Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Làng nghề đan lạt Bồng Sơn

Chủ nhật 09/09/2018 07:00

Làng Bồng Sơn - nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của xã Đàm Thủy (Trùng Khánh) không chỉ được biết đến là làng có phong trào cách mạng từ rất sớm mà còn nổi tiếng với nghề đan lạt vẫn còn lưu giữ cho đến ngày nay.

Ông Lương Viết Cận, làng Bồng Sơn đan sản phẩm cho khách hàng.

Làng Bồng Sơn nay chia tách thành 2 xóm hành chính: Bản Nưa và Bản Cải, còn dân quanh vùng vẫn gọi chung là bản Búng San. Vùng đất Bồng Sơn kéo dài từ Bản Boong, Bản Thây của xã Chí Viễn qua Pò Chang, Luổc Ròn đến Búng San, Bản Thuôn của xã Đàm Thủy, có nhiều rừng vầu. Nhờ sẵn có nguyên liệu nên từ xưa làng có nghề đan lạt nổi tiếng khắp cả huyện và vùng lân cận. Các ngày chợ phiên Co Sầu (thị trấn Trùng Khánh), Pò Tấu (chợ xã Chí Viễn), Bản Rạ (chợ xã Đàm Thủy), Bằng Ca (Hạ Lang) và chợ Thạch Long (Trung Quốc), người làng Bồng Sơn lũ lượt gánh hàng đi bán.
Các sản phẩm của nghề đan lạt, gồm: cót lạt cật để trải giường nằm, cót lạt nan để phơi thóc, ngô, đỗ; bồ đựng thóc, dậu đựng gạo, “rủm” đựng đồ lễ; mẹt, sàng, thúng... đến sọt, thạ, lồng nhốt gà, vịt... là các đồ dùng thiết yếu của mọi gia đình nông dân. Ngoài hàng đan lạt, còn có thêm đặc sản: măng ngọt, nấm hương, mộc nhĩ rất nổi tiếng ở huyện Trùng Khánh. Đất rừng Bồng Sơn, nơi cung cấp phần lớn nhu cầu về gỗ, củi cho dân các làng lân cận. Nhờ có vùng đồng ruộng và đất rừng rộng, màu mỡ mà người làng Bồng Sơn gieo trồng nhiều loại cây lương thực, thực phẩm tốt tươi, nuôi được nhiều gia súc, gia cầm. Các nguồn thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi và nghề đan lạt giúp cho cuộc sống của dân làng Bồng Sơn đủ đầy, sung túc nhất vùng từ xưa đến nay.
Nghề đan lạt là nghề phụ của các gia đình ở làng Bồng Sơn, có tính chất gia truyền, làm vào lúc nông nhàn hoặc tranh thủ ngoài giờ làm đồng, đi rẫy. Để làm ra các sản phẩm bền, đẹp, đòi hỏi kỹ năng thuần thục, nhất là việc chọn vầu, chẻ nan lạt, yêu cầu cơ bản nan phải rộng, dày đều đặn. Mỗi loại sản phẩm là một loại nan, rồi phải qua việc phơi, sấy để nan dẻo, không mọt... Người có nhiều kinh nghiệm và đôi bàn tay khéo léo mới làm được các sản phẩm tinh xảo, bền chắc để dùng vào những việc nghi lễ. Người làng Bồng Sơn kính nể, dân quanh vùng biết tiếng bà Hoàng Thị Ý, người được coi là “nghệ nhân” đan lạt ở xóm Nà Ràn trước kia, tuy mù mắt bẩm sinh nhưng làm thành thạo các sản phẩm đan lạt, đặc biệt là đan “rủm lài”- loại hộp vuông có nắp, xung quanh hộp có hình các hoa văn tinh xảo, đẹp mắt.
Hiện nay, làng Bồng Sơn có 2/3 số hộ làm nghề đan lạt, nhưng chỉ số ít hộ có rừng vầu riêng cung cấp nguyên liệu cho gia đình và các hộ lân cận khác. Phát triển được rừng vầu là nuôi được nghề, nên các hộ làm nghề đan lạt luôn quan tâm, tu bổ rừng vầu nguyên liệu. Hộ có rừng vầu lớn nhất làng là hộ ông Lương Viết Cận, gia đình có nghề đan lạt từ nhiều đời nay. Thực tế cho thấy, nhiều làng nghề truyền thống đang dần đi vào lãng quên. Các sản phẩm đan lạt của người dân làng Bồng Sơn làm ra đến đâu đều bán hết đến đó nhưng chủ yếu đem bán tại các phiên chợ nên giá cả chưa ổn định.
Để giữ gìn và phát huy giá trị của làng nghề có từ lâu đời, thiết nghĩ các cấp, ngành quan tâm, hỗ trợ và khuyến khích người dân mở rộng, phát triển hơn nữa nghề đan lạt, mở rộng thị trường, giúp nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho lao động địa phương.  

Nông Đình Đâu

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh