Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Một thoáng chợ phiên Bảo Lạc

Thứ bảy 07/07/2018 07:00

Cũng như bao chợ phiên khác ở các huyện trong tỉnh, cứ 5 ngày họp một lần, chợ phiên Bảo Lạc là hình ảnh thu nhỏ về đời sống cộng đồng của đồng bào các dân tộc trong huyện. Tại đây, cảnh vật, con người hòa quyện vào nhau như vẽ nên một bức tranh đa sắc màu, phản ánh chân thực những nét văn hóa đặc sắc, cũng như đời sống kinh tế - xã hội của huyện vùng cao biên giới phía Tây của tỉnh. Vì vậy, khi đến đây, dù chỉ thoáng qua, chúng ta cũng cảm nhận được sự chuyển mình trong đời sống của nhân dân các dân tộc huyện Bảo Lạc.

Chợ phiên - nơi hội tụ những sắc màu văn hóa của nhân dân các dân tộc huyện Bảo Lạc.
NƠI HỘI TỤ NHỮNG SẮC MÀU VĂN HÓA
Chợ Bảo Lạc nằm cạnh Quốc lộ 34 (trung tâm thị trấn huyện), có sông Gâm êm đềm chảy qua, tạo cho khung cảnh chợ vùng cao thêm thơ mộng, hữu tình. Chợ họp vào các ngày 5, 10, 15, 20, 25, 30 âm lịch hằng tháng. Chúng tôi đến thị trấn Bảo Lạc vào ngày 9 âm lịch, ngày hôm trước của chợ phiên (người ta vẫn gọi là ngày áp phiên), không khí ngày chợ đã khá đông vui. Chủ khách sạn Quý Anh, ở ngay trung tâm thị trấn Bảo Lạc - nơi chúng tôi nghỉ cho biết: Mặc dù bây giờ đường đã tốt, người dân đã có xe máy đi lại nên không phải đi bộ đến chợ từ ngày hôm trước hoặc phải đi từ lúc gà vừa gáy canh ba như trước đây, nhưng có lẽ thói quen đi chợ chơi từ ngày áp phiên đã ăn sâu vào tiềm thức hoặc có thể họ nhớ không khí ngày áp phiên nên bà con vẫn đến chợ vào ngày áp phiên. Đến tối họ lại về và hôm sau lại xuống chợ tiếp.
Phải chăng đó cũng là nét văn hóa của chợ phiên Bảo Lạc? Câu trả lời vẫn để ngỏ, nhưng không khí nhộn nhịp của ngày áp phiên khiến cho ai từng đến đây sẽ không quên được và luôn hồi hộp mong chờ một ngày chợ phiên tấp nập, để được hòa mình, đắm chìm vào không gian văn hóa đặc sắc của các dân tộc trong tỉnh. Bởi theo như đồng chí Nông Toàn Thắng, Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bảo Lạc, toàn huyện có hơn 5 vạn dân, gồm 7 dân tộc chính (Kinh, Tày, Nùng, Mông, Dao, Lô Lô, Sán Chỉ) sinh sống. Mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa đặc sắc riêng, trong đó mang sắc thái riêng hơn cả là dân tộc Lô Lô, Sán Chỉ. Tất cả các dân tộc vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình, nhất là về trang phục.
Sáng sớm hôm sau, khi sương vẫn giăng khắp chân núi, từ khắp các nẻo đường, tiếng cười nói đã xôn xao, náo nức trên các lối mòn. Ai có điều kiện thì đi xe máy, còn không có điều kiện thì đi bộ đến chợ, bất kể xa hay gần, tất cả đều đổ dồn về chợ phiên như một điểm hẹn.
Những chàng trai, cô gái trong những bộ váy áo sặc sỡ bên những gùi hàng, người địu con, người dắt cháu, người gồng gánh hoặc chở trên xe những mặt hàng nông sản do chính mình làm ra để mang xuống chợ. Vùng thị trấn thường ngày bình yên bên dòng sông Gâm bỗng sống động, náo nhiệt đến lạ thường. Mặc dù người bán người mua tấp nập nhưng vui vẻ, không có sự bon chen hay tranh giành giá cả. Mọi người hồn nhiên, mộc mạc, không toan tính trong mua bán. Trên thực tế, hàng hóa mang đến trao đổi ở chợ đôi khi chỉ là một vài mớ rau, một ít mận, mấy bắp hoa chuối rừng, vài lít rượu hoặc vài chai mật ong... Có khi cũng có người mang đến một con bò, con ngựa, một đôi lợn, con gà… Có người đi cả ngày đường đến chợ chỉ để mua một đôi dép, cân muối, một vài nhu yếu phẩm cần thiết khác hoặc đơn giản chỉ ăn một bát phở. Cũng có người chỉ đến vì mục đích đi chơi hay gặp lại bạn bè, người thân như để gặp gỡ và trao đổi thông tin.
Bên cạnh việc thông thương hàng hóa, chợ phiên Bảo Lạc còn là nơi gặp gỡ và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc. Ngoài mục đích xuống chợ để mua bán, trao đổi hàng hóa, thì đây cũng là dịp để mọi người nghỉ ngơi, giao lưu, gặp gỡ và còn là nơi để các chàng trai, cô gái tìm hiểu, giao duyên. Đi chợ là đi chơi, do đó không ai tất bật, vội vã. Mỗi người đều chọn cho mình những trang phục đẹp nhất, mới nhất. Đến chợ, mọi người còn có dịp chiêm ngưỡng vẻ đẹp của người phụ nữ qua các trang phục đặc trưng riêng của từng dân tộc. Nơi đây được xem như bức tranh sống động nhất về trang phục đặc sắc của các dân tộc, bởi sự đa sắc của những chiếc váy xòe người Mông; sắc chàm pha viền đỏ nhã nhặn của trang phục dân tộc Sán Chỉ; trang phục sặc sỡ với những nét hoa văn, họa tiết trang trí vô cùng tinh xảo, cầu kỳ, màu sắc kết hợp hài hòa tạo nét riêng của dân tộc Lô Lô... Tất cả đã tạo nên một bức tranh đầy màu sắc vô cùng đẹp mắt nơi chợ phiên vùng cao Bảo Lạc. Đây thực sự là nơi hội tụ, điểm hẹn những sắc màu văn hóa của nhân dân các dân tộc mà ai từng đến một lần cũng không thể nào quên.
BỨC TRANH KINH TẾ - XÃ HỘI KHỞI SẮC
Đến chợ phiên Bảo Lạc, chúng ta còn cảm nhận được sự thay da đổi thịt, sự đi lên từng ngày trong đời sống kinh tế - xã hội của người dân Bảo Lạc.
Bây giờ bà con đến chợ không chỉ mang theo mớ rau rừng, xâu củ quả để bán mà ở đấy chúng ta còn bắt gặp những hàng thịt lợn đen được bà con mổ từ tờ mờ sáng, những hàng rau, quả do bà con tự trồng, những sản vật địa phương, như: nấm linh chi, hà thủ ô, thịt lợn chua, hương thắp, giấy bản..., hàng hóa rất đa dạng và phong phú. Đặc biệt, vào những ngày chợ, khu vực khá đông đúc, ồn ào có lẽ là hàng phở, hàng bún, cơm bình dân, bánh rán, bánh mỳ, kẹo lạc, hàng chè… Dù những hàng, quán này chỉ mở vào những ngày chợ và có khá nhiều nhưng hầu như đến quá trưa tất cả đều bán hết hàng.
Nhiều sản vật, cây trồng ở địa phương được bà con tập trung phát triển, tạo thành hàng hóa bán tại chợ phiên.
Theo đánh giá của lãnh đạo huyện, sức mua bán ở chợ phiên Bảo Lạc tương đối lớn. Bởi Bảo Lạc còn là điểm trung tâm kết nối với các địa phương khác trong và ngoài tỉnh, như: Thông Nông, Nguyên Bình, Bảo Lâm (Cao Bằng), tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang. Vì vậy, chợ phiên Bảo Lạc là chợ đầu mối khu vực miền Tây của tỉnh, nên ngoài người dân địa phương đây còn điểm dừng chân của du khách.
Phó Chủ tịch UBND huyện Bảo Lạc Hoàng Văn Cương cho biết: Trong những năm qua, kinh tế - xã hội của huyện đã có những bước phát triển khá, đời sống nhân dân các dân tộc trong huyện được nâng cao. Giá trị ngành nông nghiệp tăng bình quân 3,2%/năm; tỷ trọng trồng trọt chiếm 50%, chăn nuôi chiếm 35%, lâm nghiệp chiếm 15%. Hiện cả huyện có 6 khách sạn, 6 nhà nghỉ, 7 nhà hàng cùng nhiều quán ăn khác. Giá trị thương mại - dịch vụ - du lịch có những bước khởi sắc.
Kinh tế - xã hội phát triển, người dân biết làm ra những sản phẩm để mang ra chợ trao đổi mua bán, tăng thu nhập cho gia đình. Sự chuyển mình đó đã làm cho sắc màu của chợ phiên Bảo Lạc thêm phong phú, đa dạng. Đâu đó, nơi các góc chợ hay dưới chân cầu gần chợ, lâu lâu chúng ta lại bắt gặp những tốp nam thanh, nữ tú diện những trang phục đẹp nhất đang trao đổi tâm tình, các chị, các mẹ thì hàn huyên, hỏi thăm nhau, còn cánh đàn ông vui hơn thì mời nhau chén rượu, bát phở nơi quán nhỏ trong chợ... Tất cả đều thong dong, bình thản chứ không còn sự tất bật đến chợ để rồi vội vã về lo toan công việc.
Bên cạnh việc thông thương hàng hóa, chợ phiên Bảo Lạc còn là nơi gặp gỡ, tâm tình.
Mọi người đến chợ cứ như vậy cho đến khi mặt trời đứng bóng, các mặt hàng mang ra trao đổi đã bán hết, những mặt hàng thiết yếu đã được sắm đủ, mọi người lại lục tục kéo nhau về, kết thúc một phiên chợ đầy náo nhiệt. Và những du khách như chúng tôi vẫn mãi lưu luyến, ấn tượng về một phiên chợ ở huyện vùng cao Bảo Lạc với những nét văn hóa đặc sắc, không cầu kỳ mà mộc mạc, đượm tính nhân văn làm say đắm lòng người khi có dịp ghé thăm.
     
Minh Hòa

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh