Bạn đang xem: Trang chủ » Kinh tế

Thu ngân sách nhà nước thiếu bền vững

Thứ năm 11/10/2018 06:00

Đến hết ngày 30/9/2018, tổng thu cân đối ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn tỉnh do ngành thuế quản lý đạt hơn 830 tỷ đồng, bằng 84,5% dự toán Bộ Tài chính, bằng 70,9% dự toán HĐND tỉnh giao, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2017. Theo đánh giá, các lĩnh vực thu ngân sách đều đạt tiến độ và tăng khá, tuy nhiên do ảnh hưởng từ hoạt động sản xuất kinh doanh khoáng sản, xây dựng cơ bản, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công chậm… dẫn đến thu NSNN thiếu tính bền vững, khó đạt dự toán HĐND tỉnh giao.

Người dân nộp phí trước bạ tại Chi cục Thuế Hòa An.

KHÓ HOÀN THÀNH CHỈ TIÊU
Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Chu Thúy Oanh cho biết: So với chỉ tiêu pháp lệnh Bộ Tài chính giao, năm 2018 dự toán HĐND tỉnh giao 1.170,5 tỷ đồng, tăng 18%, Bí thư Tỉnh ủy giao 1.600 tỷ đồng, tăng 59,2%. Với chỉ tiêu của Trung ương giao, đến hết ngày 31/12/2018, cơ quan thuế sẽ phấn đấu hoàn thành, song đối với chỉ tiêu của HĐND tỉnh giao thì rất khó thực hiện do phụ thuộc và ảnh hưởng từ các khoản thuế, phí.
Ngành thuế hiện có 14 khoản thu, trong đó có 5 nguồn thu nằm trong khả năng của tỉnh, gồm: cấp quyền khai thác khoáng sản, phí kết cấu hạ tầng khu vực cửa khẩu, thu từ đất, thu xổ số kiến thiết, thu khác ngân sách. Còn thuế, phí, các sắc thuế thuộc ngành thuế quản lý phụ thuộc vào tình hình kinh tế địa phương nên ngành thuế rất khó hoàn thành dự toán tỉnh giao. Mặc khác, phí cửa khẩu những năm gần đây cũng được đưa vào thu cân đối, song đây là nguồn thu không ổn định vì phụ thuộc vào chính sách xuất nhập khẩu từ phía Trung Quốc; khi hàng hóa không qua địa bàn thì không phát sinh phí kết cấu hạ tầng khu vực cửa khẩu, đồng thời các dịch vụ ăn theo như thương mại, bến bãi cũng bị giảm theo, dẫn đến ảnh hưởng thu cân đối. Việc thu tự cân đối không đạt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phần ngân sách trích để lại cho các địa phương.
Đối với dự toán Bí thư Tỉnh ủy giao, theo Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Chu Thúy Oanh hiện gặp khó khăn ở chính các nguồn của tỉnh. Cụ thể, đối với nguồn thu thuế công thương nghiệp ngoài quốc doanh phụ thuộc vào tăng trưởng của nền kinh tế; thu từ đấu giá quyền sử dụng đất lại phụ thuộc vào thị trường; phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu tuy đến nay đã thu được hơn 193 tỷ đồng nhưng vẫn phụ thuộc vào chính sách xuất nhập khẩu từ phía Trung Quốc; thu cấp quyền khai thác khoáng sản lại phụ thuộc vào ý thức và tài chính của doanh nghiệp, ngành thuế cũng chưa có biện pháp thu.  
Hiện nay, cơ quan thuế đang áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ thuế, như: đề nghị kê biên và chuyển hồ sơ cho các cơ quan pháp luật; thu thập thông tin trên cơ sở đã áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tài khoản tiền gửi, phong tỏa tài khoản và thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng. Trường hợp không thu được, ngành thuế thu thập thông tin để chuyển kê biên. Song trên thực tế, các doanh nghiệp nợ thuế đều là doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, tài sản đã mang cầm cố ngân hàng. Trong khi theo luật, khi tài sản mang cầm cố ngân hàng thì không thể thực hiện cưỡng chế.
CƠ CẤU THU CHƯA BỀN VỮNG
Nhiệm vụ hoàn thành thu cân đối NSNN đang là áp lực đối với nhiều địa phương khi còn chưa đầy 3 tháng là hết năm 2018. Tại huyện Hạ Lang, đến ngày 30/9/2018, tổng thu NSNN của huyện đạt 48,5 tỷ đồng, vượt 198,5% dự toán Bộ Tài chính, vượt 86,3% dự toán HĐND tỉnh giao, trong đó có tới 42,1 tỷ đồng thu từ phí hạ tầng cửa khẩu. Chi cục trưởng Chi cục Thuế Hạ Lang Mã Đình Trọng cho rằng: Từ năm 2015 đến nay, thu NSNN của huyện hằng năm đều đạt và vượt kế hoạch, riêng năm 2015 thu cân đối không đạt. Đến năm 2018 dự kiến tổng thu NSNN của huyện tiếp tục đạt và vượt (cả chỉ tiêu phấn đấu), nhưng thu cân đối nhiều khả năng không đạt. Nguyên nhân do số giao tự cân đối cao hơn 10,3 tỷ đồng và trong khi đến hiện tại huyện mới thu được gần 5 tỷ đồng. Bên cạnh đó, thu khác ngân sách năm 2018 giao là 3,8 tỷ đồng, song do không có nguồn thu nên đến hết ngày 30/9/2018 mới thu được hơn 443,8 triệu đồng, bằng 14,8% dự toán giao đầu năm và bằng 11,7% so với chỉ tiêu giao phấn đấu.
Năm 2018, nguồn thu chính của huyện là phí hạ tầng cửa khẩu, song nguồn thu này phụ thuộc lớn vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua địa bàn, còn nguồn thu nội địa của huyện trung bình chỉ đạt 8 tỷ đồng/năm. Do đó, thu tự cân đối năm 2018 không đạt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phần ngân sách trích để lại cho các địa phương.
Năm 2018, huyện Hòa An được HĐND tỉnh giao thu NSNN 23,8 tỷ đồng, dự toán phấn đấu giao 29 tỷ 855 triệu đồng. Đến hết ngày 30/9/2018, tổng thu NSNN được 15 tỷ 191 triệu đồng, bằng 78,3% dự toán Bộ Tài chính, bằng 68,1% dự toán HĐND tỉnh giao. Trong đó có 7/10 sắc thuế thu đạt trên 50%, còn lại đạt dưới 50%. Đồng chí Hà Doãn Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Thuế Hòa An cho biết: Nhiều năm nay, Hòa An thuộc tốp đầu các huyện, Thành phố về thu nội địa; từ năm 2016 đến nay, tổng thu NSNN của huyện năm nào cũng đạt và vượt, nhưng thu theo cân đối thì không đạt và năm 2018 số thu phấn đấu (theo cân đối) rất khó thực hiện. Nguyên nhân là do dự toán được giao các khoản thu trong cân đối hằng năm quá cao, trong khi thực tế huyện không có nguồn thu phát sinh.
Cụ thể, nguồn thu của một khoản thu chiếm tỷ trọng lớn so với dự toán không có phát sinh như những năm trước, gồm: nguồn thu từ lệ phí trước bạ, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường… đã ảnh hưởng rất lớn đến thu cân đối của huyện. Đơn cử năm 2018, lệ phí trước bạ trong cân đối huyện được giao 6 tỷ đồng, song nguồn thu này phụ thuộc lớn vào thị trường. Trong khi thị trường ít biến động, vì vậy năm 2018, ngành thuế dự báo riêng khoản này sẽ hụt thu khoảng từ 2,5 - 3 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, các khoản thu từ đất hiện cơ bản chỉ tập trung vào tận thu từ hoạt động chuyển mục đích sử dụng đất của các hộ gia đình và tiền thuê đất đối với một số đơn vị thuê đất khoáng sản; công tác đấu giá quyền sử dụng đất và giao đất cho thu tiền sử dụng đất trong năm chưa thực hiện; số thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đến nay đã đạt, vượt dự toán giao nhưng số thu tuyệt đối không lớn, chiếm tỷ trọng ít trong tổng thu. Ngoài ra, tình trạng dây dưa nợ thuế, trốn lậu thế ngày càng tinh vi. Đến nay, số nợ lũy kế của Chi cục là 7,9 tỷ đồng, trong đó nợ khó đòi 4,6 tỷ đồng.
Từ thực tế trên cho thấy, để đạt mục tiêu an toàn, bền vững cho NSNN, trước hết nguồn thu cần tránh phụ thuộc một vài khoản thu lớn hoặc những khoản thu mà cơ sở tính thuế có sự biến động lớn, cũng như phải có giải pháp căn cơ thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển. Việc phân bổ chỉ tiêu thu phải bám sát thực tiễn sản xuất kinh doanh của địa phương. Đồng thời thực hiện chuyển dịch cơ cấu nguồn thu, tránh tình trạng dựa quá nhiều vào thu từ hoạt động xuất nhập khẩu, khai thác tài nguyên như hiện nay…

Thái Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh