Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Phát huy hiệu quả chính sách đối với học sinh vùng cao (Kỳ I)

Thứ ba 10/01/2017 07:00

Năm 2012, tin vui đến với hàng nghìn hộ đồng bào các dân tộc: Mông, Dao, Sán Chỉ, Lô Lô… của các xã khó khăn, biên giới huyện Bảo Lạc đó là, con em đi học tiểu học, THCS nhà xa trường 4 - 7 km được hưởng chính sách hỗ trợ tiền, gạo của Chính phủ từ Quyết định số 85/2010/QĐ-TTg.

Sau một năm phát tiền đến tay nhưng học sinh (HS) vẫn đi học thất thường, bỏ học với nhiều lý do… Còn thầy, cô giáo luôn lo lắng bởi khó duy trì sỹ số HS và nâng cao chất lượng giáo dục. Đặc biệt, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) huyện Bảo Lạc Nông Thị Loan - người đảm nhận hàng tỷ đồng tiền Chính phủ cho sự nghiệp giáo dục huyện nghèo luôn đau đáu trăn trở…       

 Kỳ I: Có tiền, gạo Chính phủ nhưng học sinh vẫn bỏ học

Học sinh vùng cao huyện Bảo Lạc phải đi bộ hơn 5 km đường núi mới đến trường.

Con đường đến trường ngoằn ngoèo vắt trên núi cao nhưng không làm chùn bước bàn chân nhỏ của HS vùng cao huyện Bảo Lạc. Các cháu hào hứng cho biết “động lực” vượt núi cao đi học cái chữ: Đi học đường rừng xa nhưng cháu thích lắm vì đến trường được ăn no, có chỗ ngủ nghỉ, học 2 buổi/ngày; học ngoại khóa, văn nghệ, thể thao vui lắm... Đến các xã chứng kiến sự đổi mới hệ thống trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) THCS, tiểu học, mầm non, chúng tôi mới cảm nhận được sáng kiến giải pháp, tâm huyết của cán bộ quản lý giáo dục huyện Bảo Lạc trong việc nỗ lực phát huy hiệu quả tiền Chính phủ cho giáo dục vùng cao triển khai từ năm 2013 đến nay.

“TIỀN VÀO NHÀ KHÓ NHƯ GIÓ VÀO NHÀ TRỐNG”

Đến giờ, các thầy, cô giáo Trường Tiểu học, THCS xã Cốc Pàng (Bảo Lạc) vẫn nhớ niềm vui năm đầu được phát tiền, gạo của Chính phủ cho cha mẹ HS vào đầu học kỳ II năm học 2011 - 2012: Khi thông báo cho cha mẹ các em sắp tới đến nhận tiền hỗ trợ tại trường thì HS đi học rất đều. Mà thường lệ cuối năm các cháu hay nghỉ học vì nạn tảo hôn, mùa cưới hỏi, mưa rét, đường đi học xa... Nhưng sau 2 - 3 tuần phát tiền hỗ trợ, các cháu vẫn theo nếp cũ, đi học thất thường, bỏ học giữa chừng… Một học kỳ, rồi 1 - 2 năm học qua đi, tiền, gạo Chính phủ vẫn phát đến tay cha mẹ HS nhưng vẫn chưa thu hút HS đi học.

Vấn đề tiền, gạo Chính phủ đến tay cha mẹ HS được sử dụng thế nào đã trở thành vấn đề "nóng" được hiệu trưởng các trường thường xuyên trao đổi với lãnh đạo Phòng GD&ĐT huyện. Trưởng Phòng GD&ĐT huyện Bảo Lạc Nông Thị Loan cho biết: Qua thầy, cô giáo phản ánh thì hầu hết các xã có chung tình trạng cứ đến cuối kỳ học sắp phát tiền, gạo thì HS đi học đều để cha mẹ đến nhận tiền, sau đó đi học rời rạc, học đối phó… Để tìm hiểu thực tế, tôi nhiều lần vượt đường rừng đến nhà HS cách trường 5 - 7 km. Khi đến tôi không cầm được nước mắt vì nhà HS tuềnh toàng, chỉ có mấy cái thùng gánh nước, ít quả ngô, khum thóc treo trên gác bếp, thế nên khoản tiền, gạo HS được hỗ trợ (460 nghìn đồng/tháng, 15 kg gạo/tháng/HS) mà cha mẹ nhận về trở thành nguồn thu chính của gia đình để mua dầu, muối, mỡ, thịt, cưới hỏi, việc tang…, không thể dành riêng lo cho con ăn học. 

Nói với chúng tôi khi nhận khoản tiền hỗ trợ, chị Lý Mùi Phấy, xóm Khuổi Cháo, xã Cô Ba (Bảo Lạc) - trước đây có 3 con học tiểu học và THCS, cho biết: Cả nhà chỉ trông vào một vụ ngô, lúa rẫy, nếu mất mùa, hạn hán thì không đủ ăn. Nhận được tiền, gạo đi học của các con sẽ chi vào nhiều việc, có năm dồn khoản tiền 3 đứa con đi học gộp lại bù thêm vào mua được con bê về nuôi. 

CÁI KHÓ TRÊN ĐÔI VAI EM ĐẾN TRƯỜNG 

Đặc thù núi đá nên 16 xã (trừ Thị trấn) của huyện Bảo Lạc, bà con làm nhà chênh vênh trên sườn núi, do vậy trên 60% HS tiểu học, THCS nhà cách trường từ 7 km trở lên. Mỗi ngày đi học, các em phải trèo đèo, lội suối, vượt lũ quét, đội mưa và sương, gió rét cắt da thịt khi mùa đông; cơm không đủ no, áo không đủ mặc, nạn tảo hôn, nhận thức hạn chế của cha mẹ… Liệu tất cả HS, em nào cũng có đủ ý chí, sức khỏe để đi học? Em Triệu Chàn Sinh, HS lớp 7, Trường THCS xã Cốc Pàng ngấn nước mắt: Năm 2012, em học lớp 5, em biết mỗi năm được 2 lần phát tiền, gạo, nhưng bố mẹ cũng chỉ lo được mấy tháng là hết tiền rồi. 5 giờ sáng, em dậy nấu cơm ăn và nắm cơm, hết gạo thì quấy bánh ngô mang đi theo. Có hôm dọc đường mưa to ướt hết cơm nắm, bánh ngô… Những hôm như thế, không có gì ăn, chiều đi bộ về đói lả phải tìm quả rừng ven đường để ăn. Cũng vì đường đi học xa, nhà không đủ cơm, ngô ăn nên nhiều bạn đói bụng không muốn đi học. Con gái lớn 12 - 13 tuổi đã dạm cưới hỏi về nhà chồng. Trong bản em nhiều bạn, anh, chị bỏ học là vậy.

GIẢI BÀI TOÁN SỬ DỤNG TIỀN, GẠO CHÍNH PHỦ

Gia đình HS thuộc hộ nghèo chiếm tỷ lệ cao, nhà xa trường học cũng bởi trong hoàn cảnh chung là Bảo Lạc thuộc huyện nghèo nên nguồn lực tài chính chi cho giáo dục hạn hẹp. Khó chồng lên khó, hiểu thiệt thòi, gian khó của HS vùng cao nên trong tâm can đồng chí Nông Thị Loan, Trưởng Phòng GD&ĐT Bảo Lạc luôn trăn trở tìm giải pháp sử dụng tiền, gạo của Chính phủ hỗ trợ cho hàng nghìn HS của huyện hiệu quả. Theo đồng chí Loan, mấu chốt quan trọng nhất là dùng số tiền, gạo được hỗ trợ cho nhà trường quản lý và tổ chức nấu ăn tập trung tại trường để HS đi học không bị đói, có chỗ ăn nghỉ, phụ huynh yên tâm. Nếu để HS tự nấu ăn và đem lương thực từ nhà đến không đảm bảo dinh dưỡng, không có bếp nấu ăn riêng, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, HS mất nhiều thời gian nấu ăn ảnh hưởng tới học tập tại trường.

Thời điểm trước năm 2013, có hơn 3.000 HS thuộc diện học bán trú được hưởng chế độ, chính sách hỗ trợ tiền, gạo nhưng cơ sở vật chất hệ thống trường học cấp xã cơ bản chưa đáp ứng. Đa số trường chỉ có lớp học, ký túc xá HS chỉ có chỗ cho quá nửa tổng số HS, thiếu nhà công vụ giáo viên, nhà bếp, phòng ăn, nhà tắm, công trình vệ sinh, nước sạch, chưa có chế độ cấp dưỡng riêng… Do đó muốn tổ chức nấu ăn cho HS bán trú tại trường và tổ chức các hoạt động khác gặp nhiều khó khăn. Cũng vì thế, đồng chí Loan tham khảo nhiều mô hình tổ chức trường học bán trú của các tỉnh bạn rồi đề xuất sáng kiến “Một số biện pháp chỉ đạo tổ chức nuôi dạy HS bán trú ở các trường THCS huyện Bảo Lạc”, trọng tâm triển khai mô hình “bán trú dân nuôi” sử dụng hiệu quả tiền hỗ trợ cho HS bán trú, thu hút HS đi học, tăng tỷ lệ chuyên cần, giảm tỷ lệ bỏ học, nâng cao chất lượng giáo dục. Quá trình triển khai sáng kiến, xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống trường PTDTBT rồi tham mưu cho UBND huyện, đề nghị huyện ưu tiên huy động các nguồn lực sớm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, đủ điều kiện yêu cầu để thành lập các trường PTDTBT. Năm học 2011 - 2012, 2012 - 2013, tuy ngân sách huyện còn hạn hẹp nhưng đã đầu tư xây dựng được 4 trường PTDTBT ở các xã: Huy Giáp, Cốc Pàng, Cô Ba, Hưng Đạo (Bảo Lạc). 

Từ năm 2010 - 2013, từ Quyết định số 85/2010/QĐ-TTg Ban hành một số chính sách hỗ trợ học sinh bán trú và trường phổ thông dân tộc bán trú; Quyết định số 36/2013/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ gạo cho học sinh tại các trường ở khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn của Thủ tướng Chính phủ, huyện Bảo Lạc đã phát tận tay trên 3 tỷ đồng/năm học cho HS đi học xa nhà 5 - 7 km. Tuy nhiên, tỷ lệ chuyên cần thấp, HS bỏ học giữa chừng 5 - 10%/năm. 

Trước năm 2013, chưa có mô hình trường bán trú dân nuôi, học sinh Trường THCS Khánh Xuân (Bảo Lạc) tự nấu ăn trong điều kiện thiếu thốn.
Trường Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh