Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Phong tục thờ cúng tổ tiên

Thứ năm 19/01/2012 10:00

           Thờ cúng tổ tiên là phong tục tốt đẹp có từ xa xưa và luôn được lưu giữ, kế thừa trong mỗi gia đình người Việt. Phong tục thờ cúng tổ tiên mang đậm tính văn hóa, tính giáo dục và có ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Phong tục thờ cúng tổ tiên

Thờ cúng tổ tiên trong ngày tết.

Dù hoàn cảnh khác nhau, nhưng hầu như gia đình nào cũng dành một chỗ trang trọng nhất để đặt bàn thờ tổ tiên. Bàn thờ tổ tiên có thể cầu kỳ hay đơn giản tùy theo điều kiện kinh tế của gia đình. Nhà nghèo có thể là một tấm ván nhỏ gắn trên vách, còn nhà giàu có thể là cả một gian thờ và thường là gian chính giữa hay gian ngoài cùng. Ngày nay, nhiều gia đình còn đưa gian thờ lên lầu cao để cách biệt với cuộc sống đời thường. Ngoài cùng gian thờ thường có một khoảng trống để con cháu ngồi làm lễ. Tiếp đến là một cái hương án, chính giữa có đặt lư hương, hai bên là đèn và độc bình. Nhà khá giả còn có đôi hạc bằng đồng hay bằng gỗ quý và một số đồ thờ đắt tiền khác. Trong cùng là bàn thờ tổ tiên, có đặt bài vị và ảnh của người quá cố. Có gia đình còn treo lên trên một bức hoành phi và hai bên là đôi câu đối. Mỗi loại đồ thờ đều mang một ý nghĩa riêng. Cái lư hương tròn tượng trưng cho bàn thái cực, đôi đèn tượng trưng cho nhật nguyệt quang minh, những nén hương tượng trưng cho các vì tinh tú... Đồ lễ cúng thường là cau trầu, trà, rượu, nước, hoa tươi, trái cây, vàng mã, ngoài ra, tùy theo gia cảnh và tính chất của lễ mà còn có các thứ khác, như: xôi, chè, cỗ mặn, cỗ ngọt...

Ngoài những ngày lễ tết, giỗ chạp, hiếu hỷ, thì mỗi khi có việc hệ trọng như xây nhà, sinh con, thi cử đỗ đạt, người Việt Nam ta cũng tổ chức lễ cúng gia tiên. Mặt khác, khi gia đình gặp các việc xui rủi thì cũng làm lễ cúng tổ tiên để xin được phù hộ cho tai qua nạn khỏi.

Phong tục thờ cúng tổ tiên thể hiện truyền thống hiếu nghĩa, “uống nước nhớ nguồn”, quý trọng và biết ơn tiền nhân của người Việt Nam và của nhiều dân tộc trên thế giới. Đặc biệt, ngoài việc thờ cúng tổ tiên trong từng gia đình, tộc họ, người Việt Nam ta còn có ngày cúng giỗ chung của toàn dân tộc và được gọi là ngày Giỗ Tổ. Đó là ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm: “Dù ai đi ngược về xuôi/Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3”.

Tục thờ cúng tổ tiên dù ở từng nơi có khác nhau, nhưng đều giống nhau về ý nghĩa, đó là sự tưởng nhớ, kính trọng và biết ơn đối với tiền nhân, với tất cả những người đã mất, đồng thời có tác dụng giáo dục đạo lý uống nước nhớ nguồn cho con cháu. Quanh năm, không được để bàn thờ tổ tiên tro tàn hương lạnh. Trong những ngày tết, dù khó khăn thế nào, cũng cần có hoa tươi, trái cây và sửa soạn bàn thờ tổ tiên cho tươm tất. Khi đến chúc tết gia đình người khác cũng cần tới thắp hương lên bàn thờ gia tiên với thái độ thành kính, trân trọng trước khi ngồi trò chuyện với gia chủ. Làm điều đó còn thể hiện nếp sống văn hóa của mình và tạo được tình cảm tốt với gia đình chủ nhà.

Phạm Hồng

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh