Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Nét đẹp trong lễ mừng sinh nhật của người Nùng ở Ngọc Động

Thứ bảy 22/12/2018 06:00

Nếu ai đã có dịp đến xã Ngọc Động (Quảng Uyên) và được chứng kiến lễ mừng sinh nhật, mừng thọ báo hiếu cho cha mẹ sẽ rất ấn tượng bởi sự độc đáo, đậm đà bản sắc riêng của người Nùng nơi đây.

Thầy cúng làm các thủ tục trong lễ sinh nhật mừng thọ báo hiếu của người Nùng ở xã Ngọc Động.

Khác với các dân tộc khác, mừng thọ cha mẹ thường tổ chức theo từng độ tuổi được định ra cách nhau một giáp (49 tuổi làm lễ Phúc; 61 tuổi làm lễ Thọ; 73 tuổi làm lễ Khang; 85 tuổi làm lễ Ninh), nhưng với người  Nùng ở Ngọc Động, để mừng thọ cho cha mẹ lại có tục lệ tổ chức lễ mừng sinh nhật.
Ông Long Văn Mà, 74 tuổi, dân tộc Nùng, xã Ngọc Động vừa được tổ chức lễ mừng sinh nhật cho biết: Theo phong tục truyền thống, người Nùng không tổ chức sinh nhật cho trẻ con, bố mẹ cũng không được làm sinh nhật cho con, mà chỉ có con mới được làm sinh nhật mừng thọ báo hiếu cho ông bà, cha mẹ. Tục lệ này xuất phát từ phong tục không làm giỗ cho người đã khuất, mà chỉ làm lễ sinh nhật mừng thọ khi cha mẹ còn sống, vì vậy những buổi sinh nhật này cũng chính là lễ mừng thọ cho cha mẹ. Trong quan niệm của người Nùng, những người 60 tuổi trở lên thì được xếp vào bậc cao niên và mới được tổ chức sinh nhật. Lễ sinh nhật được tổ chức hằng năm hoặc mấy năm mới tổ chức nhưng phải đúng vào ngày sinh của người được tổ chức sinh nhật mừng thọ. Đây là dịp để con cháu tề tựu đông đủ, thể hiện sự hiếu thảo, kính trọng, quan tâm của con cái đối với bậc sinh thành, mong muốn cha mẹ sống khỏe mạnh, vui vẻ bên con cháu.
 Lễ sinh nhật mừng thọ có ý nghĩa rất đặc biệt với nhiều nghi thức, thủ tục truyền thống để thể hiện lòng biết ơn, hiếu kính, quan tâm của con cái đối với cha mẹ. Theo tục lệ, con cái ra ở riêng sẽ lần lượt làm lễ sinh nhật cho bố, mẹ già. Những người con gái khi đã đi lấy chồng đem lợn quay, hoa quả, bánh trái, rượu, chè... về làm lễ sinh nhật cho bố, mẹ. Trong ngày mừng sinh nhật, tất cả khách đến dự đều có quà tặng cho người được tổ chức sinh nhật. Trước đây, điều kiện kinh tế khó khăn, món quà thường là gạo, con gà, cân thịt lợn... để góp vào giúp gia đình tổ chức lễ mừng sinh nhật; hiện nay, đời sống, kinh tế phát triển và đổi thay nên các món quà tặng cũng đa dạng, phong phú và mang giá trị lớn hơn. Tuy vậy, các món quà đều để thể hiện niềm chung vui của khách khi gia chủ có cha mẹ cao tuổi khỏe mạnh, con cháu biết ơn và hiếu kính.
Trong nghi lễ sinh nhật phải mời được thầy cúng (thầy Tào, bà Then) về làm lễ cúng, bởi theo quan niệm của người dân nơi đây chỉ có lời của thầy cúng cùng với tiếng hát, tiếng đàn tính của họ mới có thể đưa các lời cầu khấn của con cháu đến được các vị thần linh, tổ tiên cho người được mừng sinh nhật mạnh khỏe, sống lâu, hưởng phúc, còn con cháu cũng thuận buồm xuôi gió, làm ăn phát đạt. Các lễ vật để cúng, gồm: xôi, gà, thịt lợn quay, trứng luộc, bánh dày… Mỗi lễ vật đều chứa đựng những ý nghĩa nhân văn sâu sắc, trong đó, bánh dày có ý nghĩa là cha mẹ mạnh khỏe có thêm da thêm thịt cho cha mẹ, quả trứng luộc tượng trưng cho cái phôi thai bắt đầu vòng đời mới và tượng trưng cho sự hài hòa giữa âm dương trong ngũ hành. Khi tiến hành cúng, trong mâm lễ cúng sẽ có các hình nhân bằng giấy kèm theo, sau khi làm lễ xong các hình nhân này được đem đốt đi, làm như vậy họ cho rằng sẽ giữ được phần hồn vía, xua đi rủi ro bệnh tật để người được mừng sinh nhật luôn khỏe mạnh, sống lâu, hưởng phúc lộc.
Lễ mừng sinh nhật thường kéo dài hơn một ngày, bắt đầu từ tối hôm trước và kết thúc tới khuya ngày hôm sau. Sau phần lễ, gia đình tổ chức cỗ đãi họ hàng và khách đến chúc mừng, chung vui trong không khí rộn ràng, vui vẻ.
Tục lệ tổ chức sinh nhật mừng thọ báo hiếu này hiện vẫn được người Nùng ở xã Ngọc Động gìn giữ, bảo tồn khá nguyên vẹn. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế mỗi gia đình sẽ tổ chức lễ sinh nhật mừng thọ báo hiếu cho cha mẹ hằng năm hoặc 4 - 5 năm mới tổ chức một lần với quy mô khác nhau. Đây là một phong tục đẹp đã được lưu truyền nhiều đời.

Xuân Lam

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh