Bạn đang xem: Trang chủ » Văn hóa

Cây mệnh

Thứ bảy 12/01/2019 07:00

Người ta quan niệm: Con người muốn tồn tại cần được chăm sóc, bảo vệ, khác nào bản làng cần trồng những bụi tre để làm hàng rào bảo vệ nhà cửa, trồng chuối để có quả mớm cho trẻ. Đối với người già, việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe càng được chú ý hơn.

Lễ mừng thọ của người Tày.

Người Tày hay người Nùng, cứ đến tuổi 49, 61, 73, 85 là con cháu tiến hành làm lễ mừng chúc thọ với ngụ ý động viên, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho người già. Trong lễ có nhiều thành phần tham gia, nhưng không thiếu đối tượng thầy cúng, gồm: Tào, bụt hay then giúp hành lễ. Khi hành lễ có đặt mâm cúng, trong mâm cúng có nhiều vật cúng, nhưng đối với lễ mừng chúc thọ cần có: Một cây tre còn tươi non, có cả gốc rễ, cành lá, cao dưới 1 mét; một cây chuối con còn tươi có đủ gốc, rễ, lá.
Hai cây này, chọn con hay cháu trong gia đình, họ hàng đào cẩn thận đem về đặt vào mép cửa phía trong, cùng với gà, vịt còn sống làm đồ cúng. Khi hành lễ, người ta đặt chén rượu cúng, thắp hương vào gốc liên tục với lòng mong ước, cầu cho sức khỏe và tuổi tác được bằng an, trường thọ như bụi tre,  gốc chuối, luôn xanh tươi phát triển. Ngược lại, bụi tre vững chắc bảo vệ sức khỏe và tuổi tác. Cây chuối luôn ra hoa kết trái để cung cấp năng lượng cho mọi thế hệ đầy sức sống phát triển:
“Có cây tre, cây hóp, cây giang/Phát triển quá ngàn năm tươi tốt/Như tuổi sáu mốt bảy ba/ Đẹp chữ khang ninh/Có bụi chuối trăm năm, bốn mùa ra hoa kết trái/Bù đắp cho sức khỏe, tuổi tác con người/Luôn hồng hào, khỏe khoắn trường sinh...”.
Lời bài cúng nói lên giá trị của cây tre, gốc chuối biểu thị cho mệnh của con người đang sống, được con người ngưỡng mộ, cầu mong luôn được khỏe khoắn phát triển thiên niên vạn  đại...
Trong lễ mừng chúc thọ, cây tre và cây chuối được con người đem vào nhà cúng hương hoa, trà tửu từ buổi chiều hôm trước đến trưa hôm sau. Hai cây đó người Tày gọi là cây mệnh (mạy mỉnh). Trước khi hạ lễ, gia đình cử một đến hai cháu nam giới khỏe mạnh, mang hai cây mệnh này trồng vào đất vườn nhà hướng về phía Đông. Con cháu luôn chú ý chăm sóc cho cây mọc và phát triển. Do có việc làm trên, nhiều gia đình có vườn rừng riêng, đầy tre trúc, chuối, thế hệ này tiếp thế hệ khác được hưởng. Càng có nhiều người tuổi cao, được mừng chúc thọ thì rừng càng nhiều cây, càng sai hoa trái, làm cho môi trường càng thêm xanh, sạch, đẹp.
Tục trồng cây mệnh trong lễ mừng chúc thọ đã hình thành từ nhiều đời nay trong cộng đồng người Tày thể hiện con người từ lâu đã ý thức được việc trồng cây gây rừng nhằm cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trường ngày càng xanh, sạch, đẹp. Đó là việc làm đầy tính  nhân văn, cần được đánh giá đúng, chú ý lưu giữ.

Triệu Thị Mai

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh