Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Giữ gìn và phát huy nghệ thuật hát then, đàn tính

Thứ bảy 30/06/2018 06:00

Từ lâu, hát then, đàn tính đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của bà con dân tộc Tày, Nùng ở Cao Bằng nói chung và ở xã Đàm Thủy (Trùng Khánh) nói riêng. Cùng với sự hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền và cơ quan chuyên môn, người dân nơi đây đang tích cực duy trì, gìn giữ những làn điệu then truyền thống truyền lại cho thế hệ sau.

Một buổi sinh hoạt của lớp đào tạo hát then, đàn tính xóm Lũng Niếc, xã Đàm Thủy.

Trước nguy cơ loại hình nghệ thuật dân tộc này dần bị mai một, để giúp người bà con nơi đây gìn giữ làn điệu hát then, đàn tính truyền thống của dân tộc mình, Ban quản lý Khu du lịch thác Bản Giốc phối hợp với các phòng, ban chuyên môn của huyện, UBND xã Đàm Thủy và Trung tâm Phát triển kinh tế nông thôn (CRED) mở lớp đào tạo, truyền dạy văn nghệ tại xóm Lũng Niếc, xã Đàm Thủy, nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc trên địa bàn huyện Trùng Khánh, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với công tác bảo tồn văn hóa dân gian tại địa phương.
Chúng tôi đến xóm Lũng Niếc đúng dịp các thành viên trong lớp học đang tổ chức sinh hoạt. Theo các bậc cao niên trong làng, với người dân Trùng Khánh then không chỉ là khúc hát đầu xuân cầu an lành, may mắn mà còn gắn liền với sinh hoạt tín ngưỡng. Do đó hát then, đàn tính thường được sử dụng vào các dịp lễ hội và nhất là dịp tết của người Tày. Then có nghĩa là “thiên”, khúc hát then là khúc hát thần tiên, là cầu nối tâm linh mang theo lời thỉnh cầu, mong ước gửi tới thánh thần. Lớp học đi vào hoạt động từ tháng 3/2018, có 20 thành viên ở các lứa tuổi từ 19 - 40 theo học, ngoài các chị em ở trong xóm Lũng Niếc tham gia còn có một số người ở xóm Khuổi Ky cũng đến tham gia học hát. Lớp học sinh hoạt đều đặn 3 buổi/tuần, ngoài ra các thành viên tự thành lập các nhóm để tập luyện với nhau. Họ đến với nhau ban đầu chỉ để sinh hoạt văn hóa, văn nghệ nâng cao đời sống tinh thần. Người biết hát truyền dạy cho người chưa biết, các thành viên tự học hỏi lẫn nhau qua các buổi sinh hoạt rồi dần dần niềm yêu thích với hát then, đàn tính ngày càng ngấm sâu trong tâm hồn mỗi người.
Chị Hoàng Thị Đôi, xóm Lũng Niếc cho biết: Ngày trước, chúng tôi chưa hiểu nghĩa trong mỗi câu hát then nên khi nghe các bà hát then là chúng tôi bỏ về, nhưng sau một lần cố gắng ngồi nghe hết bài, nghe dịch nghĩa từ tiếng Tày sang tiếng Việt, tôi hiểu được những lời then ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của bà con dân tộc mình. Do vậy, giờ khi nghe ở đâu có lớp dạy hát then, đàn tính thì dù bận đến mấy tôi cũng cố gắng thu xếp công việc để theo học.
Theo chị Nông Thị Ánh, quản lý lớp đào tạo, truyền dạy văn nghệ xóm Lũng Niếc, từ niềm đam mê văn hóa dân tộc, chị đã tập hợp những người cùng sở thích tham gia lớp học hát then - đàn tính. Mặc dù không có bất kỳ một khoản thù lao nào nhưng các chị em vẫn đến lớp đều để trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và tập luyện. Ngoài đàn tính, những người hát then cũng tự trang bị trang phục phục vụ cho hoạt động biểu diễn vào các dịp lễ hội tại địa phương. Không chỉ cùng nhau tham gia sinh hoạt văn nghệ những lúc nông nhàn, các thành viên trong lớp học cũng tích cực tập luyện để truyền dạy cho nhau những điệu hát then hay cách đánh đàn tính sao cho thật chuẩn, thật nhuần nhuyễn.
Tuy điều kiện sinh hoạt của lớp học còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất nhưng với niềm đam mê ca hát, mong muốn giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, mỗi người lại cố gắng khắc phục, tập luyện. Phó Chủ tịch UBND huyện Trùng Khánh Nguyễn Mạnh Hùng nhận định: Thông qua lớp học, sẽ tạo điều kiện để phát triển và nâng cao trình độ về hát then, đàn tính trong mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn huyện. Đồng thời, phát hiện và bồi dưỡng những cá nhân có năng khiếu về môn nghệ thuật này, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Qua đó, góp phần đẩy mạnh công tác quảng bá hình ảnh của địa phương và bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc đến với du khách gần xa.

Thu Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh