Sàng lọc trước sinh và sơ sinh góp phần nâng cao chất lượng dân số

Thứ tư 18/12/2019 06:00

Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) đã triển khai hiệu quả chương trình “Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh” (SLTS&SLSS) giúp phát hiện, chẩn đoán sớm dị tật bẩm sinh của trẻ, điều trị những bất thường của trẻ giai đoạn còn trong bụng mẹ và ngay sau khi trẻ ra đời, từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời, giảm thiểu trẻ em bị dị tật bẩm sinh, nâng cao chất lượng dân số.

Bác sĩ Trung tâm Y tế huyện Hòa An tư vấn cho bà mẹ về sàng lọc sơ sinh.

Chương trình SLTS&SLSS được triển khai từ năm 2013 đến nay tại 20 xã, phường, thị trấn thuộc các huyện Trà Lĩnh, Hòa An, Thạch An và Thành phố. Sàng lọc trước sinh để siêu âm hình thái thai nhi, đo độ mờ da gáy và thực hiện một số xét nghiệm để phát hiện nguy cơ mắc hội chứng Down, dị tật ống thần kinh; tầm soát vi rút gây dị tật thai nhi, thiếu máu, giang mai, viêm gan B, C; siêu âm hình thái và cấu trúc các cơ quan của thai nhi nhằm phát hiện các bất thường của hệ thần kinh, hệ tim mạch, ở lồng ngực, dị tật của dạ dày - ruột, sinh dục - tiết niệu, xương…

Sàng lọc sơ sinh được thực hiện nhằm phát hiện sớm dị tật bẩm sinh, vì có những trường hợp khi đứa trẻ ra đời rồi mới có thể phát hiện ra một số bệnh. Kỹ thuật sàng lọc sơ sinh thực hiện bằng cách lấy máu gót chân của trẻ trong vòng 24 - 48 giờ sau khi trẻ sinh ra. Đây là biện pháp dự phòng hiện đại, dùng kỹ thuật y khoa để phát hiện những bệnh liên quan đến nội tiết, chuyển hóa, di truyền cần điều trị ngay sau khi đứa trẻ vừa chào đời và chưa có các biểu hiện lâm sàng, nhằm loại bỏ hoặc giảm thiểu các di chứng của bệnh, nhờ đó trẻ có thể phát triển bình thường cả về thể chất lẫn tinh thần.

Sau 6 năm triển khai, chương trình đã mở lớp đào tạo siêu âm nâng cao cơ bản cho 11 bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) tỉnh, trung tâm y tế các huyện: Bảo Lạc, Trà Lĩnh, Hòa An, Quảng Uyên, Thạch An và Thành phố, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. Tổ chức tập huấn cho 90 hộ sinh, bác sĩ của các BVĐK, 20 cán bộ trạm y tế các huyện triển khai chương trình. Chi cục DS-KHHGĐ phối hợp tổ chức 2 lớp tập huấn cho 60 hộ sinh của BVĐK tuyến tỉnh và 13 huyện, Thành phố.

Ngoài ra, Chi cục DS-KHHGĐ phối hợp với các đơn vị trên địa bàn Thành phố đẩy mạnh công tác truyền thông, tư vấn, vận động SLTS&SLSS tại 100% xã, phường, thị trấn. Phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, các huyện, Thành phố tổ chức truyền thông lồng ghép tuyên truyền về SLTS&SLSS thông qua hoạt động truyền thông, tư vấn tại cộng đồng, chiến dịch truyền thông, vận động lồng ghép chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản, KHHGĐ và các hoạt động nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn. Thực hiện cấp phát tài liệu truyền thông về SLTS&SLSS tới các nhóm đối tượng, giúp người dân hiểu rõ lợi ích của SLTS&SLSS.

Từ năm 2013 đến nay, toàn tỉnh có 1.708 thai phụ sàng lọc trước sinh và 1.127 trẻ được sàng lọc sơ sinh. Qua đó, phát hiện 105 trẻ có nguy cơ cao với bệnh thiếu men G6PD; 100% ca nguy cơ cao  được thông báo, tư vấn cho gia đình đưa đi khám, xét nghiệm tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Trung tâm Y tế huyện Hòa An được cung cấp đầy đủ các phương tiện để thực hiện lấy máu gót chân trẻ sơ sinh, có bác sĩ được đào tạo chuyên môn siêu âm nâng cao về chẩn đoán trước sinh, kỹ thuật lấy máu gót chân trẻ sơ sinh và thực hiện sàng lọc trước sinh thông qua hoạt động quản lý thai nghén, siêu âm hình thái thai nhi, xét nghiệm máu thường quy, xét nghiệm nước tiểu. Thực hiện 4 gói sàng lọc lấy máu gót chân xét nghiệm phát hiện sớm bệnh cho trẻ, trong đó có bệnh thiếu men G6PD; suy tuyến giáp trạng bẩm sinh (rối loạn hoặc thiếu hụt tổng hợp hormone tuyến giáp, chậm phát triển trí tuệ) và tăng sản thượng thận bẩm sinh (rối loạn nhiễm sắc thể giới tính).

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hương, Trưởng Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản Trung tâm Y tế huyện Hòa An, thai phụ đến Khoa Sản của Trung tâm làm xét nghiệm máu, siêu âm thai để sàng lọc một số bệnh lý bất thường về nhiễm sắc thể. Nếu có nghi ngờ hoặc nếu thuộc nhóm có nguy cơ bị dị tật thai nhi sẽ được làm thêm những xét nghiệm hoặc siêu âm chuyên biệt khác. Sàng lọc bệnh giúp phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh để có phương án xử trí thích hợp. Từ năm 2013 đến nay, có 280 thai phụ đến Trung tâm sàng lọc trước sinh và 201 trẻ được sàng lọc sơ sinh, qua đó giúp phát hiện sớm một số bệnh tật của thai nhi và trẻ sơ sinh.

Ngọc Dung

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh