Bạn đang xem: Trang chủ » Non nước Cao Bằng

Bó Tờ - nơi lưu giữ nghề làm đường phên truyền thống

Chủ nhật 11/03/2018 08:00

Xóm Bó Tờ, thị trấn Hòa Thuận (Phục Hòa) có nghề làm đường phên truyền thống từ lâu đời. Đường phên ở đây nổi tiếng không chỉ bởi chất lượng đường rất đặc, thơm, có màu vàng đẹp mà người dân nơi đây còn duy trì và phát triển nghề truyền thống để tăng thu nhập và vươn lên làm giàu.

Đun lửa và vớt váng liên tục.
Ông Lê Văn Ráy, xóm Bó Tờ cho biết: Xóm Bó Tờ có 100/140 hộ làm đường phên truyền thống. Để có được miếng đường phên có màu vàng ươm, đặc mịn, khi ăn đường ngọt và thơm thì phải trải qua rất nhiều công đoạn. Sau khi chặt mía về phải dóc lá, chặt ngọn và ép lấy nước. Trước kia khâu ép nước mía là bằng khung trụ ép gỗ và sức trâu kéo nhưng nay đã thay bằng máy ép mía chạy bằng điện. Các công đoạn còn lại vẫn hoàn toàn thủ công theo truyền thống. Nước mía được cho vào chảo gang lớn để đun trên bếp khoảng 4 - 5 giờ. Lửa nấu mật phải là lửa ngọn từ bã mía, lửa bằng than củi không sử dụng được. Trong quá trình đun phải điều chỉnh lửa phù hợp, mới đun phải thúc cho lửa thật lớn để nước mía sôi sùng sục, nhưng khi nước mía bắt đầu sánh và đặc lại thì phải điều chỉnh lửa vừa, nếu bị quá lửa thì đường sẽ bị cháy khét và đắng. Sau khi đường đã đặc sánh và màu sắc vàng ươm thì thử để biết độ ngọt và hương vị. Sau đó bắc chảo đường nóng xuống để khoảng 40 phút, tay đảo đều để màu sắc từng miếng đường khi đổ ra khuôn đều màu, không bị chỗ vàng đậm, vàng nhạt và nhanh nguội rồi đổ ra khuôn. Khoảng 2 giờ sau khi đổ ra khuôn thì cắt đường thành từng miếng là hoàn thành. Kỹ thuật làm đường phên thủ công không quá khó nhưng khâu quan trọng nhất là phải biết “lấy” đường vừa tầm. Nếu “lấy” quá non, đường chưa đặc và không để được lâu vì sẽ bị chảy nước. Nếu “lấy” quá già, đường hơi đăng đắng.
Thử độ sánh của mía trước khi đổ ra khuôn.
Với cách làm thủ công hiện nay, cứ 1 tạ mía thì được 10 kg đường phên thành phẩm, 1 kg đường phên tại đây được bán trung bình  20 - 25 nghìn đồng; 1 ngày mỗi gia đình có thể làm được 3 - 4 mẻ đường, mỗi mẻ được khoảng 50 - 60 kg đường phên. Từ làm đường phên, các hộ dân ở Bó Tờ đã có nguồn thu nhập ổn định, kinh tế gia đình phát triển, nhiều hộ thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm. Hiện, cả xóm chỉ còn 4/140 hộ nghèo. 
Đường phên nguội cắt thành miếng.
Nghề làm đường phên không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình mà với người dân Bó Tờ còn là niềm tự hào nên mỗi miếng đường chứa đựng tâm huyết, tình cảm, niềm đam mê của nhiều thế hệ dày công gìn giữ. Người dân mong các cơ quan chức năng sớm tạo điều kiện hỗ trợ về pháp lý và kinh phí xây dựng thương hiệu đường phên Bó Tờ  thông qua tiếp thị, xúc tiến thương mại, các hình thức quảng cáo, tham gia hội chợ để đường phên Bó Tờ có thể trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của huyện Phục Hòa nói riêng và tỉnh Cao Bằng nói chung.     
Khánh Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh