Bạn đang xem: Trang chủ » Ký - Phóng sự

Dự án “treo” gần 6 năm - Dân mòn mỏi chờ đất định cư

Thứ hai 12/12/2016 07:00

Với mục tiêu định canh, định cư (ĐCĐC) gắn với phát triển kinh tế - xã hội, khai thác tiềm năng, thế mạnh của vùng dự án nhằm ổn định đời sống cho 37 hộ đồng bào dân tộc thiểu số trong xã, Dự án ĐCĐC Làng Gai, xã Hưng Đạo (Nguyên Bình) có mức vốn đầu tư sau điều chỉnh hơn 13 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau gần 6 năm thực hiện, đến nay công trình vẫn trong tình trạng dang dở.

Một trong những nền nhà được dự án san gạt nhưng do lâu ngày đã bị xói lở, cỏ mọc um tùm.

NHIỀU HẠNG MỤC DANG DỞ, BỎ HOANG 

Theo con đường đi vào khu rừng Trần Hưng Đạo, chúng tôi đến xã Hưng Đạo, cách trung tâm xã khoảng 8 - 9 km, rẽ đi theo con đường đất lồi lõm do mưa nắng, thời gian làm xói mòn, leo gần 100 m thì gặp chị Điệp ở xóm Nà Lẹng đang đi chăm sóc ruộng lúa. Hỏi về khu ĐCĐC Làng Gai, tôi được chị chỉ lên phía trên đỉnh đồi: “Ở trên kia chị ạ!”. Nói rồi chị dẫn tôi lên khu ĐCĐC. Khoảng 15 phút đi bộ, chúng tôi lên đến nơi. Nhìn xung quanh, tôi chỉ thấy đồi núi cỏ mọc um tùm, có 1 - 2 ngôi nhà của người dân. Chị Điệp cho biết: Làng ĐCĐC có 2 khu. Đây là khu B, Nhà nước mới san gạt được 2 - 3 nền nhà. Còn khu A ở phía bên kia đồi, cách đây khoảng hơn 1 km cũng chỉ san gạt được mấy nền nhà và một vài khoảnh đất làm đất sản xuất. Do dự án bỏ hoang từ lâu nên những nền nhà giờ đã bị mưa làm xói mòn và lở đi gần nửa hoặc đất đá vùi lấp. Chị Điệp chỉ cho tôi một khoảng đất bằng phẳng, cỏ mọc um tùm và nói, đây là một trong những nền nhà đã được Nhà nước san gạt. Quan sát kỹ, chúng tôi thấy, nền nhà được san gạt ngay bên sườn đồi, khá rộng, chưa được kè bên dưới và phía trên nên sau nhiều năm bỏ hoang nay đã bị xói mòn, lở đất tạo thành một rãnh sâu vào gần giữa nền nhà. Phía trên nền nhà thứ nhất cũng có một nền nhà được san gạt và cũng đang trong tình trạng hư hỏng nặng... Do sau khi Nhà nước thu hồi đất của bà con để làm khu ĐCĐC, trong đó có vài hộ ngay gần đấy được tái định cư; tuy nhiên, do dự án quá lâu không hoàn thành, người dân chờ lâu, không có chỗ ở nên “liều” dựng nhà lên nền đã được Nhà nước san gạt để ở, khi nào dự án hoàn thành Nhà nước “đòi” sẽ tính sau. 

Dự án ĐCĐC Làng Gai, xã Hưng Đạo được UBND tỉnh phê duyệt lần đầu theo Quyết định số 2275/QĐ-UBND ngày 28/12/2007 với mục tiêu ĐCĐC cho 37 hộ dân tại xóm Nà Lẹng, xã Hưng Đạo. Tổng mức đầu tư ban đầu hơn 7,2 tỷ đồng. Ngày 23/9/2010, UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh lần 2 theo Quyết định số 1587/QĐ-UBND với tổng mức đầu tư sau điều chỉnh khoảng 13,7 tỷ đồng. 

Theo quy hoạch, Dự án có tổng diện tích sử dụng 30 ha, trong đó, đất nông, lâm nghiệp 17,5 ha (đất sản xuất nông nghiệp 3,5 ha, đất lâm nghiệp 14 ha); đất phi nông nghiệp 2,5 ha; đất chưa sử dụng 10 ha. Diện tích bố trí điểm dân cư 1,6 ha chia thành 2 khu (Khu A và B). Trong đó, khu dân cư 1,2 ha; khu chức năng bố trí lớp học và nhà sinh hoạt cộng đồng. Hỗ trợ đầu tư 2 tuyến đường vào khu ĐCĐC. Tuyến vào Khu A với chiều dài 673,7 m, tuyến vào khu B dài 611,2 m. Quy mô đường theo tiêu chuẩn đường nông thôn, nền đường 3 m, mặt cấp phối 2,5 m. Xây dựng 1 trạm biến áp 31,5 KVA - 35/0,4 KV nối từ đường  dây 35 KV Tam Kim - Hưng Đạo, kéo đường dây 0,4 KV vào khu A, B dài 1 km. Công trình thủy lợi kết hợp cung cấp nước sinh hoạt cho cả 2 khu; xây dựng lớp mầm non 60 m2, nhà văn hóa, thiết bị sinh hoạt cộng đồng 60 m2. Khai hoang tạo quỹ đất, kiến tạo nương bậc thang 20 ha; hỗ trợ đền bù giải phóng mặt bằng 13,5 ha; san nền cho 32 hộ ĐCĐC. 

Ngoài ra, quy hoạch khuyến khích phát triển tiểu thủ công nghiệp và các ngành nghề truyền thống chế biến nông, lâm sản, dịch vụ phục vụ sản xuất và đời sống. Hỗ trợ cán bộ khuyến nông, cán bộ y tế, kinh phí áp dụng khoa học kỹ thuật, vật tư kỹ thuật cho sản xuất. Hỗ trợ trực tiếp cho hộ gia đình, gồm: hỗ trợ đất ở, đất sản xuất; hỗ trợ nhà, di chuyển nhà và các hỗ trợ khác. 

Tháng 12/2010, đại diện chủ đầu tư (UBND huyện Nguyên Bình) ký hợp đồng thực hiện gói thầu xây lắp bao gồm toàn bộ các hạng mục xây lắp của dự án với Công ty TNHH Nga Hải với giá trị gói thầu hơn 8,6 tỷ đồng, thời gian thực hiện hợp đồng 12 tháng. Tuy nhiên, đến tháng 12/2011, đơn vị thi công mới hoàn thành các hạng mục: Khai hoang + San nền (5.000 m2 ruộng, 5.000 m2 nền nhà); mở được 2 tuyến đường lên khu định cư; mua được 606 ống thép 200 để làm mương thủy lợi, nhưng do điều kiện, địa hình phức tạp chưa thể lắp đặt số ống nước trên. Tổng số vốn đã bố trí cho dự án trên 3,3 tỷ đồng, đã giải ngân được 2,8 tỷ đồng. Hiện nay vốn sự nghiệp của dự án chưa thực hiện vì dự án đang thi công dở dang.

NGƯỜI DÂN MÒN MỎI CHỜ ĐẤT ĐỊNH CƯ 

Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo Đặng Tiến Bình băn khoăn, là một xã đặc biệt khó khăn của huyện, dân tộc Dao chiếm 98% dân số của xã, chủ yếu sống trên núi cao, không có đất canh tác nên khi có Dự án ĐCĐC Làng Gai, đồng bào trong xã rất phấn khởi. Thế nhưng đã gần 6 năm nay, dự án vẫn chưa hoàn thành. Các hạng mục đã được đầu tư xây dựng do qua nhiều năm nên hầu như đã xuống cấp và hư hỏng, cụ thể: đường vào khu tái định cư đã bị xói lở toàn bộ; đường ống mương thủy lợi chưa được lắp đặt; hạng mục san gạt khai hoang ruộng, nền nhà bị sụt lún, cây, cỏ mọc lan, gần như không xác định được vị trí. 
Một hộ dân của xóm Nà Lẹng không thể chờ để tái định cư đã “liều” dựng nhà lên nền đất được Nhà nước san gạt.

Khi được hỏi về nguyên nhân chậm tiến độ của dự án, Chủ tịch UBND huyện Nguyên Bình Đinh Văn Phồn - đại diện của chủ đầu tư dự án cho rằng: Đây là dự án bao gồm nhiều hạng mục, được triển khai trong khu vực có địa hình, địa chất phức tạp, công tác khảo sát thiết kế lập dự án phải điều chỉnh trong quá trình thực hiện. Địa hình khu vực lập dự án có độ dốc lớn nên việc thực hiện các hạng mục như: mương thủy lợi, san gạt mặt bằng kiến tạo ruộng, làm đường đều không đạt so với hồ sơ thiết kế, chi phí đầu tư lớn. Việc bố trí vốn không đáp ứng được yêu cầu của dự án nên phải kéo dài thời gian thực hiện. Ngày 13/6/2013, UBND huyện mời các sở, ngành của tỉnh: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ban Dân tộc, Tài nguyên và Môi trường và các phòng, ban của huyện, UBND xã Hưng Đạo đi thực địa kiểm tra, khảo sát, đánh giá mặt bằng diện tích đất có khả năng khai hoang tạo quỹ đất sản xuất và bàn thống nhất giải pháp thực hiện các hạng mục tiếp theo của dự án. Tại cuộc họp đã thống nhất tiếp tục đề nghị UBND tỉnh bố trí vốn thực hiện dự án để đưa dân đến ĐCĐC. Tuy nhiên, từ năm 2012 đến nay, Dự án ĐCĐC Làng Gai,  xã Hưng Đạo chưa được bố trí vốn. Mặt khác, Quyết định 33/2007/QĐ-TTg ngày 3/5/2007 và Quyết định 1342/QĐ-TTg ngày 25/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ đến năm 2015 không được thực hiện liên tục. Mới đây, UBND huyện họp thống nhất, đề nghị Ban Thường vụ Huyện ủy có ý kiến với UBND tỉnh tiếp tục bố trí vốn để thực hiện hoàn thành các hạng mục của dự án. Trong trường hợp không tiếp tục đầu tư dự án đề nghị UBND tỉnh ra quyết định thu hồi dự án. 

Dự án “treo” gần 6 năm và số tiền gần 3 tỷ đồng đã đầu tư có nguy cơ bị bỏ không nếu như dừng Dự án. Người dân xã Hưng Đạo vẫn đang từng ngày mòn mỏi mong chờ dự án hoàn thành. Ông Đặng Phúc Lợi, xóm Nà Lẹng bày tỏ: Đã 6 năm nay, Dự án ĐCĐC Làng Gai vẫn trong tình trạng dang dở. Nhà nước còn tiếp tục đầu tư hay bỏ cũng không thấy thông báo. Nếu như Nhà nước không còn đầu tư làm khu ĐCĐC nữa thì cũng nên trả lại đất cho bà con để còn có đất khai phá làm nương rẫy. Cả xóm quỹ đất sản xuất đã ít, vậy mà mấy năm qua nhìn những diện tích đất đã san gạt bị bỏ không mà không thể canh tác vì đất Nhà nước đã thu hồi, bà con ai cũng thấy tiếc và bức xúc. 

Còn ông Đặng Tiến Bích, Trưởng xóm Nà Lẹng cho rằng: Khi có Dự án ĐCĐC Làng Gai, bà con trong xóm ai cũng phấn khởi. Bởi khi dự án hoàn thành không những hộ dân trên núi cao được hạ sơn, có đất canh tác, xóa đói giảm nghèo mà hơn 28 hộ dân xóm Nà Lẹng sẽ được hưởng lợi từ công trình nước sinh hoạt, mương thủy lợi của dự án để phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Nay dự án đã đầu tư được một số hạng mục với số tiền gần 3 tỷ đồng, nếu không tiếp tục đầu tư thì thật lãng phí. Qua họp xóm, bà con ở đây ai cũng muốn dự án tiếp tục được thực hiện. Còn nếu không thực hiện thì sớm trả lại đất cho bà con. Riêng hạng mục công trình thủy lợi, dù sao cũng đã khảo sát và có ống sắt, mong Nhà nước tiếp tục đầu tư để xây dựng công trình thủy lợi, nước sinh hoạt cho bà con xóm Nà Lẹng. 
Tiếp tục đầu tư hay dừng Dự án ĐCĐC Làng Gai? Đây là câu hỏi mà cấp ủy, chính quyền và nhân dân xã Hưng Đạo mong được cơ quan có thẩm quyền của tỉnh sớm trả lời để người dân không phải mòn mỏi chờ đợi! 
                          
Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo Đặng Tiến Bình: Cả xã Hưng Đạo có 9 xóm, 257 hộ với 1.186 nhân khẩu, gồm 3 dân tộc cùng sinh sống: Tày, Nùng, Dao, trong đó, dân tộc Dao chiếm 98%. Cả xã chỉ có khoảng 300 ha đất sản xuất. Hộ nghèo theo tiêu chí mới đa chiều chiếm 84,4%. Hiện, xã có khoảng 20 hộ dân thiếu đất ở, đất sản xuất, có nhu cầu tái định cư.
Minh Hòa

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh