Bạn đang xem: Trang chủ » Non nước Cao Bằng

Lễ mừng lúa mới của người Tày, Nùng ở Cao Bằng

Chủ nhật 08/10/2017 07:00

Lễ mừng lúa mới được người Tày, Nùng gọi là “kin khẩu mấư”, có nghĩa là “ăn cơm mới”. Người Tày, Nùng ở Cao Bằng quan niệm thời tiết mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu là do thần linh phù hộ, vì vậy hằng năm tổ chức lễ mừng lúa mới để cảm tạ trời đất đã phù hộ, đồng thời tỏ lòng thành kính đối với tổ tiên. Lễ mừng lúa mới còn là dịp để đúc rút kinh nghiệm trong lao động sản xuất.

Cánh đồng lúa xã Yên Thổ (Bảo Lâm).
Cứ vào dịp tháng Tám âm lịch hằng năm, nhân dân các địa phương chọn ngày đẹp trong tháng để làm lễ. Một số địa phương hay chọn ngày “Thìn” là ngày tốt, được tổ tiên phù hộ cho sức khỏe, gặp nhiều may mắn...
Các cụ già kể lại, ngày xưa cuộc sống của người dân rất khó khăn, làm quanh năm không đủ ăn. Có hai anh em nhà rất nghèo hằng ngày không có gì ăn, phải đi vào rừng đào các loại củ, hái quả để ăn qua bữa. Quá khổ cực, hai anh em quyết định đi đến nơi xa để tìm kiếm cuộc sống mới. Họ đến một nơi và tìm ra hạt thóc rồi trồng cấy tạo nguồn lương thực đủ ăn. Cuộc sống ổn định, hai anh em nghĩ đến họ hàng, dân làng còn vất vả, thiếu đói quanh năm, từ đó quyết định mang hạt thóc trở về làng xóm cũ dạy dân làng trồng lúa. Dần dần, lúa được gieo trồng từ làng này sang làng khác và đời sống của nhân dân no đủ. Để ghi nhớ công ơn của hai anh em nọ, cứ vào dịp tháng Tám hằng năm nhân dân lại tổ chức lễ mừng lúa mới để tạ ơn tổ tiên đã cho họ cuộc sống ấm no.  
Theo quan niệm dân gian, để tổ chức lễ mừng lúa mới, người nông dân đã trải qua quá trình lao động vất vả, như: cày ải đất, gieo mạ, cấy lúa, chăm sóc cho đến khi thu hoạch để làm ra hạt thóc. Qua lao động sản xuất, người dân đúc kết được những kinh nghiệm truyền thống trong việc chăm sóc các loại cây trồng, do đó nhân dân có câu “Hạ chí bâu đăm nà”, có nghĩa là Hạ chí không cấy lúa, vì tiết Hạ chí cây lúa phát triển chậm và năng suất không cao. Lễ mừng lúa mới là sự tôn vinh của con người đối với quá trình lao động sản xuất để làm ra hạt thóc.
Để tiến hành lễ mừng lúa mới, người dân ra đồng chọn những bông lúa non, hạt mẩy đều mang về luộc, nước luộc được dùng để nấu cơm trong bữa ăn tối. Mặc dù nấu với gạo từ năm trước, nhưng với hương vị của nước lúa non làm cho cơm có vị thơm đặc trưng của hương lúa mới. Đồng thời nước luộc lúa mới được đổ vào bát và bông lúa được đặt lên bàn thờ để thờ cúng tổ tiên. Mâm lễ còn có thịt gà, vịt và các món ăn thông thường khác. Mâm cúng được thắp hương từ bàn thờ đến ngoài sân, gần chuồng trâu, bò… Sau khi mọi thủ tục thờ cúng tổ tiên kết thúc, các món ăn được chế biến lại để phục vụ bữa ăn tối của gia đình. Theo các cụ cao niên, nghi lễ này đã hình thành từ lâu đời.
Ngày nay, cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện, do vậy lễ mừng cơm mới có những bước cải tiến hơn, bữa cơm có nhiều loại thức ăn phong phú, hấp dẫn hơn trước, nhưng cơ bản vẫn thực hiện theo đúng với nghi lễ mừng lúa mới truyền thống.
Văn Hiếu

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh