất, định hướng cho năm mới. Chị Vương Thị Hiên, xóm Lũng Lìu cho biết: Năm nay, gia đình tôi trồng được nhiều ngô, nuôi được nhiều bò và gà trống thiến. Tết này, nhà tôi có nhiều thứ ngon để thắp hương cúng bàn thờ tổ tiên sau một năm miệt mài lao động...   

Để chuẩn bị cho ngày Tết, người Mông có sự phân công công việc rất rõ ràng. Trước đó nửa tháng, tranh thủ những ngày nắng ấm, đàn ông bắt tay dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa. Phụ nữ miệt mài hoàn thiện nốt đường thêu, mũi chỉ trên bộ váy, áo mới để người lớn và các em nhỏ có áo mặc Tết. Người già chuẩn bị vải vuông đỏ để treo ngang cửa chính, cắt giấy đỏ dán giữa cột nhà và các vật dụng, dụng cụ sản xuất. Bà Dương Thị Hòa, 76 tuổi vui vẻ nói: Mọi đồ vật đều có hồn nên sau một năm lao động, trong những ngày Tết khi con người được nghỉ ngơi vui xuân, đón Tết thì các vật dụng trong lao động sản xuất cũng phải được nghỉ. Vì vậy, tôi cắt giấy đỏ dán vào tất cả các đồ vật. Đó được xem là hàng rào ngăn cản ma quỷ, ngăn ngừa mọi điều xấu đến với gia đình.  

Thứ bánh không thể thiếu của người Mông Lũng Lìu trong dịp Tết đến, xuân về là món bánh dày. Người dân ở đây có câu cơm cúng có thể thiếu thịt (đối với những nhà nghèo) nhưng không thể thiếu món bánh dày. Bánh dày tròn tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời - là nguồn gốc sinh ra con người và vạn vật trên mặt đất. Do đó, dịp Tết, nhà nào cũng cố gắng gói thật nhiều bánh, vừa để gia đình ăn, vừa để tiếp khách và biếu họ hàng.

Người Mông Lũng Lìu không đón giao thừa đêm 30 Tết, họ quan niệm tiếng gà gáy đầu tiên của sáng sớm mùng 1 mới là cái mốc đánh dấu một năm mới bắt đầu. Sau giao thừa, người đàn ông đi lấy nước mới, họ cầm 3 thẻ hương, 3 tờ giấy bản, cắm đuốc ở đầu nguồn nước, khấn xin được lấy nước về làm cơm mới, thịt mới, nước mới cúng tổ tiên. Trong những ngày Tết, người Mông đặc biệt coi trọng lửa, các gia đình đều không ưa những ai thổi vào bếp nhà mình bởi theo quan niệm nếu có người thổi vào bếp hoặc làm tắt lửa thì năm tới cả gia đình sẽ gặp sóng gió, không may mắn. Người Mông Lũng Lìu kiêng cho lửa, họ cho rằng cho lửa là cho tiền người khác, cho đi những điều may mắn.

Lễ hội không thể thiếu trong dịp Tết là Lễ hội “Sải Sán” hay “Gầu tào” (Hội cầu phúc). Hằng năm, lễ hội thu hút mọi thành phần, lứa tuổi tham gia và kéo dài trong nhiều ngày. Hội “Gầu tào” nhằm tạ ơn tổ tiên đã phù hộ mùa màng tốt tươi, súc vật sinh sôi, nảy nở; cầu cho con cháu mạnh khỏe. Hội có các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc như: ném pao, đánh quay, đẩy gậy, bắn nỏ, kéo co, thổi kèn môi, kèn lá, múa khèn… Những ngày vui Tết cũng là dịp để các đôi trai gái tìm hiểu nhau thông qua tiếng khèn và cuộc chơi ném pao (lảy pao). Qua hội ném pao, nhiều đôi trai gái đã nên vợ, nên chồng. Đây là lễ hội lớn nhất của người Mông trong năm, thể hiện nét đặc trưng văn hóa của người Mông trong ngày Tết.

Trưởng xóm Lũng Lìu Dương Văn Sự cho biết: Năm nay người dân không những được mùa ngô mà còn chăm chỉ nuôi thêm lợn, gà, vịt nên nhà nào cũng có nhiều lương thực, thực phẩm phục vụ ngày Tết... Nói đến đây, Trưởng xóm Sự chỉ tay theo con đường bê tông dài 2 km thuộc Dự án “Đắp đường, xây ước mơ” của Hoa hậu Lương Thùy Linh, con đường từ Điểm trường Lũng Lìu xuống trung tâm xã đã hoàn thành 70% khối lượng công trình. Đây sẽ là con đường hạnh phúc, con đường xóa đi mọi sự nhọc nhằn, vất vả của người dân Lũng Lìu từ bao đời nay, mở ra một mùa xuân mới đầy hy vọng đến với người dân xóm Lũng Lìu.

Thái Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh