Bạn đang xem: Trang chủ » Non nước Cao Bằng

Làng nghề truyền thống tất bật vào vụ Tết

Thứ sáu 15/01/2021 05:00

Toàn tỉnh hiện có trên 20 làng nghề truyền thống đang hoạt động với các nghề chính: làm miến dong, hương, giấy dó, rèn đúc, ngói máng, đường phên, đan lát, dệt thổ cẩm, bánh nướng, bánh khảo… Thời điểm này, hầu hết tại các làng nghề đang “chạy đua” với thời gian để phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao của người dân trong dịp Tết Nguyên đán.

Người dân xóm Bó Tờ, thị trấn Hòa Thuận (Quảng Hòa) nấu mật làm đường phên.

Những năm qua, để khôi phục và phát triển sản phẩm của các làng nghề, tỉnh đã hỗ trợ đầu tư hạ tầng, đào tạo nâng cao tay nghề, quảng bá thương hiệu gắn với kinh doanh du lịch… Nhờ đó, các tuyến đường vào các làng nghề được bê tông hóa, nhựa hóa, hệ thống điện, nước được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường, góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương và gìn giữ, phát triển văn hóa truyền thống của quê hương.

Đường phên là nguyên liệu chính để làm nhiều món ăn truyền thống trong ngày Tết như: bánh khảo, chè lam… nên tại Làng nghề làm đường phên truyền thống Bó Tờ, thị trấn Hòa Thuận (Quảng Hòa) thời điểm này các lò nấu đường phên của các hộ dân đều “đỏ lửa” ngày đêm. Với lịch sử hàng trăm năm và được công nhận Làng nghề truyền thống năm 2019, làng nghề làm đường phên nơi đây là một trong những làng nghề truyền thống có quy mô lớn nhất trong tỉnh hiện nay với gần 100 hộ dân và hơn 400 lao động tham gia sản xuất. Hằng năm, trung bình làng nghề sản xuất trên 225 tấn đường phên, trong đó, sản lượng lớn chủ yếu sản xuất và tiêu thụ trong dịp Tết Nguyên đán.

Ông Lê Văn Toàn, người có kinh nghiệm hơn 20 năm làm đường phên cho biết: Làm đường phên truyền thống trải qua rất nhiều công đoạn: Sau khi chặt mía về phải dóc lá, chặt ngọn và ép lấy nước. Nước mía được cho vào chảo gang lớn để đun trên bếp khoảng 4 - 5 giờ. Khi nấu mật phải dùng bã mía, than củi không sử dụng được. Trong quá trình đun phải điều chỉnh lửa phù hợp, mới đun phải thúc cho lửa thật lớn để nước mía sôi sùng sục, nhưng khi nước mía bắt đầu sánh và đặc lại thì phải điều chỉnh lửa vừa, nếu bị quá lửa thì đường sẽ bị cháy khét và đắng.

Sau khi đường đặc sánh và màu sắc vàng ươm thì thử để biết độ ngọt và hương vị. Sau đó bắc chảo đường nóng xuống để khoảng 40 phút, tay đảo đều rồi đổ ra khuôn. Khoảng 2 giờ sau khi đổ ra khuôn thì cắt đường thành từng miếng. Đường phên đạt chuẩn phải có màu vàng ươm, đặc mịn, đường ngọt và thơm.

Người dân làng nghề làm miến dong truyền thống tại xóm Nà Danh, xã Nguyễn Huệ (Hòa An) đang phơi bột.

Đến xã Nguyễn Huệ (Hòa An), thời điểm này người dân đang thu hoạch dong riềng, người dân tận dụng mọi không gian để phơi kín những phên miến với không khí lao động khẩn trương vì đã bắt đầu nhận các đơn hàng Tết với số lượng gấp 3 - 4 lần so với ngày thường. Cây dong riềng được trồng từ tháng 1, 2 âm lịch đến tháng 9, 10 thu hoạch. Củ dong rửa sạch cho vào máy xát rồi đem vào bể lắng gạn lấy bột. Sau nhiều công đoạn lọc bột sạch và đạt màu sắc tiêu chuẩn, bột được đem phơi khô để sản xuất miến. Bột dong sạch, đạt tiêu chuẩn được pha với nước theo tỷ lệ thích hợp và đun cho bột chín đều, sánh thì cho vào máy ép miến.

Bà Lương Thị Nga, xóm Nà Danh, xã Nguyễn Huệ chia sẻ: Gia đình tôi năm nay trồng hơn 3.000 m2 dong riềng, dự kiến sản xuất được khoảng 10 tạ miến, cho thu nhập từ 40 - 50 triệu đồng/vụ. Đây không chỉ là nghề truyền thống đem lại thu nhập cho gia đình mà mỗi khi Tết đến thấy sản phẩm làm ra được người tiêu dùng tìm mua, gửi biếu bạn bè khắp các tỉnh, thành khiến tôi rất tự hào.

Nguời dân xóm Đoàn Kết, xã Phúc Sen (Quảng Hòa) tất bật làm hương truyền thống phục vụ dịp Tết Nguyên đán.

Sau khi thu hoạch vụ mía, bà con người Nùng xóm Đoàn Kết, xã Phúc Sen (Quảng Hòa) nơi có Làng du lịch cộng đồng Phja Thắp và nghề làm hương truyền thống lâu đời dọn sạch gốc rạ, phơi hương ra ruộng chuẩn bị cho vụ hương lớn nhất trong năm. Hương của xóm làm theo phương pháp thủ công nên phải chẻ cây tre, mai bằng tay, vót nhỏ, tròn đều. Hương Phja Thắp hoàn toàn không dùng hóa chất mà từ lá cây bầu hắt mọc tự nhiên bên những vách đá, đem về phơi khô, tán nhỏ và dùng làm chất keo kết dính tự nhiên giữa các loại bột với que hương.

Chân hương được làm từ cây mạy mười có dóng dài hoặc cây mai, vừa thẳng, vừa dẻo lại dễ bắt lửa. Hương ở đây thơm tự nhiên, dễ cháy và bảo quản được lâu dài. Quan trọng nhất là khâu chuẩn bị bột làm hương, trộn nguyên liệu, làm sao để khi đốt có mùi thơm, tàn đẹp. Việc làm hương kéo dài quanh năm nhưng vào dịp cuối năm sẽ bận rộn hơn vì số lượng tăng gấp đôi và phải tranh thủ thời tiết đang có nắng để phơi và kịp thời phục vụ bà con.

Ngoài các làng nghề kể trên, những làng nghề truyền thống khắp miền non nước Cao Bằng đều đang nhộn nhịp, hối hả vào vụ sản xuất phục vụ Tết Nguyên đán như: nghề làm miến dong truyền thống tại xã Thành Công (Nguyên Bình); làm giấy bản tại xóm Nà Mạ, xã Trường Hà (Hà Quảng); làm bánh khẩu sli xã Ngọc Đào (Hà Quảng)… Với các sản phẩm phong phú, độc đáo đến từ các làng nghề truyền thống không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho các hộ mà còn đem lại hương vị đậm đà, ấm cúng cho mỗi người, mỗi nhà trong dịp Tết đến, Xuân về.

Xuân Lam

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh