Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Về Phúc Sen trảy hội Thanh Minh

Thứ năm 11/04/2019 11:00

Không biết có từ bao giờ, nhưng cứ vào tiết Thanh Minh hằng năm, khi những nụ đào rừng nở muộn còn đang đua nhau khoe sắc thắm bên những mái nhà sàn, bà con dân tộc Nùng An xã Phúc Sen (Quảng Uyên) lại nô nức tổ chức Lễ hội Thanh Minh. Đây là lễ hội truyền thống vẫn lưu giữ được nét sinh hoạt văn hóa độc đáo mà không nơi nào có được.

Đồng chí Trịnh Hữu Khang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh trao Quyết định công nhận nghề rèn xã Phúc Sen là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc Gia.
Năm nay, lễ hội được tổ chức vào ngày 5/4 (ngày 1/3 âm lịch). Tinh mơ sớm, khi đỉnh đèo Mã Phục còn đang ngủ trong tấm áo choàng sương mờ, dọc tuyến quốc lộ 3 đi các huyện miền Đông đến xã Phúc Sen, nơi diễn ra Lễ hội Thanh Minh, đâu đâu cũng rộn ràng cờ hoa, băng rôn làm cho không khí lễ hội trở nên náo nhiệt. Trên những ngả đường, các cụ già, trẻ nhỏ, những chàng trai, cô gái dân tộc Nùng An với nụ cười rạng rỡ trong sắc áo chàm nô nức đổ về dự hội. Đặc biệt, trên khăn đội đầu của phụ nữ dân tộc Nùng An được cài những chồi non của cây "bâư tập". Người Nùng An quan niệm rằng cài lá "bâư tập" sẽ tránh những con côn trùng bám vào người.  
Tiết mục văn nghệ theo làn điệu "Hèo Phươn" tại lễ hội.
Hội Thanh Minh gắn với một câu chuyện tình đã có từ rất lâu, chuyện kể về một đôi trai gái người Nùng An yêu nhau say đắm. Vì những hủ tục lạc hậu từ ngàn xưa để lại mà tình yêu của họ bị ngăn cấm. Tuyệt vọng, họ đành phải tìm đến cái chết để có thể mãi ở bên nhau. Lễ hội Thanh Minh với ý nghĩa tưởng nhớ về mối tình chung thủy của đôi trai gái đó.
Phó Chủ tịch UBND huyện Quảng Uyên Nông Văn Thông, Trưởng Ban tổ chức lễ hội chia sẻ: Cứ vào dịp tiết Thanh Minh hằng năm, xã Phúc Sen lại tổ chức hội Thanh Minh. Hội Thanh Minh hay còn gọi là hội Sinh Mình có nghĩa là "trong sáng", là lễ hội truyền thống của dân tộc Nùng bản địa, nhằm tưởng nhớ những đấng sinh thành có công nuôi dạy con cháu khôn lớn, trưởng thành, cầu cho mùa màng tươi tốt, bản làng bình yên, gia đình no ấm, hạnh phúc. Hội Thanh Minh năm nay đặc biệt hơn cả vì nghề rèn của xã Phúc Sen vinh dự được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch trao Quyết định công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đây là nguồn cổ vũ lớn, là động lực để nhân dân trên địa bàn xã phấn đấu vươn lên trong cuộc sống. Vừa bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, vừa phát triển kinh tế, xây dựng thương hiệu sản phẩm của địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội và tạo dấu ấn với bạn bè trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là du khách nước ngoài.
Độc đáo và đặc sắc nhất của lễ hội phải kể đến hai món ẩm thực truyền thống của người Nùng An, đó là thịt lợn quay và xôi 3 màu. Cũng được tẩm ướp gia vị trước khi quay, nhưng thịt lợn quay của người Nùng An tại xã Phúc Sen được người đầu bếp nếm, ướp với những gia vị độc đáo riêng và được đem quay chín thủ công bằng than hoa trong nhiều giờ. Chính vì thế, thịt lợn quay nơi đây không chỉ ngon, ngọt thịt mà còn vàng đẹp, bắt mắt. Với món xôi, người Nùng An nơi đây thường chọn loại gạo nếp mới, hạt to tròn, đều nhau rồi ngâm cùng với các loại lá chỉ có ở núi rừng. Xôi được sắp lên với 3 màu: đen, đỏ, tím. Món xôi 3 màu không chỉ đẹp mắt, ngon miệng mà còn mang ý niệm tượng trưng cho sự đâm chồi, nảy nở của vạn vật thiên nhiên trong tiết Thanh Minh và mong ước một vụ mùa no ấm, đầy đủ của nhân dân nơi đây.
Trảy hội Thanh Minh không thể không nhắc đến các hoạt động vui chơi mang đậm nét truyền thống như: Thi rèn dao, lày cỏ, kéo co, ẩm thực và văn nghệ đặc sắc… Thanh niên đến trảy hội để nghe và giao duyên bằng làn điệu "Hèo phươn" nhằm gửi gắm tình thương, nỗi nhớ cho người mình yêu. Người lớn tuổi thì đến để giới thiệu về các sản phẩm đặc sản của địa phương và cùng trao đổi về kinh nghiệm sản xuất sau một năm làm việc vất vả nhằm tăng thêm tình đoàn kết.
Phần thi rèn giữa các đội đến từ các xóm.
Chị Hoàng Thị Sáu, xóm Khào A, xã Phúc Sen vui vẻ: Năm nào cứ đến dịp Hội Thanh Minh là tôi và cả gia đình đều tạm gác công việc nhà nông để đi hội. Lễ hội vui, được tổ chức quy mô, đầy đủ các trò chơi dân gian, các làn điệu hát được phục dựng. Khi được biết nghề rèn truyền thống của xã Phúc Sen được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, ngay từ tối hôm trước, ai cũng háo hức cùng nhau sắm sửa quần áo đi chơi hội.
Lễ hội Thanh Minh của đồng bào dân tộc Nùng An tại xã Phúc Sen là một trong những lễ hội độc đáo còn lưu giữ được hầu hết những nét văn hóa bản sắc. Trảy hội Thanh Minh, du khách không chỉ được đắm mình trong không gian văn hóa truyền thống mà còn được trải nghiệm nhiều hoạt động ý nghĩa. Hội Thanh Minh đã trở thành nét đẹp tâm linh không chỉ của riêng người Nùng An ở Phúc Sen mà còn là một lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của Cao Bằng, đang được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.
Thủy Tiên

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh