Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Những người làm nên Chiến thắng Biên giới năm 1950

Thứ sáu 18/09/2020 05:00

Khi nghe “Lời kêu gọi đồng bào Cao - Bắc - Lạng” giúp đỡ Chiến dịch Biên giới của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng tôi - những nam thanh, nữ tú ở khắp các bản, làng đều xung phong lên đường ra trận. Con trai xin vào tuyển quân, còn chị em tham gia du kích trực tiếp cầm súng đánh giặc, vận chuyển lương thực, tải đạn tiếp tế cho chiến trường. Trong không khí sục sôi đó, tôi cũng góp sức mình cho Chiến dịch” - Cụ Nông Thị Nự, 90 tuổi, thôn Tục Ngã, xã Đức Xuân (Thạch An) kể lại những ngày tham gia dân công phục vụ Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Nhà tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950 tại xã Đức Long (Thạch An).

Đầu tháng 9/2020, chúng tôi về Thạch An, nơi có Đồn Đông Khê - cứ điểm quan trọng của Chiến dịch Biên giới năm 1950 trên Đường số 4 “rực lửa”, có địa điểm Khau Luông, Cốc Xả - Điểm cao 477, núi Báo Đông… Tất cả những địa danh này đều gắn với chiến thắng rực rỡ của Chiến dịch Biên giới và cũng là những cái tên làm cho quân Pháp năm 1950 khiếp đảm khi nghe đến. 70 năm trôi qua, các địa danh ấy hiện nay đã được tu bổ, sửa sang, quản lý, trở thành điểm di tích lịch sử để các thế hệ tham quan, giáo dục truyền thống khi về nguồn.   

Để hiểu hơn về những ngày sục sôi chiến đấu, chúng tôi tìm đến thôn Tục Ngã, xã Đức Xuân gặp cụ Nông Thị Nự, dân công hỏa tuyến phục vụ Chiến dịch Biên giới năm 1950; năm nay cụ 90 tuổi nhưng còn minh mẫn, khỏe mạnh. Trong không gian ấm cúng, vui vẻ, cụ Nự kể về những ngày tham gia dân công hỏa tuyến với ánh mắt rạng rỡ, tự hào. Cụ kể, hồi đó, khi mới 19 tuổi, thấy chị em, các tổ chức hội, đoàn thể xã, xóm hô hào, kêu gọi nam nữ thanh niên tham gia chiến dịch, cụ cũng hăng hái đi theo. Lúc đó, cụ chưa đi đâu xa nhà, chưa biết nói tiếng phổ thông.

Chị em kĩu kịt trên vai các sọt tre đầy ắp gạo, đạn, từng đoàn người đi suốt dọc bìa rừng, khe suối, trên các lối mòn, đi từ Đông Khê đến Thất Khê; đến Quảng Uyên, Phục Hòa và Na Rì (Bắc Kạn) gánh gạo, tải đạn về tiếp tế cho bộ đội ta đánh giặc. Nhiều khi vác hộp đạn leo dốc, đường mòn, do mưa trơn nên cả người cả đạn cứ trượt xuống, chân bám đất, tay giữ hòm đạn, tay níu vào những ngọn cây bên đường nhưng vẫn không được. Lúc đó có các chú bộ đội hành quân đi qua, cả mấy chị em hét lên: “Các anh bộ đội ơi, giúp kéo chúng em với”. Thế là các chú bộ đội dù trên vai cũng vác đạn, súng nhưng đưa tay ra kéo giúp chị em lên.  

Bà Nông Thị Nự kể về những ngày làm dân công phục vụ Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Giọng cụ Nự bỗng trùng xuống nói tiếp: Lúc đi tải lương, tải đạn dù vất vả nhưng rất vui vì ai cũng muốn được góp sức mình cho chiến dịch. Nhưng những ngày chiến dịch diễn ra ác liệt, súng nổ, bom rền khắp bầu trời Đông Khê thì chị em dân công ngoài tải đạn, tải lương còn phải chứng kiến cảnh máu rơi của bộ đội mình, kể cả những người làm dân công. Thấy lòng đau lắm, thương dân quân mà không biết làm cách gì.

Chị em chỉ còn biết bảo nhau cùng lao ra chiến trường để cõng, khiêng những người bị thương về tuyến sau chữa trị. Khó khăn, gian khổ, khốc liệt là vậy nhưng mỗi lần nghỉ chân được nghe tin chiến trường báo về quân ta thắng ở đồn này, điểm kia là chị em lại reo hò, hát vang cả một vùng. Rồi những câu chuyện kể về tấm gương chiến đấu dũng cảm của bộ đội ta như: bắn rơi máy bay thực dân Pháp, có anh bị đạn bắn gãy tay đã nhờ đồng đội chặt đứt cho đỡ vướng rồi băng bó vào và tiếp tục ôm bộc phá xông lên dập tắt hỏa lực địch trong trận đánh Đồn Đông Khê… Cụ cũng không nhớ tên các chiến sĩ ấy là gì nhưng mỗi lần nghe kể về chiến công của bộ đội mình là chị em dân công lại thấy tự hào.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng bào các dân tộc Cao Bằng tình nguyện đi vận chuyển lương thực, đạn dược, mở đường, bắc cầu… Hàng vạn dân công hỏa tuyến bám sát trận địa phục vụ bộ đội ăn no, đánh thắng giặc. Chỉ tính từ tháng 7 - 10/1950, có 78.824 người tham gia dân công (trong đó hơn 50% là phụ nữ), huy động gần 6.000.000 ngày công (bình quân mỗi người đóng góp 100 ngày công); trên 20.000 nam nữ thanh niên tham gia bộ đội trực tiếp chiến đấu ngoài chiến trường. Ngoài sức người, Cao Bằng còn huy động 325.650 đồng, 30.703 kg thóc, 1.363 kg gạo, 17.734 m vải phục vụ chiến dịch. Riêng chị em còn góp 5 vạn đồng cho Quỹ Kháng chiến, nhận chăm sóc thương binh, nhận thương binh về nhà chăm sóc và nhận làm anh nuôi, con nuôi…

Những tấm gương mà cụ kể đó là xạ thủ Nông Văn Diên, người Cao Bằng đã lập chiến công bắn rơi chiếc máy bay JU-52 của thực dân Pháp xuống làng Pác Cáy (phường Hòa Chung, Thành phố ngày nay); Anh hùng La Văn Cầu (quê xã Phong Nặm, Trùng Khánh). Còn nhiều nữa những tấm gương chiến đấu dũng cảm của bộ đội ta đều là người con của Cao Bằng như: Tiểu đội trưởng Lý Viết Mưu (quê xã Độc Lập, Quảng Hòa) dùng bộc phá xông lên, dù bị thương nặng anh vẫn cố trườn lên đẩy khối thuốc nổ 12 kg áp sát vào hầm địch, hầm bị phá tạo được cửa mở cho quân ta tràn vào đánh chiếm đồn, còn anh anh dũng hy sinh;

Đại đội trưởng Trần Cừ dù bị thương cố hết sức lết vào lấy thân mình lấp lỗ châu mai, bịt được hỏa lực địch, quân ta ào vào chiếm đồn… Cũng trong Chiến dịch Biên giới năm 1950 còn nhiều chị em dân công được Bác Hồ tuyên dương, Chính phủ tặng thưởng Huân chương Chiến công như các chị: Đinh Thị Dậu, Đinh Thị Bỏng, Đinh Thị Mẫn, Đàm Thị Nhay, Triệu Thị Soi, Nguyễn Thị Bé, Nông Thị Đông.

Sự đóng góp của nhân dân các dân tộc Cao Bằng, trong đó có cụ Nông Thị Nự đã góp phần làm nên Chiến thắng Chiến dịch Biên giới năm 1950. Trong chiến dịch, quân ta tiêu diệt 10 tiểu đoàn địch, bằng 41% lực lượng cơ động chiến lược Pháp trên toàn cõi Đông Dương, loại khỏi vòng chiến đấu 8.296 tên; bắt toàn bộ Ban Chỉ huy Binh đoàn Lơ-pa-giơ, Sác-tông và Ban Chỉ huy cứ điểm Đông Khê, thu 3.000 tấn vũ khí, giải phóng hoàn toàn biên giới từ Cao Bằng đến Đình Lập (Lạng Sơn).

Lô cốt của địch tại di tích Đồn Đông Khê, huyện Thạch An.
Trải qua 70 năm, những người từng tham gia chiến dịch như cụ Nự đến nay đã qua đời gần hết, trong tương lai không còn được nghe trực tiếp từ người tham gia chiến dịch kể về năm tháng hào hùng trước đây. Những đóng góp của quân và dân Cao Bằng cho Chiến dịch Biên giới sẽ được biết đến qua tài liệu, sử sách ghi chép lại và câu chuyện cụ Nự kể hôm nay mãi được lưu giữ để lớp lớp con cháu khắc ghi và nhớ đến công lao của cha ông đã hy sinh xương máu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, cho cuộc sống hòa bình hôm nay.
Minh Hòa

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh