Bạn đang xem: Trang chủ » Kinh tế

Phát triển cây chanh leo - những vấn đề đặt ra

Thứ hai 02/12/2019 05:00

Kỳ cuối: Giải pháp nào để chanh leo có đầu ra ổn định?

 Việc phát triển cây chanh leo trên địa bàn tỉnh được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển trồng và tiêu thụ sản phẩm tại Cao Bằng. Theo đó, Công ty ký hợp đồng và ủy quyền cho Công ty cổ phần Xuất khẩu nông sản Đông Bắc làm đơn vị đại diện duy nhất chịu trách nhiệm phát triển vùng nguyên liệu và bao tiêu sản phẩm chanh leo tại Cao Bằng. Tuy nhiên, vụ chanh leo năm 2019 đã xảy ra một số vấn đề về liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm, thị trường, giá cả... Nếu không có giải pháp giải quyết dứt điểm những vướng mắc sẽ khó khăn trong phát triển cây chanh leo trong những năm tiếp theo.

Cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phục Hòa kiểm tra sâu bệnh trên cây chanh leo tại xã Đại Sơn.

 Chúng tôi đến tìm hiểu thực tế tại một số xóm, xã của huyện Quảng Uyên - địa phương có diện tích chanh leo lớn đứng sau huyện Trà Lĩnh. Chị Đàm Thị Duyên, xóm Pò Rẻ, xã Quảng Hưng chia sẻ: Năm 2019, gia đình tôi đăng ký với xã và Hợp tác xã (HTX) An Bình trồng 240 cây giống chanh leo với diện tích khoảng 3.000 m2, trồng, chăm sóc đúng theo quy trình kỹ thuật, cây chanh phát triển tốt, sai quả. Đầu tư mua giống cây, làm giàn, phân bón hết 17 triệu đồng, đến thời điểm thu hoạch, gia đình thông tin cho HTX An Bình đến thu mua, được HTX trả lời đầu vụ do quả ít không đến thu mua, lúc quả chanh leo chín rộ gọi điện cho HTX cũng không thấy đến thu, gọi nhiều lần không được, gia đình phải đem đi bán cho tư thương tại xã Tri Phương (Trà Lĩnh). Thời điểm tháng 7/2019, quả chanh leo to, đẹp bán từ 15 - 18 nghìn đồng/kg, sau đó giảm xuống 10 - 12 nghìn đồng/kg; quả nhỏ bán 2 nghìn đồng/kg. Thời điểm cuối tháng 9, đầu tháng 10, bên Trung Quốc tư thương không thu mua, HTX cũng không đến thu, gia đình phải đem đi khắp các chợ phiên trong và ngoài huyện bán. Hiện nay, quả chanh loại A chỉ bán được 7 nghìn đồng/kg, bán hết vụ chanh gia đình chỉ mong thu lại đủ vốn đầu tư.

Tại xóm Pò Rẻ, năm 2019 có 9 hộ trồng với diện tích 1,4 ha chanh leo, hộ trồng ít 100 cây giống, hộ nhiều 240 cây, các hộ trồng chanh leo đều gặp khó khăn về đầu ra, phải tự tìm cách tiêu thụ sản phẩm. Ngoài xóm Pò Rẻ, xã Quảng Hưng còn có xóm Pò Riên, người dân cũng tham gia liên kết trồng chanh leo với HTX An Bình với diện tích 1,05 ha, song cũng giống như xóm Pò Rẻ, HTX không đến thu, phải bán cho tư thương, giá cả bấp bênh, người  trồng chanh leo không những không có lãi mà còn bị lỗ.
Cây chanh leo được triển khai trồng tại huyện Quảng Uyên từ năm 2018, đến nay toàn huyện trồng 38,8 ha tại các xã: Ngọc Động, Quảng Hưng, Hạnh Phúc, Hồng Định. Tuy nhiên, đến thời điểm thu hoạch chỉ còn 14,36 ha được thu hoạch, số diện tích trồng năm 2018 cơ bản đều bị chết, nguyên nhân do thời tiết mưa nhiều, phát sinh bệnh lở cổ rễ, đốm dầu, xoắn lá... Trên địa bàn huyện có HTX An Thịnh và Công ty cổ phần Xuất khẩu nông sản Đông Bắc liên kết sản xuất bao tiêu sản phẩm. Tuy nhiên vụ chanh năm nay, Công ty thu mua giá thấp hơn tư thương từ 4 - 5 giá, do đó xảy ra việc tranh mua, tranh bán, gây khó khăn trong phát triển cây chanh leo những năm tới.
Qua tìm hiểu, tại các huyện: Trà Lĩnh, Phục Hòa, Thạch An, Thông Nông cũng giống như huyện Quảng Uyên, nguyên nhân chủ yếu là đầu vụ ít quả Công ty không thu mua, có thu mua thì ép giá, khi tư thương đến thu mua với giá cao hơn Công ty 4 - 5 nghìn đồng/kg, thì các HTX khó thu mua được cho Công ty vì Công ty áp giá thấp hơn tư thương thu nên người dân không bán cho. Do đó Công ty tạm dừng toàn bộ việc hợp tác liên kết phát triển, bao tiêu sản phẩm quả chanh leo từ ngày 9/7/2019 với 2 HTX An Thịnh, An Bình (Trà Lĩnh), vì lý do 2 HTX này không thực hiện đúng cam kết mà thu mua sản phẩm bán ra thị trường tự do. Giải thích nguyên nhân Công ty dừng liên kết phát triển, bao tiêu sản phẩm quả chanh leo đối với 2 HTX và người dân tại huyện Trà Lĩnh, Quảng Uyên, ông Mai Văn Quang, Giám đốc Công ty cổ phần Xuất khẩu nông sản Đông Bắc, đơn vị được Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc ủy quyền phát triển, bao tiêu sản phẩm tại Cao Bằng cho rằng, năm 2019, sau hội nghị của Sở NN&PTNT và Công ty tổ chức ngày 2/3/2019, trên cơ sở đó Công ty thực hiện đúng cam kết. Công ty thành lập đơn vị đại diện tại huyện Quảng Uyên, nhưng do điều kiện và một số lý do, đến thời điểm thu hoạch, đơn vị chuyển kho đặt tại huyện Phục Hòa vì liên quan đến vùng nguyên liệu của huyện Thạch An. Trong khi đó, vùng nguyên liệu chanh leo nhiều nhất tại huyện Trà Lĩnh, Quảng Uyên, trong thời gian triển khai thu mua sản phẩm, bà con và một số HTX trên địa bàn 2 huyện Trà Lĩnh, Quảng Uyên thu mua sản phẩm bán ra ngoài thị trường tự do, không bán cho Công ty, mặc dù Công ty nhiều lần gửi văn bản tới cơ quan có thẩm quyền và bà con trực tiếp tham gia chuỗi liên kết để tuyên truyền cũng như tuân thủ hợp đồng đã ký kết, song tình trạng trên vẫn tiếp diễn. Từ đầu vụ đến nay, Công ty chưa thu mua được quả trên địa bàn 2 huyện này. Do đó, Công ty tạm dừng toàn bộ việc liên kết hợp tác phát triển, bao tiêu sản phẩm quả chanh leo với 2 HTX và bà con tham gia trồng chanh leo trên địa bàn 2 huyện Trà Lĩnh, Quảng Uyên. Trong trường hợp các địa phương vẫn muốn cùng Công ty liên kết, bao tiêu sản phẩm cần phải có biện pháp tuyên truyền sâu rộng để bà con nắm rõ chủ trương, định hướng, tuân thủ hợp đồng bao tiêu, cử ra các đầu mối đủ năng lực đáp ứng nhu cầu các bên đứng ra làm đại diện ký liên kết với Công ty trong thời gian sớm nhất.
Theo HTX An Bình và HTX An Thịnh, trong 2 năm 2017 - 2018, 2 HTX thực hiện đúng như cam kết với Công ty là đơn vị làm đầu mối tổ chức liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm giữa Công ty và người dân sản xuất chanh leo tại Cao Bằng. Năm 2019, đến đầu vụ thu hoạch chanh leo quả ít. Sau khi quả chín nhiều, xuất hiện tư thương đến thu mua, khi đó giá thu mua của Công ty lại thấp hơn giá tư thương nên bà con bán cho tư thương, HTX không thu mua được sản phẩm cho Công ty nên Công ty tạm dừng hợp tác liên kết phát triển, bao tiêu sản phẩm quả chanh leo từ tháng 7/2019. Để duy trì hoạt động, HTX đã thu mua sản phẩm quả chanh leo của người dân theo giá thị trường để bán sang Trung Quốc.
Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Đào Nguyên Phong cho biết: Sau khi Công ty tạm dừng liên kết, bao tiêu sản phẩm chanh leo với 2 HTX và bà con 2 huyện Trà Lĩnh, Quảng Uyên, ngày 19/7/2019, Sở NN&PTNT có công văn gửi UBND các huyện: Trà Lĩnh, Quảng Uyên, Phục Hòa, Thông Nông, Hà Quảng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc, Công ty cổ phần Xuất khẩu nông sản Đông Bắc, HTX An Thịnh, HTX An Bình, đề nghị UBND các huyện trồng chanh leo chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, UBND các xã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân về chủ trương, chính sách và hiệu quả của việc sản xuất hàng hóa thông qua hợp đồng. Vận động, hướng dẫn người dân tuân thủ các hợp đồng đã ký, bán sản phẩm cho đơn vị tiêu thụ. Tổ chức làm việc với Công ty để thống nhất, đưa ra giải pháp đối với các HTX, đơn vị làm đầu mối thu mua sản phẩm từ người dân và cung cấp cho Công ty. Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc chỉ đạo Công ty cổ phần Xuất khẩu nông sản Đông Bắc tiếp tục thu mua, bao tiêu sản phẩm theo hợp đồng đã ký kết với người dân, đầu mối thu mua tại các huyện: Trà Lĩnh, Quảng Uyên và các địa phương khác. Đối với 2 HTX An Thịnh, An Bình, yêu cầu thực hiện đúng theo hợp đồng ký kết giữa HTX và Công ty.
Tuy nhiên đến nay, tất cả các bên chưa làm tròn nhiệm vụ từ chính quyền, HTX, doanh nghiệp. Vì vậy dẫn đến người trồng chanh leo không có thị trường, giá cả ổn định. Để phát triển cây chanh leo ổn định, lâu dài, thiết nghĩ các cơ quan quản lý nhà nước chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp chặt chẽ với các huyện rà soát quy hoạch lại vùng sản xuất cây chanh leo. Cần xây dựng mối liên kết vững chắc với bà con để từ đó đảm bảo về khâu kỹ thuật cũng như tiêu thụ, đảm bảo thu nhập và đầu ra cho bà con, không để xảy ra như vụ chanh leo năm 2019, sản phẩm bị ép giá dân không biết kêu ai. Đừng để cây chanh leo đi theo “vết xe đổ” của cây mơ trong những năm 90, người dân phải chặt hạ hàng trăm héc ta mơ để thay thế cây trồng khác. 

Nhóm phóng viên Báo Điện tử

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh