Mãi xanh trong niềm yêu nỗi nhớ

Thứ bảy 18/05/2019 16:00

Thơ ông thấm đậm khí vị THƠ ĐƯỜNG - Một thể thơ ông yêu thích và gắn bó: Gieo vần lựa tứ trong như ngọc/Tìm ý chọn từ sáng tựa gương/Bảy chữ minh châu soi ánh nguyệt/Tám câu ngọc báu rọi vầng dương. (Thơ Đường với Đường thơ)

Hoài niệm thơ và đời Nguyễn Duy Trọng đã dệt nên những bức tranh - thơ theo phong cách “thi trung, hữu họa” (trong thơ có họa) mà cũng rất mới, như ông tự răn mình “Việt hóa thơ Đường tỏa ngát hương/Đường thơ tao nhã khéo cân lường”. Vẻ tao nhã trong thơ Nguyễn Duy Trọng có nét buồn man mác, bâng khuâng nhưng không lụy.

Ông yêu mùa xuân, thấm mùa đông, nhớ mùa hạ và mùa thu trong sắc phong lá vàng miên man, với bông cúc ngát hương trong khí trời se lạnh. Một sắc thu quyến rũ mà nhà thơ luôn níu kéo: Sương giăng óng ánh lá vàng rơi/Bông cúc ngát hương thắm sắc trời/Se lạnh heo may xào xạc lá/Xin đừng nhòa bóng giọt thu ơi! (Níu thu)

Tập thơ "Xanh dòng ký ức".

Cũng là thu, một mùa thu sương giăng, se lạnh, xào xạc lá gợi sự tiếc nuối khi mùa thu đi qua mà ám ảnh không nguôi.
Níu giữ, ấy là cái cách nhà thơ lưu lại trong ký ức, trong tâm hồn những kỷ niệm đẹp “xin đừng nhòa bóng” dù chỉ là một giọt thu. Giọt thu, chính là cách nói riêng, khiêm nhường kín đáo mà cao sang, “chọn từ sáng tựa gương” của nhà thơ Nguyễn Duy Trọng.
Tác giả nhiều lần nhắc đến kỷ niệm “níu giữ”, ông mở rộng biên độ thơ từ níu thu sang VƯƠNG NÍU tình quê: Tha thiết bóng xưa cứ hiện về/Năm canh thao thức với tình quê/Tươi xanh đồng ruộng thêm mùa vụ/Vương níu hồn tôi những bộn bề.
Tuổi 80, nhà thơ vẫn nồng nàn lạc quan và say đắm níu trăng sao với hồn thơ phú: Vẫn đẹp chữ Ninh chửa thấy già/Vẫn hồn thơ phú níu trăng hoa/Vẫn xanh ký ức thời trai trẻ/Vẫn sống tràn đầy những thiết tha. (Vẫn)
Một nhà phê bình đã nói “Muốn hiểu một nhà thơ, phải biết các mối tình của nhà thơ ấy!”. Mối tình của nhà thơ nhìn rộng ra là tình yêu quê hương, tình yêu người và yêu đời. Nguyễn Duy Trọng hẳn là một thi sĩ nhiều niềm yêu, nỗi nhớ. Ông nhớ niềm yêu thời trai trẻ, những buổi chiều chợ phiên hát lượn trên những nẻo đường đèo: “Tay áo vẫy mặt trời không trở lại/Mặt trời lặn ở mãi cuối trời xa”: Khăn tay vẫn thắm đóa hoa thêu/Hoài niệm tình dâng ngả ráng chiều/Khắc khoải mỏi mòn neo bến đậu/Bởi lòng giăng mắc với lời yêu. (Tương tư)
“Lòng giăng mắc với lời yêu” bởi: Ánh mắt ai trao lửa/Bâng khuâng suốt dặm trường. (Tình xuân)
Ánh mắt ấy, lời yêu ấy làm cháy lên ngọn lửa tình, thật mãnh liệt: Ngô đồi men lá ủ nồng say/Uống cạn hình em bát rượu này/Ngây ngất hương đưa làn gió thoảng/Ngọt ngào mộng gửi áng mây bay.(Men say)
Nhà thơ Nguyễn Bính cũng đã từng “say” “Tôi uống cạn em và uống cả/một trời quan tái mấy cho say”. Với Nguyễn Duy Trọng “say” là “uống cạn” là ngây ngất và ngọt ngào!
Sinh ra và lớn lên ở một vùng biên xa xôi bản Nà Lòa có con sông Bắc Vọng đã là nỗi nhớ khôn nguôi: Thao thức thâu đêm bởi cánh diều/Vẳng đưa tiếng lượn nặng lời yêu/Dòng xanh Bắc Vọng in hình bóng/Bến hẹn nâng niu giọt nắng chiều. (Bến hẹn)
Yêu quê hương cũng bởi có bóng hình em ở đó: Áo chàm thấp thoáng bên sườn núi/Lửa lựu chênh chao giữa bãi chè/Chan chứa yêu thương nơi đồng nội/Tím màu chung thủy ánh sao khuê. (Hương quê)
Đó là lời yêu ông gửi tặng người thương - quê mùa. Quê mùa như chính ông quê mùa: Tôi quê, quê cả phím đàn then/Đừng dứt dây son để não phiền/Gạn đục khơi trong nơi viễn cảnh/Quê mùa hong nắng phố vùng biên. (Tôi ra phố)
“Quê mùa” mà “quê cả phím đàn then” thì chẳng còn là “quê mùa” nữa rồi!
Tạng thơ Nguyễn Duy Trọng là buồn, khi nói về tình yêu, những được mất trong cuộc đời, ông hay nói đến sắc thu, cuối thu, đoạn cuối của một con đường. Ngay cả thơ viết về vùng quê, ông cũng hay nhắc nhớ đến sắc chiều. Một sắc chiều rất riêng: Nắng vàng sông gợn sóng/Mờ núi khói lam chiều/Nhòa bóng trời thơ mộng/Mây ôm ánh nguyệt treo. (Chiều bên sông)
Tập thơ “Xanh dòng ký ức” bên những tình riêng, ta còn bắt gặp nhiều bài thơ nói về tình yêu quê hương, đất nước, con người; lòng biết ơn Đảng và Bác Hồ kính yêu. Đó cũng là lẽ sống của một con người chân chính... Những lần về thăm, thấy quê nhà đổi mới từng ngày đã cho ông cảm xúc: “Cuộc sống tươi vui ấm bản làng/Điện đường trường trạm đẹp khang trang/Bê tông ngõ xóm đà thông thoáng/Hàng hóa chợ phiên đến rộn ràng...” (Quê tôi ngày mới)
Và chỉ là điều giản dị trong cuộc sống gia đình cũng đủ cho ông cảm nhận về ý thức chăm lo xây dựng nếp sống văn hóa từ những tế bào của xã hội. Ông viết: “Hai bận chiều trưa bếp lửa hồng/Gia đình sum họp thỏa chờ mong...” (Hạnh phúc đơn sơ)
Hơn thế nữa là tấm lòng chân thành với Đảng và Bác Hồ kính yêu, tác giả sáng tác khá nhiều về chủ đề này, trong đó có những vần thơ: “Bác về ngày ấy thắm xuân xanh/Pác Bó Người ưng dải đất lành/... Thành phố Cao Bằng bừng sức trẻ/Tỉnh nhà khởi sắc giữa thiên thanh(Xứng danh nơi Bác chọn)
Nhà thơ Nguyễn Duy Trọng là người quảng giao. Một hồn thơ bay bổng, mộng mơ và níu kéo. Ông có nhiều bạn thơ trên khắp mọi miền đất nước. Ông giao lưu, giao cảm thơ phú với bạn thơ tâm đắc, những tri âm thơ như ông từng tâm đắc câu thơ của nhà thơ Hoài Yên: Trên đời ngàn vạn thú chơi/Sao bằng xướng họa với người tri âm.
Không chỉ là thú chơi “Xướng - Họa”, mà đấy là nỗi lòng, là tình yêu ông gửi vào những vần thơ đẫm tình.
Đây là nỗi niềm ông gửi vợ chồng một nhà thơ mà ông rất yêu quý: Vắng em vắng cả tiếng à ơi!/Ánh nắng nhạt phai thiếu nụ cười. (Vắng em)
Xướng - Họa giao lưu là một nghệ thuật đặc sắc riêng có của thể thơ Đường luật, trong phần thứ hai của tập thơ, tác giả đã có tới hai mươi bài họa thơ của các thi huynh, thi hữu gần xa. Đồng thời với cảm xúc vui mừng bước vào tuổi 80 và nhận Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, ông đã gửi bài thơ mời họa “Xanh Tùng Bách” (Tự thọ 80), được nhiều nhà thơ lão thành, nhà thơ trẻ từ Cao Bằng đến các tỉnh, thành, vùng miền Trung - Nam - Bắc sẻ chia với những bài họa hay, thắm nghĩa, đượm tình, nhiều kỷ niệm.
Một dòng thơ xanh, trôi trong dòng đời - Một cõi thơ nhiều nỗi niềm gửi tới bạn bè yêu thơ giữa mùa xuân - cõi thơ, miền thơ Nguyễn Duy Trọng.     

Hoàng Quảng Uyên

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh