Bạn đang xem: Trang chủ » Non nước Cao Bằng

Làng Phai Khắt xưa và nay

Thứ bảy 27/12/2014 10:00

Phai Khắt - địa danh lịch sử cách mạng nơi ghi dấu ấn Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân đánh thắng trận đầu. Phai Khắt tiếng Tày - Nùng là đập nước được ken bằng vật liệu tre nứa. Làng Phai Khắt xưa và nay đã có nhiều đổi thay.

Di tích Đồn Phai Khắt, xã Tam Kim (Nguyên Bình).

Theo các già làng, thời đó, rừng thiêng đại ngàn xã Tam Lọng  (nay là xã Tam Kim) còn nguyên vẻ hoang sơ, khí hậu mát mẻ quanh năm, trong đó có khu rừng Trần Hưng Đạo, nơi gắn bó với tên tuổi “Anh Văn” - Đại tướng Võ Nguyên Giáp với việc thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân Quân đội nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) và nay đã trở thành Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo.

Rừng Tam Lọng xưa giàu tài nguyên thú rừng, lâm, thổ sản quý thành hàng hoá, như: sa nhân, mộc nhĩ, củ nâu, mật ong, lá dong..., được nhân dân địa phương khai thác và đưa xuống Mục Mã (nay là thành phố Cao Bằng) bán bằng đường thủy. Con suối Hoằng Bẻ ở giữa làng nước lớn trong xanh, bè mảng có thể vận chuyển hàng hoá nông lâm thổ sản qua lại được. Vì thời đó giao thông đường bộ chưa thuận tiện như ngày nay, nên người xưa có "sáng kiến" đắp "phai" (đập) "khắt" (ken) bằng vật liệu tre nứa để tích nước suối dâng cao, khi có chuyến hàng thì mở phai nước chảy xiết bè mảng chất đầy hàng hoá nông lâm thổ sản xuôi dòng về Mục Mã bán. Đặc biệt, vào dịp Tết Rằm tháng 7, chuẩn bị Tết Nguyên đán nhân dân làng Phai Khắt bán hàng xong, bán luôn cả bè mảng rồi đi bộ qua đường xã Bình Dương về Phai Khắt. Địa danh có quá trình hình thành là vậy, nên cư dân gọi luôn tên làng là Phai Khắt.

Cư dân làng Phai Khắt luôn cần cù lao động, cùng chung sống đoàn kết, giúp đỡ nhau. Khi phong trào Việt Minh đến, toàn xã Tam Kim hoàn toàn tham gia Việt Minh. Trong trận đánh thắng đồn Phai Khắt có công lớn của nhân dân làng Phai Khắt đóng góp. Như gia đình bà Nông Thị Lỵ có bố là ông Nông Văn Báo giỏi tiếng Pháp nên Đồn trưởng đồn Phai Khắt mời vào Đồn làm thông ngôn. Nhờ đó, ông nắm được cách bố trí và hoạt động của địch để báo cáo cho đồng chí Văn. Còn bà Nông Thị Lỵ, hằng ngày cùng mẹ lo cơm nước và canh phòng cho “Anh Văn” làm việc từ năm 1941 - 1944. Riêng bà Nông Thị Lỵ được đồng chí Văn trực tiếp giao nhiệm vụ thực hiện kế sách ly gián địch "điệu hổ ly sơn" trong trận đánh thắng đồn Phai Khắt. Kết thúc trận đánh, chị Lỵ cùng bà con làng Phai Khắt dọn dẹp hiện trường trận đánh, dùng nước xoá sạch dấu vết, chôn cất tên Đồn trưởng Pháp cùng con ngựa của hắn gần bờ suối Hoằng Bẻ.

Ngày nay, rừng nguyên sinh đầu nguồn suối Hoằng Bẻ và dòng suối không còn nước to như xưa dùng để bè mảng vận chuyển hàng hoá. Sau cách mạng thành công, đến nay, đặc biệt, dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập QĐNDVN (22/12/1944 - 22/12/2014), hai xã Tam Kim, Hoa Thám, trong đó, có làng Phai Khắt được Đảng, Nhà nước, Quân đội đầu tư các công trình hạ tầng cơ sở, như: điện, đường, trường, bệnh viện, trụ sở, nhà văn hoá... khang trang. Đời sống nhân dân làng Phai Khắt nói riêng, nhân dân toàn xã Tam Kim nói chung được cải thiện. Đồn Phai Khắt nằm trong làng Phai Khắt được công nhận Di tích lịch sử văn hoá cấp Quốc gia. Nhân dân Phai Khắt trước đây che chở và cùng với đội quân đầu tiên của QĐNDVN đánh thắng trận đầu giòn giã, nay phát huy truyền thống cách mạng cùng với nhân dân xã Tam Kim hăng say xây dựng nông thôn mới ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Hồng Mai

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh