Vai trò của vi chất dinh dưỡng đối với cơ thể con người

Thứ bảy 02/06/2018 06:00

Vi chất dinh dưỡng là những chất mà cơ thể chúng ta cần một lượng rất nhỏ nhưng có vai trò rất quan trọng với sức khỏe, trí tuệ và tầm vóc con người. Có khoảng 40 vi chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ nhỏ, đó là các loại vitamin nhóm B, vitamin A, C, D và các khoáng chất như: can xi, sắt, kẽm... Thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng của trẻ nhỏ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng làm cho trẻ em bị thấp bé, còi cọc, chậm lớn.

Hướng dẫn thực hành dinh dưỡng tại phường Đề Thám (Thành phố).

Nguyên nhân chính của tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng ở trẻ em là do: Thiếu kiến thức đúng về vai trò, chức năng, tầm quan trọng của vi chất dinh dưỡng. Thực hành dinh dưỡng không hợp lý, như ăn các thực phẩm không đa dạng, ít uống sữa. Nhu cầu tăng vào các giai đoạn mang thai, cho con bú, trẻ em đang giai đoạn tăng trưởng, trong khẩu phần ăn hằng ngày cung cấp không đủ 4 nhóm thực phẩm. Trẻ bị các bệnh lý nhiễm trùng, nhiễm ký sinh trùng và các bệnh lý ở đường tiêu hóa khiến quá trình hấp thu vi chất dinh dưỡng bị ảnh hưởng. Đặc biệt, trong khẩu phần ăn chưa cung cấp đủ nhu cầu các vi chất dinh dưỡng, như: iod, sắt, kẽm, vitamin A, D, C, nhóm B. Hầu hết trẻ em ăn ít rau và quả chín, đây là nhóm thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng nhất.
Trẻ thiếu vi chất dinh dưỡng thường có các biểu hiện, như: trẻ lười ăn, sức đề kháng kém, hay ốm, còi cọc, chậm lớn, đây là hậu quả của tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng kéo dài. Ngoài ra, việc thiếu từng vi chất cụ thể sẽ có những dấu hiệu đặc trưng, như: thiếu vitamin A, thiếu máu, thiếu sắt và thiếu iốt...
Vitamin A: Ngoài vai trò bảo vệ mắt, còn giúp trẻ tăng trưởng, tăng sức đề kháng với bệnh tật… Thiếu vitamin A trẻ sẽ chậm lớn, còi cọc, suy dinh dưỡng và dễ mắc các bệnh sởi, tiêu chảy, viêm đường hô hấp… Hậu quả nghiêm trọng nhất của thiếu vitamin A là quáng gà, khô mắt, có thể dẫn đến mù lòa.
Sắt: Thiếu máu do thiếu sắt là loại thiếu máu dinh dưỡng thường hay gặp nhất, phụ nữ mang thai, phụ nữ từ 15 - 49 tuổi, đặc biệt là các em gái tuổi dậy thì, là những đối tượng thường bị đe dọa thiếu máu dinh dưỡng. Đối với trẻ em thiếu sắt làm chậm lớn, suy dinh dưỡng, kém thông minh, dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn như: viêm họng, viêm phổi, tiêu chảy… Đối với phụ nữ có thai thiếu sắt làm chậm phát triển bào thai, dễ bị đẻ non hay đẻ con thiếu cân, tăng tỷ lệ tử vong của mẹ và con. Đối với thanh thiếu niên và người lao động làm giảm thể lực, giảm khả năng học tập, giảm sự tập trung, chú ý, tăng rủi ro khi lao động, giảm sức đề kháng, giảm năng suất và ngày công lao động.
Iốt: Thiếu iốt dễ dẫn đến thiếu hoóc-môn gây ra nhiều rối loạn khác nhau, gọi chung là các rối loạn do thiếu iốt. Thiếu iốt ở phụ nữ trong thời gian mang thai có thể gây sảy thai, thai chết lưu, đẻ non, mẹ thiếu iốt nặng, trẻ sinh ra có thể bị đần độn do tổn thương não vĩnh viễn. Thiếu iốt liên tục ở trẻ em và thanh thiếu niên, sẽ gây giảm khả năng trí tuệ, giảm chỉ số thông minh, học hành kém, lưu ban, bỏ lớp, kể cả chậm phát triển thể chất, suy dinh dưỡng, lùn, kém hoạt động…
Kẽm: Thiếu kẽm có thể dẫn đến một số rối loạn tiêu hóa, chuyển hóa, thần kinh, đặc biệt là các enzym cần thiết cho sự tổng hợp protein, axit nucleic cũng như sự tổng hợp bài tiết của nhiều hoóc-môn tăng trưởng quan trọng khác. Thiếu kẽm ở phụ nữ mang thai sẽ làm giảm cân nặng và chiều cao trẻ sơ sinh. Trẻ em thiếu kẽm sẽ dễ mắc bệnh nhiễm khuẩn, chậm phát triển chiều cao, rối loạn phát triển xương, chậm dậy thì, giảm chức năng sinh dục.
Để phòng, chống thiếu vi chất dinh dưỡng, bữa ăn phải đa dạng, phối hợp nhiều loại thực phẩm. Chú ý sử dụng các loại thực phẩm có bổ sung vi chất dinh dưỡng. Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Thêm mỡ hoặc dầu để tăng hấp thu vitamin A, vitamin D. Cho trẻ em trong độ tuổi quy định uống vitamin A liều cao 2 lần/năm. Bà mẹ sau sinh trong vòng một tháng được uống một liều vitamin A. Trẻ từ 24 - 60 tháng tuổi cần được uống thuốc tẩy giun 2 lần/năm. Thực hiện vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi trường phòng, chống nhiễm giun..  Phụ nữ trước và trong khi mang thai cần uống viên sắt/axit folic hoặc viên đa vi chất theo hướng dẫn. Sử dụng muối iốt và các sản phẩm có bổ sung iốt trong bữa ăn hằng ngày.

Ngọc Anh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh