Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Về miền đất thiêng Quảng Trị

Thứ sáu 31/08/2018 06:00

Hiếm có nơi nào trên dải đất hình chữ S sở hữu nhiều di tích, chứng tích lịch sử về chiến tranh cách mạng như ở Quảng Trị. Mỗi địa danh là một minh chứng oai hùng không chỉ riêng của miền đất này, mà là kỳ tích về sự hy sinh của cả dân tộc.

Đoàn đại biểu tỉnh dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Đường 9.

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2018), theo đoàn đại biểu của tỉnh Cao Bằng hành hương về Quảng Trị, hướng về miền đất thiêng Bắc Trung Bộ trên tuyến đường xuyên Việt rộng mở, qua mỗi miền quê, mỗi địa danh đều ghi đậm trong tôi ký ức của một thời và mãi mãi. Những trọng điểm như cầu Đò Lèn, Hàm Rồng, Bến Thủy, Đồng Lộc… vẫn âm vang khúc tráng ca bất tử về chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Qua hầm Đèo Ngang là Vũng Chùa - Đảo Yến, nơi yên nghỉ của vị Đại tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp, Bác Văn kính yêu của nhân dân Cao Bằng và của cả dân tộc. Khách lữ hành xuôi ngược Nam - Bắc qua đây đều tâm niệm và thành kính thắp nén tâm nhang trước anh linh người con vĩ đại của Quảng Bình. Nơi yên nghỉ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở thành địa chỉ đỏ, điểm đến của người Việt, mà khi đến đây, ta sẽ cảm nhận được sự vĩ đại, sự giản dị từ lòng yêu nước, yêu nhân dân đến vô cùng.

Quảng Bình, miền đất hẹp đầy nắng, gió và cát trắng với bao trọng điểm suốt những năm chiến tranh chống đế quốc Mỹ, bến Phà Gianh, phà Quán Hầu hôm nay sừng sững những cây cầu nối liền Nam - Bắc. Nơi đây từng là những bến phà rực lửa, là trái bom quân thù trút xuống và trở thành thử thách giữa xâm lược tàn bạo với lòng yêu nước, ý chí quật cường, yêu độc lập, tự do. Phà Xuân Sơn, Đường 20 quyết thắng, hang Tám Cô bây giờ là di tích lịch sử nằm trong di sản thiên nhiên Phong Nha - Kẻ Bàng, hòa quyện quá khứ với tương lai.

Khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Vũng Chùa - Đảo Yến. Ảnh: Huy Hùng

Qua cầu Quán Hầu, đường về Quảng Trị bây giờ chia làm 2 tuyến, một tuyến đường tránh băng qua các đồi cát song song với quốc lộ 1A, nối Quán Hầu với thị trấn Hồ Xá của huyện Vĩnh Linh. Hồ Xá nay đã phát triển nhanh, cuộc sống sôi động như phần nào khỏa lấp đi những vết tích đau thương của chiến tranh. Song, vẫn còn đó nghĩa trang Vĩnh Linh, nơi yên nghỉ của gần 9.000 liệt sỹ đã hy sinh trong 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. Địa danh Vĩnh Linh với cột cờ, cầu Hiền Lương, sông Bến Hải, địa đạo Vĩnh Mốc -  “tọa độ chết" mãi đi vào sử sách, thi ca, nối quá khứ cắt chia, thương đau với thống nhất, hòa bình và phát triển. Dòng Bến Hải êm trôi giữa màu xanh bát ngát đôi bờ, ai có thể ngờ nơi đây, chính dòng sông này từng là chiến tuyến suốt hơn 20 năm chìm trong mưa bom, bão đạn, nơi đối đầu giữa chiến tranh xâm lược với yêu chuộng tự do, hòa bình. Đi hết Vĩnh Linh là huyện Gio Linh với căn cứ Dốc Miếu nằm ngay sát bên quốc lộ 1A. Đây là một mỏm đồi nhô cao hướng về phía Đông Bắc, nơi từng là “pháo đài bất khả xâm phạm” của Mỹ, Ngụy, xây dựng cứ điểm trận địa pháo binh tầm xa, ngày đêm bắn phá Vĩnh Linh, bắn phá cột cờ Hiền Lương và một vùng rộng lớn bắc sông Bến Hải. Cùng với các trận địa pháo khác và pháo hạm từ ngoài biển bắn vào, Dốc Miếu là căn cứ hỏa lực của địch gây nhiều tội ác với quân và dân Vĩnh Linh, hình thành nên địa đạo huyền thoại Vĩnh Mốc, điểm đến cho các du khách về thăm.
Lan man suy tư, thành phố trẻ Đông Hà đã hiện ra trong chiều mưa tháng 7. Đông Hà hôm nay có tầm vóc của một đô thị phát triển, là cửa ngõ của trục giao thông kinh tế Đông - Tây. Từ đây, bắt đầu của Đường 9 anh hùng dẫn lên Cửa khẩu Lao Bảo, nối cảng Cửa Việt với nước bạn Lào. Từ trên tầng 17 của khách sạn Mường Thanh có thể bao quát thành phố, cảm nhận được quy mô và vị trí đắc địa của một trung tâm đô thị giàu tiềm năng.
Quảng Trị, một miền đất nhỏ bé suốt thời chiến tranh đầy ác liệt với những chiến dịch, trận đánh đẫm máu như chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh, chiến dịch Làng Vây năm 1968; chiến dịch Đường 9 Nam Lào; chiến dịch giải phóng Quảng Trị năm 1972 với 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị, quân và dân ta đã viết nên bản hùng ca bất tử bên dòng sông Thạch Hãn. Giữa thành phố Đông Hà sôi động, nhộn nhịp hôm nay, tôi vẫn như nghe bom gầm, đạn nổ rung trời, chuyển đất từ thung lũng Khe Sanh - Đường 9 vọng về, tiếng xe tăng của ta đột kích phá tan cứ điểm Làng Vây. Những ngày này cách đây đúng 46 năm, mùa hè đỏ lửa, Thành cổ Quảng Trị nằm giữa thị xã nhỏ bé, cuộc chiến khốc liệt đã diễn ra suốt 81 ngày đêm, mỗi tấc đất nơi đây đều thấm máu hy sinh của quân giải phóng. Mỗi lần vào Thành cổ dâng hương, ca khúc “Cỏ non Thành cổ” dội vào lòng người sự trân trọng, cảm phục những người con bất tử của Tổ quốc đã ngã xuống trong Thành cổ, như nói thay tiếng lòng, cảm xúc tận cùng trái tim của hàng triệu gia đình Việt Nam sau chiến tranh… Đứng bên dòng Thạch Hãn trong xanh, gợi lại trong tôi hình ảnh những đồng đội vượt sông vào giữa Thành cổ dưới làn đạn pháo của địch, những đồng đội bị thương khi rút ra bị dòng lũ cuốn trôi, mãi gửi lại tuổi 20 nơi đáy sông. Những câu thơ của cựu chiến binh Lê Bá Dương như nói lên nỗi nhớ da diết về những người đồng đội đã hy sinh: “Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ/Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/Có tuổi 20 thành sóng nước/Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm”.
Chiều 26/7/2018, trước ngày quốc giỗ các anh, đoàn Cao Bằng đã có mặt tại Nghĩa trang Liệt sỹ quốc gia Trường Sơn để dâng hương, tri ân tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ cả nước và tỉnh Cao Bằng đang yên nghỉ tại đây. Đoàn đã tiến hành lễ dâng hương, đặt vòng hoa tại Nhà tưởng niệm Bác Hồ trong khuôn viên nghĩa trang, thắp hương tưởng niệm những người con ưu tú của Cao Bằng đã ngã xuống và được quy tập về đây. Nghĩa trang Trường Sơn là nơi yên nghỉ của hơn 10.600 liệt sỹ toàn quốc đã chiến đấu, hy sinh trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Khu vực yên nghỉ của các liệt sỹ quê ở Cao Bằng, Lạng Sơn đã qua nhiều lần tôn tạo khang trang hơn, giờ đây trên nóc đài tưởng niệm, dáng một cây đàn tính được chế tác và gắn lên như muốn gửi các anh tiếng đàn then quê nhà, ru các anh ngủ ngon giấc trong điệp trùng gió núi Trường Sơn.

Đoàn đại biểu tỉnh thắp hương phần mộ các anh hùng liệt sỹ người Cao Bằng tại Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Đường 9.

Tại Nghĩa trang Liệt sỹ quốc gia Đường 9, nơi yên nghỉ của hơn 1 vạn anh hùng liệt sỹ của mọi miền Tổ quốc đã chiến đấu, hy sinh trên khắp các mặt trận từ Nam nước bạn Lào, Khe Sanh, Làng Vây, Đường 9 và Thành cổ Quảng Trị. Qua trao đổi, cán bộ quản trang Nghĩa trang Liệt sỹ quốc gia Đường 9 đã chia sẻ rằng họ day dứt vì hiện nay có đến quá nửa số liệt sỹ nằm tại đây chưa có thông tin (chưa biết tên, địa chỉ). Bằng tấm lòng và tình cảm của cả nước gửi gắm, Đảng bộ và nhân dân Quảng Trị đã và đang ngày đêm chăm sóc tốt nhất nơi yên nghỉ của các anh hùng liệt sỹ. Sự tri ân và lòng biết ơn thể hiện rõ nét từ tối 26/7, các nghĩa trang đều lung linh ánh nến và hoa. Tất cả như hướng về các anh, những người con bất tử đã ngã xuống vì sự trường tồn của đất mẹ Việt Nam.
Rời Quảng Trị “đất lửa” trong cơn mưa giăng giăng, lòng bâng khuâng nỗi nhớ, trong tôi niềm trăn trở như còn mắc nợ với miền đất thiêng này. Tạm biệt Quảng Trị mang theo thanh âm ngân dài, reo vang của đàn Ta Lư, mang theo bài ca của Đường 9 anh hùng và cả vị dứa thơm, tiếng sóng vỗ từ dòng sông Thạch Hãn. Quảng Trị ơi! Xin hẹn ngày gặp lại không xa.

Mạnh Hùng

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh