Bạn đang xem: Trang chủ » Non nước Cao Bằng

Một số phong tục độc đáo trong mối quan hệ xã hội của người Tày Cao Bằng

Chủ nhật 24/09/2017 07:00

Trong quan hệ xã hội của người Tày ở Cao Bằng có sự giao du rộng rãi, tình cảm chân thành, tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và mong ước có thêm nhiều bạn bè, người thân để học hỏi, chia sẻ vui buồn trong cuộc sống. Do đó, có những phong tục độc đáo so với các dân tộc khác, trong đó có tục kết bạn “tồng”, nhận họ hàng.

Bữa cơm sum họp gia đình của người Tày ở Cao Bằng thể hiện sự đoàn kết, yêu thương, đùm bọc giúp đỡ nhau.
Lễ nhận họ

Người Tày Cao Bằng có câu “Lảc mạy tẩn, lảc gần rì” (Tạm dịch: Rễ cây ngắn, rễ người dài) ý nói rằng trong cuộc sống, tình người rất rộng rãi và gắn bó sâu xa. Với suy nghĩ này nên đồng bào Tày có tục lệ nhận họ, nghĩa là nhận người ở xa cùng họ với mình kết làm anh em trong nhà bởi quan niệm những người cùng họ ngày nay có thể là những người từ đời cha ông cùng một ông tổ nhưng vì hoàn cảnh sinh hoạt, sinh kế, lấy vợ gả chồng xa, hay đi làm ăn nơi khác nên thất lạc nhau. Bây giờ gặp nhau dù ở một địa phương, hoàn cảnh khác nhưng rất vui mừng và muốn nhận họ làm anh em như người thân trong gia đình. 
Việc nhận họ được người Tày tiến hành từng bước rất thận trọng. Trước hết, người ta tìm hiểu nguồn gốc xem người bạn thuộc ngành Tày nào? lai lịch dòng họ, quê quán, nghề nghiệp, cảnh ngộ... Sau khi đã tìm hiểu ngọn ngành, họ bày tỏ ý định nhận họ với ông bà, cha mẹ, anh em và trưởng họ của mình. Nếu tất cả chấp nhận thì mới tiến hành tổ chức lễ nhận họ. 
Lễ nhận họ rất thiêng liêng, được tổ chức trang trọng ở cả hai bên gia đình vào những ngày khác nhau để đôi bạn nhận họ đều có dịp có mặt ở từng bên. Trong lễ nhận họ phải báo cáo tổ tiên và những người thân hai bên chứng kiến; ôn lại lai lịch gia phả tổ tiên dòng họ để tăng thêm tình gắn bó họ hàng... Đặc biệt, đôi bạn nhận họ nói rõ ngày tháng năm sinh của nhau để định hàng anh hay em. Bà Nông Thị Toán, xã Nam Tuấn (Hòa An), thực hiện lễ nhận họ với gia đình ông Nông Văn Quất cùng xã từ năm 1975 đến nay, cho biết: Từ sau buổi lễ nhận họ đến nay đã hơn 40 năm, hai gia đình chúng tôi chính thức là anh em trong họ rất quý trọng nhau, luôn chia ngọt sẻ bùi và tham gia các sự kiện của gia đình hai bên, như: hiếu, hỉ, giỗ chạp... Con cái, cháu chắt của chúng tôi hiện nay vẫn được coi là con cháu của cả hai gia đình. 
Kết bạn “tồng”
Tục lệ kết bạn “tồng” (“tồng” nghĩa là giống nhau) của người Tày không dựa vào cùng họ, cùng dân tộc mà có thể khác dân tộc. Kết bạn “tồng” chủ yếu dựa vào sự giống nhau về nhiều điểm, sự hợp nhau về tính cách hay còn hiểu là đồng điệu về nhiều mặt giữa hai người. Bạn “tồng” niên (cùng tuổi); bạn “tồng” tên (giống tên); “tồng” chí hướng (cùng chí hướng về học hành, thi cử, nghề nghiệp...); “tồng” sở trường (hát hay, nhảy đẹp, học giỏi...); “tồng” cảnh ngộ (cùng hoàn cảnh gia đình như mồ côi, con một, nhà nghèo, xa quê)...
Người Tày chỉ kết một đến hai bạn “tồng” trong cuộc đời dù có nhiều bạn bè thân thiết. Vì muốn kết bạn “tồng” ngoài những điểm tương đồng thì cần phải thực hiện nghi lễ “kết tồng” chính thức ở mỗi gia đình. Tại buổi lễ, đôi bạn “tồng” được sự công nhận của ông bà, cha mẹ, người thân của gia đình hai bên và sự chứng kiến của bạn bè, hàng xóm. Sau buổi lễ trang trọng, hai người chính thức như anh em ruột thịt trong nhà, vui buồn, hoạn nạn có nhau... 
Hiện nay, phong tục kết bạn “tồng” và nhận họ hàng vẫn được lưu giữ bởi chứa đựng những ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện truyền thống đoàn kết dân tộc của người Tày được kế thừa từ đời xưa đến ngày nay.      
Thúy Hằng

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh