Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Nhọc nhằn nghề khai thác đá

Thứ sáu 05/10/2018 06:00

Có âm thanh nào khô khốc, chát chúa bằng tiếng mũi khoan khoét vào lòng đá, có âm thanh nào rợn người hơn những tiếng nổ mìn đinh tai nhức óc. Có nhọc nhằn, vất vả nào bằng công việc của người thợ khai đá giữa tiết trời khắc nghiệt. Đời thợ khai thác đá hằng ngày đối mặt với sinh tử trong gang tấc, nhưng vì miếng cơm manh áo, họ vẫn động viên bản thân bám trụ với nghề.

Một góc mỏ khai thác đá Tàng Cải, xã Nam Tuấn (Hòa An).

MƯU SINH TRÊN ĐÁ
Chúng tôi tìm về mỏ khai thác đá Phja Viềng, xã Dân Chủ (Hòa An) vào một ngày nắng nóng. Trên con đường quanh co chạy dài hơn 2 km dẫn vào mỏ đá, nhiều xe ô tô tải tấp nập vào ra, khói bụi mù mịt. Từ xa, tiếng động cơ máy móc chạy ầm ầm, tiếng khoan, nghiền, sàng, đập đá vang cả một vùng.
Trong căn lán nhỏ, ông Trịnh Công Thành, Chủ nhiệm Hợp tác xã Trường An cho biết: Mỏ đá đưa vào khai thác từ năm 2013, do Hợp tác xã Trường An đầu tư có tổng diện tích hơn 1 ha, trữ lượng khai thác khoảng 10.000 m3/năm. Hiện nay, mỏ có 8 lao động đều là những người ở xóm và thị trấn Nước Hai, trong đó có 6 người làm việc nhiều năm và được nộp bảo hiểm đầy đủ, lương trung bình từ 4 - 8 triệu đồng/người/tháng. Khai thác đá là một trong những nghề nguy hiểm nên vấn đề đảm bảo an toàn lao động luôn được chúng tôi đặt lên hàng đầu. Từ trước đến nay mỏ chưa xảy ra tai nạn lao động đáng tiếc nào.
Theo chân ông Thành đi một vòng mỏ khai thác đá, trước mắt chúng tôi là một dãy núi đá cao vài chục mét. Mỏ đá được chia thành các khu riêng biệt, như khu đá hộc (đá lớn chưa được đập nhỏ và xay), khu xay nghiền đá, khu chuyển tải và bốc hàng, khu khoan đá để đặt mìn... Trên những vách đá cheo leo, thợ khoan đá đặt mìn treo mình lơ lửng... Đá sau khi được nổ mìn rơi xuống ào ào. Sau khi đá được nổ mìn, 2 máy xúc bắt đầu hoạt động. Những tảng đá lớn được bổ nhỏ ra, chuyển lên xe chở ra khu vực bãi nghiền, phân loại đá... Đá ở đây có chất lượng khá tốt nên được người dân ưa chuộng, ngoài tiêu thụ trong địa bàn huyện Hòa An còn đưa đi tiêu thụ ở các địa phương của huyện Hà Quảng.
Đưa đôi tay chai sần lên lau vội mồ hôi trên mặt, ông Trịnh Xuân Thông, chỉ huy nổ mìn của mỏ chia sẻ: Trước đây tôi làm công nhân ở các doanh nghiệp. Từ năm 2012 tôi quyết định đi học nghề nổ mìn ở Thái Nguyên và theo nghề đến nay. Nổ mìn là một nghề nguy hiểm đòi hỏi sự tập trung cao độ, chỉ cần lơ là một chút là có thể xảy ra tai nạn lao động, ảnh hưởng đến cả tính mạng. Hiện nay, mìn nổ đa số dùng kíp điện đấu vào nên độ an toàn cao hơn so với trước đây dùng kíp đốt hoặc dây cháy chậm. Tuy nhiên, với loại mìn dùng kíp điện không được sử dụng khi trời mưa gió vì khi lắp mìn mà có sét đánh có thể chập điện làm nổ mìn bất ngờ, gây nguy hiểm đến tính mạng cho thợ nổ mìn.
HIỂM NGUY RÌNH RẬP
Cách Thành phố khoảng hơn 20 km, mỏ đá Tàng Cải, xã Nam Tuấn (Hòa An) do Công ty cổ phần Đầu tư và Xây Dựng Việt Phát tại Vĩnh Phúc đầu tư năm 2013 là một trong những mỏ có trữ lượng khai thác lớn nhất huyện Hòa An. Với tổng diện tích hơn 2 ha, mỗi năm, mỏ đá có trữ lượng khai thác hơn 15.000 m3. Hiện nay, mỏ đá tạo việc làm cho 5 lao động, lương trung bình 8 triệu đồng/người/tháng, thợ nổ mìn 11 - 12 triệu đồng/tháng. Đến mỏ khai thác đá, tiếng ầm ĩ của máy móc, bụi bay mù mịt khắp cả khu vực khai thác. Trong tiếng ầm ì của dây chuyền nghiền, sàng đá, anh Hoàng Văn Sáng, xóm Vò Xả, xã Nam Tuấn cho hay: Trước đây tôi đi làm thuê khắp nơi, thu nhập bấp bênh. Từ năm 2015, tôi xin vào làm việc tại mỏ đá Tàng Cải với nhiệm vụ vận hành dây chuyền nghiền, sàng đá, thợ cơ khí kiêm cả lái xe vận chuyển đá... Công việc hằng ngày rất vất vả, nhất là những ngày trời nắng nóng. Thời điểm lượng khách hàng tăng cao còn phải làm tăng ca thêm khoảng 2 giờ buổi tối. Công việc vất vả, nặng nhọc, nguy hiểm nhưng làm lâu rồi cũng quen. Không làm việc này thì tôi chẳng biết làm gì. Những người làm nghề khai thác đá như chúng tôi quanh năm hít khói bụi và sống trong tiếng ồn của động cơ, máy móc dễ bị các bệnh về phổi, đau đầu, mờ mắt, ù tai... Nói chung, đã chấp nhận dấn thân vào nghề này là phải chấp nhận những hệ lụy của nó thôi.
Mỏ đá Tàng Cải so với nhiều mỏ đá khác là khá gần đường, tuy nhiên do địa hình núi đá cheo leo, có chiều cao vài chục mét nên mỏ thuê hai thợ nổ mìn có kinh nghiệm lâu năm ở Ninh Bình lên làm việc. Anh Nguyễn Nam Khánh, quê huyện Hoa Lư (Ninh Bình) tâm sự: Từ năm 17 tuổi tôi đã theo bố, các chú đi làm nghề nổ mìn. Đến nay tôi đã có 16 năm trong nghề nổ mìn. Nghề này không phải làm việc hằng ngày, vì tùy theo từng thời điểm thời tiết và lượng khách hàng. Lúc thời tiết nắng kéo dài, khách hàng tăng cao thì cứ 1 - 2 ngày mới nổ một lần. Nhưng nếu vào những tháng mưa nhiều có khi một tuần mới nổ một lần. Nhiều năm làm nghề, tôi đã leo lên nhiều vách núi có độ cao trên 50 m. Lúc mới làm nghề trèo cao cũng hoa mắt, lo sợ nhưng làm nhiều thành quen. Nghề này vất vả, nguy hiểm lắm nên ai theo nghề phải đặt sự tập trung lên hàng đầu, làm đúng theo những quy định về nổ mìn để đảm bảo tính mạng của bản thân và những người lao động xung quanh.
Trao đổi về vấn đề đảm bảo an toàn lao động tại bãi đá, ông Lưu Xuân Bình, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Xây Dựng Việt Phát, phụ trách mỏ đá Tàng Cải cho rằng: Công việc khai thác đá nặng nhọc, nguy hiểm, dễ xảy ra tai nạn nên Công ty luôn trang bị đầy đủ quần áo, bảo hộ lao động, như: mũ, găng tay cho công nhân nhưng các công nhân nhiều khi lao động không thoải mái nên lại tháo ra. Chúng tôi thường xuyên nhắc nhở công nhân khi làm việc phải chú ý đến vấn đề an toàn lao động, tránh xảy ra những trường hợp tai nạn lao động.
Dưới cái nắng hầm hập phả vào mặt, đầu tóc trắng xóa bụi đá nhưng những người khai thác đá vắt hết sức mình cũng chỉ kiếm được khoảng 200 - 300 nghìn đồng mỗi ngày. Với họ, đã dấn thân vào nghề là phải chấp nhận tất cả, thậm chí đánh đổi cả mạng sống của mình ở những mỏ đá, nơi mà tử thần luôn rình rập bất cứ lúc nào. Dù đôi bàn tay chai sần, khuôn mặt rám đen, có thể mắc nhiều bệnh tật do nắng nóng, bụi bặm..., họ vẫn không nản lòng, luôn nở nụ cười tươi rói sau ngày làm việc vất vả.

Trúc Linh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh