Lều chợ

Chủ nhật 08/07/2018 07:00

Trong tiếng Tày, tôi không biết gọi cái chõng tre là gì. Vì người dân quê tôi không dùng vật dụng này. Trông nó giống một chiếc giường, nhưng không phải cho người nằm. Chõng tre hẹp về chiều rộng, ngắn về chiều dài, làm sao đủ cho một người bình thường cao mét sáu nằm lên đó. Chân chõng lại thấp hơn chân giường hơn nắm đấm. Dùng để nằm cũng dở, mà ngồi cũng không vừa.

Thứ này chỉ ở dưới miền xuôi mới có. Chắc là họ dùng để ngồi hóng mát dưới bóng tre. Cũng có thể dùng làm bàn viết cho trẻ con, hay phơi phóng cái gì đó. Cái này tôi không rành.

Minh họa: Ích Hiệp

Còn chiếc lều, người quê tôi gọi là thiêng. Thiêng làm nơi nghỉ trưa tạm bợ cho những người làm đồng. Đến mùa lúa chín, ngô chín, những người dân lên đó nằm canh thú phá hoại mùa màng. Họ dựng giữa cánh đồng lúa, hay nương ngô một cái lều bằng bốn chiếc cọc rào, lợp một tấm phên mo tre lên làm mái. Bốn phía lều trống tuềnh trống toàng. Người nằm trong lều mà thỏa thích ngắm mây bay gió thổi, nghe chim kêu vượn hót, lắng lòng nghe tiếng trời đất chuyển mình. Ấy là khi trời lặng mây, bỗng đâu nhè nhẹ làm rơi một hạt bụi, hay du du một chiếc lá lúng liếng bay bay.
Nằm trong thiêng ta thấy xung quanh im ắng vắng vẻ đến nỗi nổi cả da gà. Người ta gọi bằng một cái tên giản dị là thiêng chính nó là lều canh nương. Nói đến lều canh nương khiến người trẻ lẫn người già đều mủm mỉm cười ruồi. Họ đang tơ tưởng đến chuyện tình của mình ngày nào. Lều canh nương ấy là điểm hẹn tuyệt trần của khối chàng trai với nàng đang tuổi hoa tuổi nụ. Cái món zìm zà này ngon ngọt hơn đặc sản cá trầm hương Trùng Khánh. Ngọt sắc hơn bát thịt nằm khau Pò Riềng. Ai ai cũng thích nó.
Nói đến lều canh nương nhóc nhách sướng đến thế, chắc các bạn mọi miền cũng hiểu ra rồi. Lều canh nương làm chỗ chúng tôi ngồi nằm, nó lãng mạn chẳng kém vườn hoa ghế đá, nơi phồn hoa đô thị. Chả thế mà có một anh bạn cũng là nhà thơ, cũng quê ở miền núi, khoe rằng, mình từng cởi áo làm phên vách. Rồi chúng mình cởi tiếp, cởi bằng hết những gì đang mặc trên người để làm chăn chiếu. Bọn tớ yêu nhau từ nhập nhoạng tối đến mờ sáng hôm sau. Vì thế, nói đến lều canh nương là nghe thấy trong người mệt bở hơi tai, phải căng cả mười hai con sức ra mà đứng. Thế mà lều nương vẫn không vững được chút nào. Chỉ cần một tiếng gà ó ò o là xô chiếc lều ngã bổ chửng.
Thấy lều canh nương hay thế mà chả tốn nhiều tiền của cất dựng. Dân chợ búa Co Xàu vốn khôn có lõi, bèn bê nguyên xi cái thiêng từ ngoài đồng lúa ra chợ cộng thêm cái chõng tre dưới xuôi đem lên. Các bà ung dung ngồi bán hàng, vừa có chỗ che mưa nắng. Cái nọ ép sát cái kia làm thành hàng lối. Lều này nổi lửa bán bánh rán. Lều kia bán bánh cuốn. Lều bán quần áo người lớn. Lều bán đồ chơi trẻ con… Khắp phố chợ chỉ toàn lều…
Nhà gần chợ Co Xàu, nên ngày nghỉ tôi thường hay ra đấy chơi. Thấy lều nào cũng ngả nghiêng vẹo vọ như ngựa cái xả nước. Cái nào họ cũng cố tình làm cho méo mó, vẹo vọ để gần với tự nhiên. Họ thừa biết, nếu lều chõng chắc chắn bền đẹp, thì chỉ hôm trước hôm sau không cánh mà bay.
Khi chợ tàn, người quét chợ đi gom từng chiếc lá. Vun rác thành từng đống. Rồi họ đốt rác. Lửa đốt rác sáng bừng một góc chợ. Thỉnh thoảng từ trong đống rác, nổ lên một tiếng đòm. Đó tiếng nứa hãy còn tươi. Nứa như trêu tức bọn trẻ con hàng phố. Bọn trẻ mắt sáng long lanh, tưởng người ta đang đốt pháo. Thế là cả một lũ rùng rùng chạy đến. Chúng thi nhau khều bới tìm kiếm trong tiếng nổ.
Lúc này ánh sáng chiều tà làm biến dạng lều quán, trông lỏng chỏng như một làng ma. Cái nọ chồng lên cái kia. Cái kia dính tấm nọ như phết hồ. Nhưng chốc lát chúng lại gỡ rời nhau ra mỗi người mỗi mảnh.
Và khi tia ánh sáng cuối cùng của chiều tà vụt tắt, hàng phố đồng loạt cọt kẹt đóng cửa. Đêm đặc quánh như sáp chàm phủ lên khắp phố chợ. Xa xa vọng lại vài tiếng vó ngựa cốp cáp đi tới. Hàng phố người người khứt khò bít tít, tiếp thêm năng lượng chuẩn bị cho một ngày mới.   

Y Phương

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh