Tình yêu đôi lứa trong "Nhớ một vầng trăng"

Thứ bảy 11/05/2019 05:00

Là giáo viên tại huyện Bảo Lâm, Đàm Hải Yến đã xuất bản 4 tập thơ: Ru dải yếm chàm (2007), Đường mây (2012), Mơ miền dấu yêu (2015), Nhớ một vầng trăng (2018).

Thơ Đàm Hải Yến có chất giọng riêng, khá đa dạng, đôi khi đó là một kỷ niệm thoáng nhẹ với ngôn từ đơn giản dung dị, lúc mộc mạc chân thành, nhưng có những bài thơ với những câu chữ được chắt lọc và cảm xúc thơ với chiều sâu tâm hồn. Nay độc giả lại thấy một Hải Yến trong thơ để nhớ một vầng trăng vùng cao. Ở trong đó có cuộc sống muôn màu, tình cảm gia đình, bạn bè và tình yêu đôi lứa...

Tập thơ "Nhớ một vầng trăng".

Trong tập thơ "Nhớ một vầng trăng", Hải Yến luôn có những cảm  xúc và trí tưởng tượng về cuộc sống, bản sắc dân tộc và không gian thơ đầy mê hoặc ở vùng cao. Nơi đó có nương rẫy qua nắng mưa, có bản nhỏ người Mông, có những mùa trăng vùng cao hò hẹn, có chợ tình, có trong veo tiếng suối, ngựa xuống núi và rượu nồng hơi xuân... Ở đây, phạm vi nghệ thuật rất rộng lớn, đa dạng nhưng tất cả các sự vật ấy đều được xem xét trong mối quan hệ.

Trong 60 bài thơ thì tình yêu đôi lứa trong tập thơ "Nhớ một vầng trăng" chiếm dung lượng lớn, khá hoàn chỉnh. Đó là "tự khúc" về "một thời ta yêu" của người thiếu nữ: "Anh đến nhà em/Một sớm sương mờ/Bản nhỏ hóa thơ/Em hóa con chim muốn hát/Nào gió mây có biết/Thơ yêu người phương xa" (Mơ mộng).
Nhân vật trữ tình là thiếu nữ vùng cao đẹp như một nhành hoa bên suối, cũng có thể là vầng trăng trên đỉnh núi, hay là cây vĩ cầm của núi... "Sa chân vào nỗi nhớ/Ngày mưa/Mình nhỏ bé loay hoay/Thèm bàn tay dắt lối/Lạnh lắm rồi/Biết không" (Dại khờ). Rồi để hò hẹn nhau qua những hội xuân, chợ phiên, chợ tình: "Chàng trai ơi hoa đã nở rồi!/Pao đã căng/Tiếng khèn đã vút/Dưới thung lũng kia chợ tình nao nức/Cất búa rìu và lên ngựa đi thôi/Tìm cô gái kiếp xửa xưa hẹn sẽ kết đôi/Đưa về nhà cùng góp mùa ngô sắn/Cùng lên nương rẫy qua mưa nắng/Bên bếp hồng chõ mèn mén thơm no" (Chợ tình gọi).
Cả không gian vùng cao hiện lên thật đẹp. Đấy là khi lòng người đã yêu. Rất rõ ràng, cô gái trong thơ tin vào tình yêu và niềm tin đó không chỉ ở cảm xúc mà đó chính là duyên tiền định của đôi lứa được sắp đặt từ kiếp trước. Tình yêu được bắt đầu từ mùa xuân khi hoa nở và lòng người đã say tiếng khèn. Chuyện nhân duyên để thành đôi lứa chính là điều mong chờ để xây dựng một cuộc sống mới và cùng nhau góp mùa ngô sắn, cùng lên nương rẫy, và đêm đến cùng tâm tình bên bếp hồng.
Khi đọc tập thơ "Nhớ một vầng trăng", có lẽ điều bất ngờ không phải chỉ có một cô gái, hoặc giả là một nhân vật trữ tình đang yêu thì tâm trạng cũng chứa đựng sự đa dạng của muôn màu cuộc sống. Sẽ có kết đẹp khi một chàng trai yêu một cô gái, họ lấy nhau và có cuộc sống viên mãn. Tuy nhiên câu chuyện tình chưa kết thúc. Và tác giả đã tạo nên những cảnh huống mới của một cô gái đang yêu: "Nghe một lời dịu êm/Vô tình lòng khắc khoải/Ai hẹn hò/Nhớ mãi/Tim mang một bể sầu/Thấy một dáng thân quen/Vô tình lòng chợt nhớ/Đơn phương/Rồi dang dở/Sau những ngày mơ hoang" (Dư vị). Để rồi cô gái cũng đau khổ, hờn dỗi và thiết tha với tình đầu... "Này nắng bên ta/Có thấy người qua cỏ xanh biêng biếc/Có nghe đàn ai như là nuối tiếc/Khúc tình đầu trong veo" (Buông lòng).
Trong thơ của Hải Yến, không gian nghệ thuật có những nét đặc thù. Với chất liệu ngôn từ khác nhau, mỗi bài thơ đưa người đọc đến những vùng quê khác nhau. Nó không gây sự hụt hẫng, gián cách trong tâm trí người đọc có thể là nơi vùng cao: "Em đã gặp chưa người năm xưa hẹn/Dấu chân còn trên đá ngàn năm/Độ ấy núi ngút màu hoa trắng/Nay đến tìm giữa trắng trời hoa" (Chợ hẹn hò); hay không gian của một miền yêu thương trong ký ức: "Anh đi nhé để mùa đông ở lại/Còn xôn xao thềm lá úa vàng/Khi nào nhớ tình đầu vụng dại/Xin cứ về theo những giấc mơ" (Giã từ).
Nếu tình yêu nơi vùng cao được ru khúc bởi sự ngắt nhịp, ngắt đoạn, có trường độ cao thấp thể hiện tâm trạng của chân chất, mộc mạc của người dân nơi đây thì tâm trạng trữ tình của thiếu nữ tuổi đang yêu rất da diết, nhớ mong và đầy ý nhị: "Biết ai gom mảnh trăng thu/Gom mau những tiếng chim gù sớm trưa/Gom buồn tao tác cơn mưa/Gửi theo sông cả đò đưa tìm người/Này đây tháng Bảy chơi vơi/Mưa ngâu ướt cả một trời ngóng trông" (Khúc hát mưa ngâu).
 Tình yêu trong tập thơ "Nhớ một vầng trăng" với nhiều sắc thái phong phú được thể hiện bằng ngôn ngữ điêu luyện, giàu nhạc điệu của tác giả. Ngôn ngữ trong thơ của Hải Yến tác động đến người đọc vừa bằng sự nhận thức của cuộc sống và khả năng gợi cảm sâu sắc, vừa trực tiếp với những cảm xúc, suy nghĩ của tác giả vừa gián tiếp qua liên tưởng, tưởng tượng phong phú. Trong đó, câu chuyện tình yêu đã đến hồi kết: "Anh còn mơ biên viễn xa xôi/Mơ những mùa trăng trôi cỏ dại/Thì còn đây cánh hoa bỏ lại/Em gái quê giờ đã theo chồng" (Nhắn phương xa). Nhân vật trữ tình đã tìm thấy "nơi bình yên", "chốn cũ" giờ chỉ còn là "giấc mơ cổ tích" và nỗi nhớ về tình yêu chỉ là "nhớ một vầng trăng": "Nơi ấy những ngày mưa ướt áo/Một người đi dốc đá thêm dài/Một người đứng mãi nơi từ giã/Đem lòng mong nhớ buổi gặp mai.../Nơi ấy dấu yêu giăng khắp nẻo/Ta vẫn còn mơ thấy bóng mình/Mơ thấy hôm nào đan tay ngón/Chỉ bởi vì nhớ một vầng trăng".
Tình cảm trong thơ Hải Yến là nhân tố trực tiếp xây dựng hình ảnh thơ. Tình cảm trong thơ của tác giả không ở trạng thái tĩnh mà luôn có xu hướng vận động để phát triển và hình thành trọn vẹn bài thơ tích cực.
Trong thực tiễn sáng tác, cuộc đời nhà thơ và tác phẩm luôn gắn bó với nhau. Nhà thơ đặt mình trong tình huống giả định để quan sát những diễn biến ở bên trong của nhân vật trữ tình mà họ miêu tả và biểu hiện. Ở đây tác giả đã thâm nhập sâu sắc vào nhân vật, người đọc có thể thấy đó là tác giả hoặc qua đời sống của nhân vật thấy được hình ảnh của tác giả trong đó. Cái “tôi” có vị trí quan trọng trong thơ với tư cách là người sáng tạo. Công chúng có thể tìm thấy trong thơ của chị một cảm nghĩ về cuộc sống, có chiều sâu và bản sắc độc đáo với giọng điệu thơ riêng. Nhận xét về thơ Đàm Hải Yến, nhà văn Đoàn Lư khẳng định: "Không giông bão nhưng không bình lặng. Thơ Hải Yến như sợi nắng vàng đầu hạ, như ánh trăng hiền dịu giữa thu. Dòng suối nhỏ nơi đại ngàn trong trẻo luôn hát...". Trong tập thơ "Nhớ một vầng trăng" của Đàm Hải Yến, độc giả sẽ gặp một gương mặt thơ có chiều sâu tâm hồn như vậy.   

Lệ Hằng

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh