Áo đồng phục

Chủ nhật 26/04/2020 06:00

Đã ba tuần nay, thầy Minh không thể ngủ ngon sau giờ sinh hoạt lớp, 12 năm làm giáo viên chủ nhiệm chưa bao giờ trăn trở mất ngủ và nhiều suy tư đến thế. Hình ảnh Công - cậu học trò lì lợm mặt cúi gằm không nói, không trả lời luôn ám ảnh trong tâm trí thầy.

Không thể quên được một học sinh dáng nhỏ thó, chiếc áo xám màu đã bạc, mặt gầy, cúi gằm, im lặng.

- Em đứng dậy cho thầy và cả lớp biết: Sao em không tuân thủ nội quy của lớp, của nhà trường?

- Em nói rõ lý do cho cả lớp cùng nghe nào?

- Lớp 9A của chúng ta vốn có thành tích có nhiều học sinh giỏi, chăm ngoan mà sao em lại chống đối như vậy?

- Em có biết em đã làm ảnh hưởng thành tích lớp như thế nào không? Tôi khi vào chủ nhiệm lớp biết em từng là học sinh giỏi trong những năm qua và được đánh giá là ngoan hiền, chăm chỉ học tập.

Công không trả lời! Thầy Minh kiềm chế quay hướng hỏi đến lớp trưởng: Vậy lớp trưởng cho tôi biết lý do bạn Công không mặc áo đồng phục buổi sáng thứ Hai trong ba tuần vừa qua được không?

- Thưa thầy, em cũng không biết.

- Vậy lớp phó phụ trách học tập, ở gần nhà Công đâu?

- Thưa thầy em không biết. Em chỉ biết và thấy bạn ấy hiền, chăm chỉ, hòa nhã. Còn chuyện bạn ấy không mặc áo đồng phục chào cờ đầu tuần em thực sự không biết.

Công vẫn im lặng, mặt cúi gằm, hai chân đi đôi giày vải đã cũ, hai bàn chân di đè lên nhau, im lặng, đôi vai như đang kìm nén sự rung lên của cảm xúc chất chứa dồn nén khó tả.

Cả lớp xôn xao, nhiều ý kiến không theo chỉ định của thầy cứ bàn ra, nói vào: Hay là bạn ấy mới bị bệnh tự kỷ? Hay Công bị mất tiền? Công thay đổi sinh lý theo lứa tuổi dậy thì?... hay bị bùa yêu của em nào…

Minh họa: Hoàng Chinh

Thầy Minh hắng giọng, mặt nghiêm khắc: Đây là giờ sinh hoạt cuối tuần, cả lớp yên lặng, đây không phải lúc các em phát ngôn linh tinh, suy đoán. Lớp ta, ba tuần bị xếp và đánh giá ý thức tồi, điểm thi đua kém thì các em phải giúp thầy làm rõ vấn đề chứ. Mà thầy đã nói Công không có ý thức đã kéo cả lớp mình xuống tận đáy thi đua của khối 9 rồi đấy. Tuần một thầy cho rằng em quên áo, nay tuần hai rồi tuần ba… là sao? Cả quãng đời làm giáo viên chủ nhiệm thầy chưa bao giờ thấy một học sinh nào bướng như vậy?... Thầy Minh cố kìm nén sự bực tức, khó chịu và một phần sự bất lực khi chưa hiểu được hành vi thiếu ý thức của Công.

Tiếng trống trường điểm hết giờ sinh hoạt tiết 5, đúng 11h45’, lớp ra về mà cả thầy trò chưa tìm được câu trả lời, không khí rất nặng nề. Cả lớp đều nhìn Công đầy khó hiểu bởi sự thay đổi của bạn mình trong hơn tháng học gần đây. Cả một giờ sinh hoạt 45 phút chỉ tập trung vào Công mà không xong, ai cũng chú ý đến sự im lặng đến khó hiểu của bạn mình. Lớp về hết, Công lặng lẽ về khi các bạn trong lớp đã vắng bóng, dáng đi cúi gằm, bóng dài chênh vênh trong buổi trưa nắng và gió giữa sân trường vắng lặng.

Công có hai anh em. Anh trai Công là Thành hơn hai tuổi học lớp 11; hai anh em đều có tiếng chăm chỉ học; bố mẹ làm nông nghiệp nên vất vả quanh năm với vụ mùa. Nhà Công là một gia đình nghèo, biết giáo dục con.

Đã hơn 12 giờ đêm, thầy Minh không sao ngủ được nên bật dậy, thầy lần chồng học bạ của lớp nơi giá sách; học bạ của Công đây rồi. Lật giở kết quả từng năm học. Lớp 6 cô Huyền chủ nhiệm phê tại mục cả năm:

- Có ý thức học tập, cầu thị và có ý thức vươn lên;

- Lao động: chăm chỉ;

- Đạo đức: ngoan, hòa nhã với các bạn.

- Học lực cả năm: Giỏi 8,4.

Lớp 7 vẫn cô Huyền nhận xét:

- Về học tập: chăm chỉ, tiến bộ trong học tập;

- Lao động: chăm chỉ, nhiệt tình;

- Đạo đức: Ngoan, lễ phép, kính trọng thầy cô giáo.

- Học lực cả năm: Giỏi 8,7.

Lớp 8 cô Nông Hồng chủ nhiệm cũng nhận được những lời phê như cô Huyền. Thầy Minh càng day dứt, chồng chất sự khó hiểu về Công. Bao nhiêu câu hỏi đặt ra: Phải chăng lứa tuổi học trò, ý thức học tập thay đổi theo tâm lý, thời gian? Công sớm nhiễm thói ăn chơi của một số bạn hư? Và thầy đã nghe thoáng ai đó nói, dạo này Công hay lân la vào quán cổng trường lắm. Vội vào, vội ra? Lẽ nào? Vì quán nơi đó có bán đủ thứ: rượu, bia, máy tính phục vụ trò chơi điện tử, mà toàn trò chơi đầy tính bạo lực… đám choai choai lại rất mê.

Cả một quãng đời hơn chục năm tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, chưa bao giờ thất bại trong giáo dục học sinh cá biệt, mà nay không lẽ mình bó tay trước Công. Mình sẽ làm ra vấn đề, chỉ rõ thói hư, tật xấu của Công để kỷ luật trước lớp, trước toàn trường làm gương. Mà tại sao đã gửi thư cho phụ huynh phản ánh sự việc mà không có hồi âm? Được, mình sẽ có giải pháp - thầy tự mỉm cười rồi an ủi trong lòng để giấc ngủ được sâu hơn.

Sáng nay, thầy dậy sớm, trước đó thầy không quên điện thoại cho lớp trưởng: Em quản lý lớp cho thầy nhé, nhớ điểm danh và tập trung các bạn, kiểm tra ai đi muộn không? Đủ áo đồng phục không đấy, dứt khoát không để lớp mình bị xếp cuối cùng nữa đấy.

Thầy lặng lẽ ra quán cổng trường, thầy nói gì với chủ quán, không ai rõ. Học sinh trước khi đến lớp vẫn ra vào quán tấp nập, mua quà ăn sáng, bim bim, nói chuyện. Ôi! đủ thứ của tuổi mới lớn hỗn tạp…

Trống trường một hồi dài vang lên, 7 giờ 15 phút, giờ tập trung chào cờ đầu tuần bắt đầu cho tiết một. Học sinh trong quán nháo nhác mua vội, có em chỉnh lại áo, tất cả tất tả chạy hết vào sân trường theo hiệu lệnh. Thầy từ một điểm nhìn góc khuất tối rút điện thoại gọi Hằng - lớp trưởng:

- Công đến chưa? Có mặc áo đồng phục không?

- E chưa thấy bạn đấy đâu thầy ạ.

Cậu này càng ngày càng quá quắt, vi phạm nội quy có tính tái phạm, phen này phải kỷ luật nặng lên mức cảnh cáo chứ không khiển trách nữa, thầy Minh lẩm bẩm hình thành ý nghĩ trong đầu.
Công kia rồi! Cậu ta ở đâu ra vậy? Công sao chạy nhanh thế, ai đuổi Công mà phải vậy? Công muốn bỏ tiết chào cờ sao? Mà mình biết ngay cậu ta không mặc áo đồng phục. Mà lại chạy đâu, chạy vào ngay trước mắt gần nơi mình đoán và theo dõi. Chạy đằng trời nhé. Góc khuất không thấy được mình đâu.

Cứ ăn chơi và trốn học đi? Sớm hư, vô kỷ luật là phải. Mình sẽ chứng minh cho cô Huyền, cô Hồng rằng Công không ngoan như hai cô tưởng và đã phê trong học bạ - thầy tự mỉm cười đầy ẩn ý.

Một thiếu niên nữa ở đâu cũng vội chạy vào quán, lớn hơn Công một chút, không nhìn rõ khuôn mặt. Công gặp cậu ta, thầy ghé mắt qua phên liếp nhìn và lắng nghe:

- Anh cũng tập trung mà em, em mặc áo đi hơi rộng một chút, anh chưa kịp giặt hơi bẩn một tí.

Chiều về em cởi ra anh giặt sau.

- Vâng!

- Nhớ đừng để thầy chủ nhiệm và các bạn buồn lòng, phê bình nữa em nhé!

- Vâng! Anh hôm nay chắc cũng sẽ bị phê bình rồi.

- Em cố gắng mấy hôm, vài ngày nữa mẹ khỏi ốm mẹ sẽ mua áo đồng phục cho em. Tiền nhà mình bố mua thuốc cho mẹ hết rồi. Anh nghe ông Vinh đầu xóm nói sẽ thanh toán tiền làm thuê chặt mía mấy hôm vừa rồi cho bố mẹ sớm thôi.

- Vâng. Em hiểu.

Đằng sau tấm liếp, thầy Minh loạng choạng, thất thần sau những lời đối thoại ngắn của hai anh em Công. Cả hai đã rời quán vội vã, chạy về sân hai ngôi trường trung học cơ sở và trung học phổ thông đang làm lễ chào cờ.

Thầy bước ra giữa quán, cảm ơn chủ quán rồi lặng lẽ đi về phía sân trường.

*          *              *

Hôm nay đã là thứ Bảy, giờ sinh hoạt của tuần thứ tư trong tháng, thầy chậm rãi vào lớp chủ trì sinh hoạt như mọi khi. Sau khi nghe lớp trưởng, lớp phó báo cáo kết quả học tập, phấn đấu của lớp, thầy chậm rãi đứng dậy. Cả lớp im lặng hướng về phía thầy, trông chờ và nhìn về phía Công. Bao nhiêu câu hỏi được đặt ra, chắc Công lại bị phê bình đây và ai cũng nghĩ vậy?! Không ai biết thầy sẽ nói gì.

Sau ít phút để mọi người im lặng, thầy nói một cách chân thành xuất phát từ trái tim đầy tình thương: Thầy có lỗi về nhận thức, lỗi với các em có hoàn cảnh khó khăn, thầy có lỗi với Công. Cả lớp vô cùng ngạc nhiên không hiểu sao thầy lại thay đổi thái độ như vậy. Rồi thầy chậm rãi kể lại chuyện thầy ra ngoài quán chứng kiến Công với anh trai trao nhau chiếc áo đồng phục hôm thứ

Hai đầu tuần. Sau vài giây như kìm nén sự xúc động, như sự hối lỗi, thầy nói: Thay mặt giáo viên chủ nhiệm lớp, thầy phát động phong trào “Áo ấm yêu thương”. Trước hết ở lớp mình, sau sẽ tham mưu cho Ban Chấp hành Đoàn trường phát động để phong trào trở nên rộng khắp trong trường, nhiều em có hoàn cảnh không bị bỏ lại phía sau. Thầy mong mỗi em bằng tình yêu, sự san sẻ của mình ngay từ hôm nay hãy góp chút tiền nhỏ để mua những chiếc áo lành tặng bạn mình... Và đây, thầy xin góp 50 nghìn đồng đầu tiên.

- Thầy! Em thành thực xin lỗi thầy và các bạn.

Cả lớp nhìn về phía Công. Thầy Minh tiến lại gần ôm lấy vai cậu học trò nhỏ. Cả hai không ai nói câu gì.

- Rồi thầy và em cũng như các bạn sẽ hiểu nhau hơn. Lớp chúng ta sẽ mãi là lớp 9A tiên phong em nhé.

Một tiếng “vâng” nhỏ nhẹ vang lên nhưng cả lớp ai cũng hiểu. Cả lớp đứng dậy ùa về phía Công và thầy Minh để chia sẻ, để cảm thông và đoàn kết.

Sơn Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh