Nữ chiến sỹ quyết tử trên quê hương cách mạng

Thứ tư 22/02/2012 09:00

Nữ chiến sỹ quyết tử Nguyễn Thị Nga (người thứ hai hàng đầu từ phải sang) và đồng đội chụp ảnh cùng Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.

 DẤU ẤN SÁU MƯƠI NGÀY ĐÊM MÁU LỬA MÙA ĐÔNG 1946

        Tôi tìm đến nhà bà tại số nhà 02, ngõ 072, tổ 5, phường Hợp Giang (Thị xã). Bước vào tuổi 83 nhưng bà vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, giữ nét thanh lịch của người Hà Nội xưa với giọng nói nhẹ nhàng, phong thái điềm tĩnh. Được lắng nghe những câu chuyện  bà kể về những kỷ niệm thời thơ ấu cùng gia đình sống tại Hà Nội, nhất là ký ức về 60 ngày đêm khói lửa của năm 1946 khi bà là nữ chiến sỹ quyết tử khiến chúng tôi cảm nhận, đằng sau vẻ ngoài dịu dàng của cô gái Hà thành là sự can đảm và cả một nghị lực phi thường để bà cùng với các đồng đội vượt qua lửa đạn, kiên cường chiến đấu, góp phần giành độc lập cho đất nuớc.

          Bà Nguyễn Thị Nga, sinh năm 1930 tại Đông Ngạc, Từ Liêm (Hà Nội)  trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. 15 tuổi làm công nhân ở Sở nước đá Hà Nội, bà đã được các đồng chí hoạt động cách mạng bí mật tại đây giác ngộ và bà đã tình nguyện tham gia với nhiệm vụ làm liên lạc. Ngày Toàn quốc kháng chiến - 19/12/1946, bà tình nguyện ở lại Hà Nội tham gia Trung đoàn Liên khu I (sau này trong Hội nghị quân sự toàn quốc từ ngày 12 - 16/1/1947, được tặng danh hiệu “Trung đoàn Thủ đô”) với lời thề “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Trong 60 ngày đêm chiến đấu ác liệt và kiên cường của quân và dân Hà Nội, bà đã sát cánh, cùng các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô bám đất, bám dân, biến mỗi đường phố thành một chiến tuyến, mỗi căn nhà thành một pháo đài, ngoan cường đánh bật các cuộc đột kích của địch, tấn công vào các vị trí chiếm đóng của chúng. Với nhiệm vụ  trinh sát, liên lạc nhưng khi cần thì cả dẫn đường, cứu thương và tiếp tế, nhiệm vụ nào bà cũng hoàn thành, dù có những khoảnh khắc bà đã ở vào tình thế mà ranh giới giữa sự sống và cái chết mỏng manh như sợi tóc. Bà kể: khi cùng các chiến sĩ chốt giữ đường Hàng Tre, đối diện Sở Lục Lộ (nay là Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội), giữ vững trận địa phố, trong những cuộc giao tranh,  bà trực tiếp cầm súng đối mặt với quân địch. Trong một lần quân ta vừa rút vào một nhà dân thì quân Pháp ập tới, 4 đồng đội của bà bị bắt, còn bà lúc đó vừa chạy ra trước vài giây để kịp đưa tin liên lạc. Đối mặt với những hiểm nguy như vậy nhưng bà luôn nhanh nhẹn vượt qua các tường nhà, ngoài sân, trên gác đều đã được đục thành lỗ giao thông mở đường đi từ nhà này sang nhà khác, luồn qua các phố ngang đã được quân ta tạo thành một trận địa chiến đấu liên hoàn để truyền tin kịp thời. Khi được lệnh rút khỏi thành phố, bí mật hành quân qua các trận địa bủa vây của địch vượt sông Hồng ra ngoài hậu phương trong đêm 17/2/1947, bà thấy lòng vui và phấn chấn bởi đã góp sức cùng đồng đội cầm chân và làm tiêu hao sinh lực địch.

Nữ chiến sỹ quyết tử Liên khu I Hà Nội - Trung đoàn Thủ đô Nguyễn Thị Nga lúc còn trẻ.

          Theo đoàn quân rút khỏi Thủ đô, bà lên tỉnh Tuyên Quang xin học lớp Thanh niên công tác tại Ỷ La để vận động tuyên truyền thanh niên tham gia cách mạng. Giữa năm 1947, bà lên Cao Bằng tiếp tục làm nhiệm vụ; những ngày mới lên Cao Bằng, bà đã bị những trận sốt rét rừng tưởng như không qua khỏi. Đến năm 1949, do sức khoẻ giảm sút, bà xin về nhà nhưng không quay lại gia đình tại Hà Nội mà bám trụ tại mảnh đất Cao Bằng, lúc này  đã trở thành quê hương thứ hai gắn bó như máu thịt với bà. Năm 1950,  bà lập gia đình với ông Lưu Công Nghĩa, quê gốc tại Nam Định,  công tác tại Quân nhu Cục Việt Bắc  vừa xuất ngũ,  làm việc trong Hợp tác xã may mặc Thống Nhất ở Cao Bằng. 

          Thời điểm những năm 60, 70 của thế kỷ XX, trong hoàn cảnh đất nước vô vàn khó khăn bà bươn trải làm mọi việc từ gánh nước thuê, gánh gạch thuê, thợ nề, làm ruộng, làm xôi bán. Gánh xôi của bà với món xôi xéo chỉ có đỗ, gạo nếp, hành mỡ nhưng mang đậm hương vị của Hà Nội đã giúp bà nuôi 7 người con trưởng thành, trở thành những người có ích cho xã hội.

          KHÚC VĨ THANH SAU HƠN SÁU THẬP KỶ

          Thời gian bận rộn  nhưng  nữ chiến sỹ quyết tử  ngày nào vẫn luôn nhớ về dấu ấn  60 ngày đêm khói lửa bảo vệ Thủ đô đã trở thành phần đời thiêng liêng trong tâm khảm của bà. Bà luôn đau đáu nhớ về những đồng đội ngày ấy và mong mỏi sẽ có dịp được gặp lại. Như có một sợi dây linh thiêng liên kết họ - những người đã cùng nhau làm nên những chiến tích huyền thoại - đã tìm lại nhau sau những năm tháng cống hiến nay đã ở tuổi gần 80. Khoảng giữa năm 1999, những người từng tham gia Trung đoàn Thủ đô đã liên lạc với bà, tháng 2 năm 2000, lần đầu tiên bà được trở lại Hà Nội gặp mặt các đồng đội của Trung đoàn Thủ đô anh hùng. Đại tá Nguyễn Trọng Hàm, Trưởng ban Liên lạc các chiễn sĩ quyết tử Liên khu I Anh hùng Hà Nội - Trung đoàn Thủ đô, cho biết: Trong hơn 1.200 chiến sĩ của Trung đoàn Thủ đô ngày ấy, chỉ còn hơn trăm người đều đã ở  tuổi “ xưa nay hiếm”.  Chúng tôi đã tập hợp các cựu chiến binh thành Ban liên lạc, hoạt động theo phương thức giao lưu truyền thống giáo dục lịch sử cách mạng cho thế hệ trẻ. Chúng tôi thường họp mặt vào ngày 19/12 (kỷ niệm ngày Toàn quốc kháng chiến),  ngày 17/2 (kỷ niệm ngày lui quân thần kỳ của Trung đoàn Thủ đô).

           Với bà Nga,  gặp lại các đồng đội là niềm vui  của bà. Những câu chuyện, những người đồng đội  vẫn tươi trẻ, sôi nổi của một thời, những cuộc giao lưu truyền thống đã làm ký ức về 60 ngày đêm ác liệt hiện lên vẹn nguyên như thời  Nguyễn Thị Nga còn  15 tuổi trên các trận địa. Khi chúng tôi hỏi về cuộc gặp mới nhất của bà với các đồng đội, bà hào hứng kể: Tháng 12/2011, các đồng chí trong Ban liên lạc do đồng chí Nguyễn Trọng Hàm (nay đã hơn 90 tuổi) làm trưởng đoàn lên tỉnh ta và bà cũng xuống Hà Nội để tham gia Đoàn đại biểu chiến sĩ quyết tử Liên khu I Anh hùng Hà Nội - Trung đoàn Thủ đô đến dự buổi gặp mặt tại Phủ Chủ tịch, do Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tiếp, nhân kỷ niệm 65 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2011). Những lần xuống Hà Nội như thế, bà vừa được thăm gia đình,  vừa cùng Hội Cựu chiến sĩ quyết tử động viên giúp nhau vượt qua khó khăn, tạo không khí phấn khởi để mỗi thành viên đều sống vui, sống khoẻ, sống có ích.  Được ngắm Hà Nội mang dáng vóc mới, nhưng trên mỗi đường phố vẫn hiển hiện kí ức về một thời oanh liệt, tiếp thêm ngọn lửa truyền thống cho tinh thần tự lực, tự cường dân tộc trên mỗi bước đường phát triển.

          Câu chuyện của bà, nữ chiến sỹ quyết tử của Trung đoàn Thủ đô ngày ấy và những kỷ vật, kí ức về 60 ngày đêm ở Liên khu I trong không gian cổ kính của ngôi nhà bà ngay trên mảnh đất quê hương cách mạng Cao Bằng khiến chúng tôi xúc động và khâm phục. Bởi những câu chuyện như những kí ức chuyển giao cho hậu thế với lời nhắn gửi tới thế hệ trẻ hôm nay về truyền thống yêu nước, những tấm  gương dũng cảm, hy sinh vì nền độc  lập, tự do của đất nước.

Thuý Hằng