Bạn đang xem: Trang chủ » Kinh tế

Nông dân Yên Lạc "điêu đứng" vì lúa bị lép hạt

Thứ sáu 09/11/2018 06:00

Vụ mùa năm 2018, tại xã Yên Lạc (Nguyên Bình) có 11,6 ha lúa mùa xuất hiện tình trạng khô phần bông nên hạt bị lép hoàn toàn, khiến người nông dân phải đối mặt với một vụ mùa thất bát, thiếu lương thực.

Chủ tịch UBND xã Yên Lạc Hoàng Chàn Sơn (bên trái) kiểm tra ruộng lúa của gia đình anh Đặng A Lai, xóm Tàn Pà.

GIEO LÚA - GẶT RƠM
Theo ghi nhận của phóng viên, nhiều ruộng lúa tại các xóm: Tàn Pà, Chỉ Đòi, Lũng Ót, Tả Cáp gieo cấy giống lúa Đại Dương 1 do Công ty TNHH Nông lâm nghiệp Hà Quảng hỗ trợ giống theo Quyết định số 102/2009/QĐ-TTg ngày 7/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người dân thuộc hộ nghèo ở vùng khó khăn. Đến giai đoạn trổ bông để chuẩn bị vào vụ thu hoạch, thì đột nhiên bị khô phần bông, khiến bông lúa bị lép hoặc không có hạt. Tại các thửa ruộng, thay vì màu lúa vàng óng ả như trước đây nay chuyển sang màu vàng đậm, khi bóc hạt thóc ra, bên trong bị lép, không có nhân.
Để tìm hiểu rõ hơn sự việc, chúng tôi đến xóm Chỉ Đòi - xóm bị thiệt hại nặng nhất trong vụ mùa vừa qua. Anh Triệu Vần Phúc, Trưởng xóm cho biết: Xóm có 19 hộ, 105 nhân khẩu. Vụ mùa năm nay, cả xóm gieo trồng 5,46 ha lúa, trong đó có 14 hộ trồng 3,8 ha giống Đại Dương 1. Đến giai đoạn trổ bông, toàn bộ diện tích lúa Đại Dương 1 bị lép hạt và không được thu hoạch, người dân chỉ còn biết cắt lúa để làm rơm. Xóm có 15 hộ nghèo, 4 hộ cận nghèo, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nên thời gian tới nhiều gia đình sẽ bị thiếu ăn dài ngày. Rất mong các cơ quan chức năng, tỉnh, huyện quan tâm tạo điều kiện và có chính sách hỗ trợ kịp thời cho người dân.
Ông Triệu Chiều Phộng, xóm Chỉ Đòi bộc bạch: Đây là năm thứ 3 gia đình tôi trồng giống lúa Đại Dương 1, hai năm trước lúa bị lép ít, thu hoạch được gần 40 bao thóc/vụ. Năm nay toàn bộ 3.500 m2 trồng lúa chỉ cho thu hoạch 12 bao thóc, nhưng trên 85% số thóc thu hoạch về cũng bị lép hạt; một bao thóc 50 kg đem xát chỉ được 7 - 8 kg gạo. Thu nhập của gia đình chỉ trông chờ vào trồng lúa, giờ chẳng biết tính sao. Từ khi các hộ dân trong xã bị thiệt hại, chưa thấy chính quyền địa phương cũng như đơn vị cung ứng đến tìm hiểu thực trạng và có giải pháp gì để hỗ trợ người dân.
Cũng như xóm Chỉ Đòi, những ngày qua, nông dân ở xóm Tàn Pà hoang mang, đứng ngồi không yên bởi tình trạng lúa bị lép hạt trên giống lúa Đại Dương 1 với diện tích 4,8 ha. Người dân phản ánh, tình trạng lúa đến thời kỳ ra bông bị lép hạt ở mức độ nặng nhẹ khác nhau; hiện tượng này chỉ xảy ra trên giống lúa Đại Dương 1. Giống lúa này người dân đưa vào gieo trồng trong những năm gần đây, được đánh giá đạt năng suất cao, chất lượng gạo tốt nên người dân mới sử dụng.
Anh Đặng A Lai, xóm Tàn Pà chia sẻ: Từ năm 2016, gia đình tôi gieo cấy 17 kg giống lúa Đại Dương 1 trên diện tích 3.000 m2, mỗi vụ thu hoạch trên 50 bao thóc. Năm đầu gạo ăn rất ngon, sang năm thứ 2 chất lượng gạo giảm dần, vụ mùa năm nay đến giai đoạn trổ bông thì lại bị lép hạt. Khi phát hiện tình trạng trên, tôi thường xuyên đến thăm đồng, mua thuốc trừ sâu về phun, nhưng mấy hôm sau bông lúa xám dần rồi chuyển sang màu trắng đục, lép lửng nên tôi để chăn trâu, bò nhưng trâu, bò không ăn, giờ đành cắt về để làm rơm. Vậy là vụ mùa năm nay, gia đình tôi chỉ thu hoạch được 8 bao thóc lép, 5 nhân khẩu trong gia đình chắc chắn cũng bị đói ăn.
NGUYÊN NHÂN DO BỆNH, GIỐNG VÀ THỜI TIẾT
Theo Chủ tịch UBND xã Hoàng Chàn Sơn, xã Yên Lạc có 5 xóm, 211 hộ, 1.104 nhân khẩu. Từ năm 2015 đến nay, người dân có nhu cầu trồng giống lúa Đại Dương 1 nên đăng ký với Công ty TNHH Nông lâm nghiệp Hà Quảng khoảng 700 kg giống/năm. Nhưng từ khi đăng ký mua giống, người dân chưa được Công ty hoặc huyện tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc giống lúa Đại Dương 1 theo quy trình. Hằng năm, toàn xã gieo trồng 54,63 ha lúa, năng suất đạt trên 34 tạ/ha, sản lượng đạt trên 186 tấn; vụ mùa 2018, sau khi trồng đến thời kỳ trổ bông, có 11,6 ha lúa của 102 hộ dân bị lép hạt và nhiễm bệnh cổ bông, khiến cho năng suất, sản lượng giảm; bình quân mỗi hộ bị thiệt hại trên 20 kg giống. Vì vậy, tổng sản lượng lương thực của xã sẽ bị hụt trên 50 tấn, dẫn đến nhiều gia đình bị đói ăn trong năm nay và thiếu đói lúc giáp hạt vụ mùa năm sau.

Nhiều diện tích lúa bị lép hạt ở xã Yên Lạc để chăn gia súc.

Theo thống kê, xóm Tàn Pà bị thiệt hại 4,8 ha, Chỉ Đòi 3,8 ha, Lũng Ót 2 ha, Tả Cáp 1 ha. Sau khi nhận được thông tin, đầu tháng 9, xã đã thành lập đoàn đến kiểm tra thực tế và cho các xóm thống kê số hộ, số diện tích bị thiệt hại để báo cáo lên Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trạm Bảo vệ thực vật huyện. Qua kiểm tra thực tế, các phòng chức năng kết luận do giống cung cấp không đảm bảo, lại bị nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông dẫn đến lúa bị lép hạt nhưng mức độ nặng nhẹ có khác nhau. Bệnh đa phần do nấm bám ở cổ bông, dẫn tới lúa chết từ dưới phần bông lên, khi trời nắng hoặc nhiệt độ cao thì khô lại, nhìn ngoài thân cây xanh tốt, nhưng trong ruột lép, hoặc hạt bóc ra bị nát.
Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Nguyên Bình Đinh Văn Duyệt cho biết: Trước ngày 20/9/2018, tôi nhận được thông tin lúa ở xã Yên Lạc bị lép hạt nên cử cán bộ của phòng phối hợp với cán bộ Trạm Khuyến nông - Khuyến lâm, Trạm Bảo vệ thực vật huyện đến hiện trường kiểm tra. Sau khi kiểm tra thực tế, đã xác định được nguyên nhân lúa bị khô ở phần bông dẫn đến hạt lúa bị dẹp là do bệnh đạo ôn cổ bông gây ra nhưng đến thời điểm phát hiện bệnh đã không còn biện pháp xử lý vì lúa đã ra bông. Nguyên nhân dẫn đến bệnh này do thời tiết âm u, nắng ít, mưa nhiều nên dễ bùng phát dịch bệnh; mặt khác, do người dân chủ yếu chăm sóc không đúng theo quy trình kỹ thuật. Đặc biệt, thời điểm trổ bông trùng lúc thời tiết mưa, ẩm khiến loại nấm này phát triển mạnh, trong khi đó thuốc phun phòng trừ không phát huy hết hiệu quả vì gặp thời tiết bất lợi. Do vậy, mặc dù bệnh chỉ ở giai đoạn lá không xảy ra cháy nhưng đạo ôn cổ bông vẫn phát sinh trên diện rộng.
Ngoài xã Yên Lạc, trên địa bàn huyện Nguyên Bình có xã Phan Thanh cũng bị nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông 1 ha. Vụ xuân vừa qua, các xã: Lang Môn trên 20 ha, Minh Tâm 52 ha, Bắc Hợp 30 ha đều bị nhiễm bệnh đạo ôn cổ bông. Tại những xã có diện tích lúa bị nhiễm bệnh làm giảm 50% - 60% năng suất, có nhiều hộ bị mất trắng, lúa bị sâu đục thân và bệnh đạo ôn cổ bông gây hại do nguyên nhân tương tự. Không chỉ riêng giống lúa Đại Dương 1 bị sâu bệnh, một số giống lúa khác cũng bị sâu bệnh gây hại.
Để khắc phục tình trạng trên, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đã khuyến cáo người dân sử dụng những cây giống lúa năng suất cao, sức đề kháng sâu bệnh tốt và phù hợp với điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng của địa phương. Chỉ đạo UBND 2 xã Yên Lạc, Phan Thanh sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước hỗ trợ các hộ bị thiệt hại theo quy định (đối với lúa lai hỗ trợ 4 triệu đồng/ha, lúa thuần hỗ trợ 2 triệu đồng/ha).
Như vậy, nguyên nhân khiến lúa mùa ở xã Yên Lạc bị lép hạt đã được xác định, phần nào giải tỏa được tâm lý lo ngại cho người dân. Rất mong chính quyền địa phương sớm có giải pháp hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn. Qua sự việc trên, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn cần rút kinh nghiệm trong quá trình chỉ đạo sản xuất; lựa chọn các đơn vị cung ứng giống cây trồng có uy tín, đảm bảo chất lượng để cung ứng cho người dân. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền người dân sử dụng giống, vật tư nông nghiệp có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, hạn chế những rủi ro trong quá trình sản xuất.

Khánh Huyền

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh