Mùa xuân ngẫu hứng thi ca

Thứ ba 17/01/2012 13:00

Một mùa xuân nữa lại về. Hoa cỏ bừng thức sau ngày đông tháng giá. Mận, lê, đào chúm chím nụ. Cỏ cây mướt mát xanh tươi thả hương ngọt cho đời. Mùa xuân cho tâm hồn ta thư thái, xua đi mỏi mệt những tháng ngày nhọc nhằn, vất vả... trên sườn non, con gái con trai tìm đến nhau bằng câu sli, câu lượn, bằng điệu khèn ấm cả đất trời. Nhà nhà đầy ắp tiếng cười trong vắt của con trẻ.

Mùa xuân ngẫu hứng thi ca

Đèo Mã Phục.

Mùa xuân còn là mùa ngẫu hứng thi ca, bằng những câu thơ giàu xúc cảm trước vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ Non nước Cao Bằng, của những trăn trở, ước vọng thắp lên từ thơ. Mùa xuân dâng cho vạn vật sắc thắm tươi xinh xen lẫn tiếc nuối của một thời trẻ trung hò hẹn...từ xa xưa các bậc tiền nhân đã để lại cho con cháu tục lệ của những ngày Tết - một tục lệ riêng có của đồng bào dân tộc Tày, Nùng ở vùng núi, đó là sự tri ân, báo đáp lại cha mẹ, ông bà bằng tình cảm, bằng vật chất. Tục lệ này đã được nhà văn - nhà thơ Hữu Tiến cao hứng: Sáng mồng hai tết/Con trai cùng con dâu/Đưa cháu về bên ngoại/Đem theo con gà thiến béo tròn/Và chai rượu thật ngon/Con cháu ra cửa/Cái vui vợi đi chút ít...

Bức tranh trên mô tả cảnh gia đình nhỏ của đứa con trai vui vẻ, háo hức dắt nhau về quê ngoại, cùng cái lễ nho nhỏ những gà, rượu... ngược lại, căn nhà trở nên trống vắng chốc lát bởi vắng tiếng cười của lũ con cháu..., cha mẹ đang vui đấy, chợt như hẫng hụt, chợt thoáng buồn. Ngày xuân vốn là ngày mọi gia đình quây quần đoàn tụ, đầy ắp tiếng cười. Người đọc cũng lây chút buồn ấy cùng tác giả. Nhưng, nỗi buồn không đọng lại lâu vì: Sáng mồng hai tết/Con gái và con rể/Đưa cháu về bên ngoại/Mang theo con gà thiến béo tròn/Và chai rượu thật ngon/Con cháu vào cửa/Tiếng cười lại đầy nhà... (Tục lệ).

Tục lệ của người Tày, Nùng là ngày mồng hai Tết, thường con trai phải cùng vợ sắm cái “lễ” về bên ngoại để cùng ăn bữa cơm, con gái cùng chồng về nhà bố mẹ đẻ cũng sắm “lễ” như vậy! Tục lệ này thật đáng trân trọng và cần được bảo tồn gìn giữ. Nó không chỉ là niềm vui, là nguồn động viên đối với bậc sinh thành, mà còn thể hiện được bản sắc văn hóa dân tộc vùng, miền. Có lẽ, đây chính là nét đẹp ngày xuân tạo cho tác giả cảm xúc thăng hoa, bằng ngôn từ dễ hiểu, dí dỏm, nhà thơ vẽ nên bức tranh thật sinh động, thật ý nghĩa và sâu sắc.

            Với nhà thơ Ngô Lương Ngôn, ngày xuân là tình yêu của đôi lứa, của bầy én trở về rộn rã bầu trời sau mùa đi tránh rét, là phiên chợ tình đầu năm của con trai, con gái miền núi sau bao ngày chờ mong, nỗi nhớ đong đầy trong gan ruột. Đọc thơ Ngô Lương Ngôn, ta vui cùng niềm vui của hình ảnh trong câu thơ, nao nao khi tiết xuân trở lại: Ờ nhỉ sao em chỉ mỉm cười nhìn nhau mà ngỡ giấc mơ thôi/Vèo vèo cánh én bay từng cặp/ụp oạp chép hồng ghép lẻ đôi/Phiên chợ ngóng chờ lo chẳng gặp/Ngày xuân đón đợi nhớ khôn nguôi/Hoài trong gan ruột như thiêu đốt/Mấy lúc gặp sao chỉ mỉm cười. (Ờ nhỉ)

Người con trai gặp người con gái, cái xốn xang của lâu ngày không gặp, cái cháy bỏng trong lòng rất muốn ngỏ cùng nhau. Trên trời, bầy én vèo vèo lượn, những chú cá chép hồng từng đôi trong tranh... bao nhiêu mong ngóng, đợi chờ... vậy mà gặp em, sao em chỉ mỉm cười. Ờ nhỉ? Chỉ hay chữ mở đầu bài thơ, đã thấy đôi lứa không chỉ mỉm cười, ngượng ngùng nhìn nhau, họ bỗng thấy trong bối cảnh được gặp lại sau bao thương nhớ đến cháy bỏng mà chỉ mỉm cười... Ờ nhỉ như thế có đúng với lòng mình không? Ta hiểu, sau cái mỉm cười đầy ý nghĩa ấy, là cả sự khao khát, sự đam mê của tình yêu đôi lứa đang bùng cháy. Người miền núi là vậy, mộc mạc, sâu sa song cũng vô cùng đằm thắm.

            Trong Tình xuân của Đoàn Ngọc Minh, ta lại bắt gặp một giọng thơ theo thể tự do, đó là cái nao buồn của năm hết tết đến! Mỗi xuân về, quy luật lại lấy đi một chút trẻ trung của con người và vạn vật, trong tâm khảm, ai cũng mong đợi ngày xuân để được vui, được xum họp, và ngơi nghỉ sau cả năm mệt nhọc mưu sinh cuộc sống. Mùa xuân là mùa của con gái con trai gặp gỡ trong phiên chợ, của trẻ con được may áo mới, mùa của chồi non lộc biếc đơm cành. Tác giả đã “trách” dẫu không đợi sao mùa xuân cứ về? Trách người yêu trở về dù không mong đợi! Song đó chỉ là cái cớ “trách” hết sức vu vơ, tự dối lòng mình: Ta không đợi/Xuân cứ về... dẫu biết tự dối lòng/Dẫu biết vắng hơi ấm của người/Ta sẽ như con thú lạc bầy giữa ngàn xa.../Ta sẽ héo khô như cánh đồng hạn hán... (Tình xuân). Thi sĩ là vậy. Điều mà bình thường ta không thể nói ra trong cuộc tình dang dở, nhưng thơ lại trải lòng một cách tinh tế, cả những điều thầm kín, sâu sa nhất, và Đoàn Ngọc Minh đã thể hiện thành công trong phép ẩn dụ này.

            Nhà văn Hoàng Triều Ân bằng thể thơ lục bát khá nhuần nhuyễn đã viết về mùa xuân trên đường về Bản Dao. Tâm trạng bồi hồi, bâng khuâng khi cánh én vỗ trong biển sương, gió ngàn như reo, như hát trong cái nắng chói lòa trong vắt của tiết xuân: Đường lên đỉnh núi Ben Le/Lòng bâng khuâng lạ trông về cố hương trời xuân én vỗ biển sương/Gió ngàn reo hát vầng dương chói lòa.../Nắng xuân nẩy lộc ngàn xanh/Đảng về dân chúng lập thành Bản Dao/Bếp nhà thanh thản khói cao/Định cư đường đỏ dẫn vào mùa xuân...Páo dung giọng hát xa ngân... (Páo Dung). Con đường về bản là con đường mới, nhờ ơn Đảng, người Dao đã có đường ô tô lên tận đỉnh núi cao. Trên sườn núi, quây quần những chòm nhà, tác giả ví bản Dao đẹp tươi như hoa như cành. Người dân tộc Dao sống đầm ấm bên nhau, không còn cảnh du canh du cư, lác đác những căn nhà thẳm sâu, chót vót trên núi cao. Đâu đó, vọng về tiếng hát páo dung ngân nga của những cặp trai gái Dao, đang gọi tìm nhau để giao duyên.

            Nhà thơ Ngô Ngọc Khánh ca ngợi mùa xuân qua thể thơ vần năm chữ. Thể thơ này tạo sự nhẹ nhàng cho người đọc, vừa dễ hiểu, dễ đi vào lòng người. Bức tranh xuân của Ngô Ngọc Khánh cũng đưa người đọc về quê hương anh, một vùng núi của Cao Bằng, đó là nụ đào chúm chím, vàng tươi cành quất...hương thơm cỏ dại cùng cái tinh khiết, yên ắng đến mức tác giả “nghe” được cả chồi non trỗi dậy, rồi tiếng khèn gọi bạn tình đến say lòng.Tác giả đã thể hiện rất tinh tế về khung cảnh trong sáng đến diệu kỳ của mùa xuân xứ núi: Đã chúm chím nụ đào/Đã vàng tươi cành quất.../Nghe chồi non trỗi dậy/Tha thiết cùng mùa xuân.../Vẳng tiếng khèn ái ân/ Gọi bạn tình xuống chợ/Say nồng trong hơi thở/Ta trao nhau mùa xuân... (Mùa xuân)

            Thời gian gần đây, bạn đọc nhận thấy nhà thơ Bế Thành Long đã phá cách trong lối viết của mình! Thơ Bế Thành Long đôi khi khiến người đọc khó hiểu... vì Bế Thành Long hay triết lý, mung lung, ẩn dụ. Nhưng chứa đựng ở phía sau là cả một hồn thơ trong vắt đến lai láng, một tình yêu đến thuần khiết và tự nhiên. Đó là tình yêu phố phường, bến nước, vườn cải vàng dập dờn bướm lượn, người mẹ chờ con về trong mái nhà xưa vách đất... một người con gái lẻ loi, một mùa chim én trở về:

            Mùa xuân/Non nước rộng qua mưa qua nắng/Chim én vẫn bay về.../Mẹ chờ như ngọn khói đồi xa.../Sông Hiến dằng dặc nhớ/Phố Thầu lá bàng rơi/Bến nước Vườn Cam vẫn đợi.../Hoa cải vàng và bướm trắng rờn/Em lẻ loi... (Chim én vẫn bay về).

            Mùa xuân đã về, xin có vài lời bình một số bài thơ viết về mùa xuân của các hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh. Hy vọng mùa xuân mới tràn ngập sức sống, tràn ngập tình yêu thương đến với tất cả mọi người. Xin chúc các nhà thơ sẽ có thêm những phút giây thăng hoa cho tác phẩm của mình giàu bản sắc, giàu sáng tạo và ý nghĩa.

                      Đoàn Ngọc Minh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh