Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Yên Sơn ơi, bao giờ thoát nghèo?

Thứ sáu 10/11/2017 06:00

Yên Sơn là xã vùng cao đặc biệt khó khăn của huyện 30a Thông Nông. Những năm qua, từ các nguồn lực đầu tư, sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước, công tác giảm nghèo tại xã được đẩy mạnh bằng nhiều giải pháp nhưng chưa mang lại hiệu quả. Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã chiếm gần 85%; con số này cho thấy khó khăn và gian nan của xã trong việc cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân, từng bước thoát nghèo bền vững.

GIAN NAN CÔNG CUỘC XÓA NGHÈO

Chúng tôi đến Yên Sơn vào một ngày đầu đông, những cơn gió lạnh làm cho thời tiết chuyển một màu âm u. Từ trung tâm huyện đến xã hơn 14 km là những cung đường cua tay áo vắt ngang sườn núi, heo hút. Hai bên đường thỉnh thoảng mới thấy một mái nhà gỗ lúp xúp sau những đám ngô, cây cối; nhà nọ cách nhà kia ít nhất phải 400 m. Khung cảnh thật đìu hiu, vắng lặng.

UBND xã nằm lọt thỏm giữa cánh đồng ngô, bao quanh là núi, xung quanh không thấy cửa hàng, dịch vụ tiện ích nào. Chủ tịch UBND xã Nông Đình Quy cho biết: Yên Sơn có 9 xóm hành chính với 226 hộ dân gồm 1.233 nhân khẩu sinh sống, chủ yếu là đồng bào dân tộc: Nùng, Mông, Dao. Điều kiện tự nhiên nơi đây khắc nghiệt, toàn xã chỉ có 11,3 ha đất nông nghiệp cấy được lúa, còn lại là đất rẫy khô cằn. Cuộc sống người dân phụ thuộc chủ yếu vào cây ngô, một số xóm chỉ độc canh cây ngô như: Cốc Trà, Cốc Lùng, Ngàm Vạng. Vào mùa khô, các xóm vùng cao thường xuyên thiếu nước sinh hoạt, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, hiện xã có 191 hộ nghèo, nhiều xóm như: Ngàm Vạng, Cốc Lùng, Khao Thượng... 100% hộ nghèo.

Bà con xã Yên Sơn chăm sóc bò nuôi nhốt chuồng. Ảnh: Minh Tuyền

Từ nhiều năm nay, công tác giảm nghèo luôn là vấn đề khiến cấp ủy, chính quyền địa phương trăn trở. Từ chương trình 30a, Yên Sơn được đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông, thủy lợi, bể nước sinh hoạt, mở các lớp tập huấn, dạy nghề về chăn nuôi, trồng trọt để bà con phát huy nội lực, phát triển kinh tế, từng bước vươn lên thoát nghèo. Hằng năm, các hộ nghèo đều nhận được sự hỗ trợ về giống cây trồng, vật nuôi, lương thực cứu đói lúc giáp hạt… nhưng do trình độ dân trí thấp, bà con vẫn còn tư tưởng trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước, việc tiếp cận và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn nhiều hạn chế, làm cho Yên Sơn chậm phát triển, đói nghèo vẫn đeo bám hằng năm. Đi thực tế tại một số xóm, chúng tôi thấy nhiều khu đất bỏ trống cỏ mọc hoang. Vào thăm một số gia đình chỉ thấy phụ nữ và trẻ nhỏ, đàn ông đi tìm việc làm nơi khác. Bếp nhà nào cũng lửa cháy bập bùng nhưng nhìn quanh chỉ thấy vài bao ngô, không có thóc treo đầy trên gác như những vùng nông thôn khác. 
Hằng năm, các chỉ tiêu về sản xuất nông, lâm nghiệp, chăn nuôi của xã đều cơ bản đạt so với kế hoạch đề ra. Diện tích lúa nước gieo cấy 11,3 ha; trồng 189 ha ngô; bà con trồng thêm các loại đỗ tương, khoai lang, rau màu. Tổng đàn gia súc hiện có 2.490 con; gia cầm khoảng 5.720 con. Qua đó, khẳng định sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng. Tuy nhiên, do địa hình khó khăn, việc sản xuất phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên nên năng suất, sản lượng lương thực không cao. Những năm trước, nhiều dự án thí điểm trồng các loại cây hàng hóa đã triển khai tại xã, nhưng khi dự án kết thúc, người dân không duy trì vì không có tiền mua giống cây trồng, phân bón; thiếu nước, chăm sóc không đúng quy trình, sản lượng thấp. Ngoài nông nghiệp, người dân tại các thôn, xóm không có ngành nghề khác nên mức thu nhập bình quân thấp. Nguồn thu ngân sách trên địa bàn xã chủ yếu từ thu phí, lệ phí; mỗi năm không vượt quá 7 triệu đồng. Hằng năm, hàng trăm hộ dân phải nhận cứu đói giáp hạt của Nhà nước. Chương trình xây dựng nông thôn mới đến thời điểm này mới đạt 4 tiêu chí.
VẪN CÒN NHỮNG HỦ TỤC LẠC HẬU
Một trong những nguyên nhân dẫn đến nghèo đói ở Yên Sơn là do còn tồn lại nhiều hủ tục lạc hậu, trong đó có nạn tảo hôn, kết hôn cận huyết thống và sinh con thứ 3. Những năm qua, chính quyền địa phương đã tích cực tuyên truyền pháp luật về hôn nhân và gia đình, bà con hiểu được những quy định của pháp luật về độ tuổi kết hôn, song do phong tục tập quán lạc hậu đã đi vào cuộc sống của người dân từ lâu đời nên tình trạng tảo hôn vẫn diễn ra. Nhiều em học sinh mới học cấp 2 đã bỏ học lấy vợ, lấy chồng. Kết hôn chưa đủ tuổi theo luật định, không đăng ký kết hôn nhưng họ hàng, thôn, xóm vẫn mặc nhiên công nhận đó là một cặp vợ chồng. Hầu như các xóm đều có trường hợp hôn nhân cận huyết thống. Cán bộ dân số thường xuyên đến từng hộ gia đình tuyên truyền về hệ lụy của những cuộc hôn nhân cận huyết thống và sinh con ở độ tuổi vị thành niên trí tuệ phát triển chậm nhưng tình trạng vẫn tái diễn.
Một góc xóm Khao Thượng, xã Yên Sơn.

Theo chân Bí thư Đảng ủy xã Nông Văn Chung, chúng tôi đến nhà anh Vi Văn Đôn, ở xóm Khao Thượng. Qua bậc thang nhà sàn ẩm ướt, dưới ánh điện vàng vọt, chúng tôi gặp một người phụ nữ còn trẻ, khỏe mạnh cùng 4 đứa con nhưng có 3 đứa bị tật nguyền do hôn nhân cận huyết thống. Chị là Nông Thị Nhung vợ anh Đôn, hai người vốn là anh em con cô, con bác do hai gia đình ép gả thành vợ chồng. Những đứa con mà họ sinh ra đều chân tay co quắp, đầu bé không phát triển, đi lại rất khó khăn, chỉ biết bò quanh quẩn trong nhà, đứa lớn nhất 17 tuổi, bé 3 tuổi; duy nhất đứa thứ 2 là cháu Vi Thị Hiền, năm nay 7 tuổi là khỏe mạnh, bình thường. Chị Nhung cho biết: Kinh tế gia đình khó khăn, hằng ngày anh Đôn đi làm thuê, chị ở nhà trông những đứa con bị bệnh, tranh thủ làm nương rẫy. 
Nghèo khó là vậy nhưng may sao người dân nơi đây vẫn nhen lên cho con em mình lòng hiếu học. Từ sự hỗ trợ của Nhà nước thông qua các chương trình, chính sách cho học sinh vùng cao, trẻ em các xóm ở Yên Sơn hằng ngày vẫn chuyên cần đến trường để học chữ... Năm học 2017 - 2018, xã có 101 trẻ học mầm non, 129 học sinh tiểu học và 125 học sinh THCS. Con đường đến trường của các em cũng rất khó khăn, chỉ có vài nhà gần trường, phần lớn các em đều phải đi bộ khoảng từ 6 - 10 km. Mỗi buổi sáng, các em phải dậy từ 5 giờ sáng để đến trường, vào mùa đông, thời tiết khắc nhiệt, việc đi lại rất vất vả. Chính vì vậy, việc duy trì sỹ số tại các cấp học là điều lo lắng và quan tâm nhất hiện nay của nhà trường và chính quyền địa phương.
Chiều muộn, chúng tôi rời Yên Sơn với nỗi buồn quay quắt vì cuộc sống của người dân nơi đây quá khó khăn. Thực tế cho thấy, vấn đề thoát nghèo của xã còn lắm gian nan, vất vả. Yên Sơn đang cần lắm, sự quan tâm, hỗ trợ hơn nữa từ các cấp chính quyền và cộng đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, nhất là nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống… Có như vậy, Yên Sơn mới có cơ hội vươn lên thoát nghèo bền vững.
Minh Trang

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh