Ứng dụng khoa học và công nghệ bảo tồn, phát triển các đặc sản địa phương

Thứ tư 22/07/2020 06:00

Là địa phương nổi tiếng với các sản phẩm có khả năng phát triển thành sản phẩm chủ lực, huyện Bảo Lạc tập trung hướng đến phát triển nền kinh tế nông nghiệp toàn diện với mô hình sản xuất hiệu quả, từng bước chuyển dịch theo hướng hàng hóa.

 

Ngành khoa học và công nghệ hỗ trợ xây dựng thành công Nhãn hiệu tập thể “Nếp Hương Bảo Lạc” của huyện Bảo Lạc.

Những năm qua, từ nguồn kinh phí sự nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN), nhiều đề tài, dự án được triển khai thực hiện nhằm hỗ trợ huyện bảo tồn và phát triển nhiều đặc sản của địa phương như: Nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng giống lúa nếp Hương Bảo Lạc và Pì Pất; xây dựng, quản lý và phát triển Nhãn hiệu tập thể “Nếp Hương Bảo Lạc” cho sản phẩm gạo nếp Hương của huyện Bảo Lạc; nghiên cứu và phục tráng giống mận đặc sản Cao Bằng.

Khai thác và phát triển nguồn gen lê Đông Khê, lê Nguyên Bình và lê Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng; nghiên cứu kỹ thuật trồng một số giống tỏi của Cao Bằng để sản xuất tỏi, tỏi đen và các sản phẩm từ tỏi đen; nghiên cứu công nghệ chế biến một số sản phẩm, thực phẩm từ hà thủ ô đỏ Cao Bằng; hoàn thiện công nghệ và sản xuất thử nghiệm sản phẩm rượu hà thủ ô đỏ Cao Bằng; ứng dụng KH&CN xây dựng mô hình trồng và chế biến dược liệu hà thủ ô đỏ tại huyện Bảo Lạc… Kết quả thực hiện một số đề tài, dự án giúp địa phương bảo tồn nguồn gen, phát triển, mở rộng diện tích, nâng cao giá trị thành phẩm, năng suất và chất lượng một số sản phẩm đặc sản địa phương.

Thực hiện đề tài “Nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng giống lúa nếp Hương Bảo Lạc và Pì Pất Cao Bằng”, tiến hành điều tra, khảo sát tình hình sản xuất sử dụng giống, tập quán canh tác, xác định diện tích, năng suất, mức độ thoái hóa của giống lúa nếp Hương. Qua đó, tổ chức nghiên cứu và lựa chọn hạt giống siêu nguyên chủng theo quy trình sản xuất giống của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gồm 7 dòng giống nếp Hương (22, 23, 53, 77, 89, 98, 115) với các tính trạng nổi trội, đạt năng suất cao hơn so với giống ban đầu chưa phục tráng.

Đề tài góp phần bảo tồn nguồn gen quý, cải thiện, nâng cao chất lượng giống lúa nếp Hương; năng suất bình quân đạt 46 tạ/ha, cao hơn so với giống cũ 15 - 20%; hoàn thiện quy trình sản xuất giống lúa nguyên chủng nếp Hương, trong đó xác định được các yếu tố về thời vụ, đất đai, liều lượng phân bón, mật độ cấy thích hợp… đảm bảo cho lúa sinh trưởng, phát triển tốt để người dân áp dụng vào sản xuất trong thời gian tới.

Đề tài “Nghiên cứu phục tráng và phát triển giống mận đặc sản tại tỉnh Cao Bằng” được thực hiện tại các huyện: Bảo Lạc, Thạch An, Trùng Khánh, Nguyên Bình, tiến hành bình tuyển các giống mận chín sớm và chín muộn (mận máu) trên địa bàn 2 xã Phan Thanh, Khánh Xuân. Đề tài lựa chọn 3 cây mận chín sớm, 3 cây mận chín muộn ưu tú của giống mận năng suất cao, chất lượng tốt làm vật liệu phục vụ công tác nhân giống, trồng mới và cải tạo vườn tạp trên địa bàn huyện.

Xây dựng mô hình trồng mới giống mận đặc sản từ các cây ưu tú tại huyện Bảo Lạc với 100 cây mận chín sớm, 150 cây mận chín muộn, tỷ lệ cây sống đạt 95 - 96%. Việc xác định nguồn gen các cây mận ưu tú là cơ sở lưu giữ, bảo tồn và phát triển nguồn giống ổn định, đảm bảo chất lượng để cung cấp nhân rộng trên địa bàn tỉnh.

Đề tài “Khai thác và phát triển nguồn gen lê Đông Khê, lê Nguyên Bình và lê Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng” đánh giá thực trạng sản xuất, giống, kỹ thuật canh tác các giống lê; tiến hành tuyển chọn 5 cây lê vàng ưu tú tại huyện Bảo Lạc, tổ chức đào tạo tập huấn kỹ thuật ghép cải tạo, thâm canh, sơ chế và bảo quản lê; hoàn thành 2 quy trình kỹ thuật về ghép cải tạo và thâm canh nâng cao năng suất, chất lượng lê; xây dựng mô hình thâm canh tổng hợp lê tại 3 điểm với quy mô 4 ha.

Mở rộng diện tích trồng các giống lê tại vùng nguyên sản với quy mô 5 ha (tương đương 2.000 cây), trong đó, huyện Bảo Lạc trồng 600 cây, tỷ lệ cây sống đạt 93,17%. Đây là công trình đầu tiên đánh giá tương đối đầy đủ về cây lê ở Cao Bằng, kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để các cơ quan chức năng xây dựng, quy hoạch và phát triển vùng nguyên liệu trồng lê trên địa bàn tỉnh.

Ngành khoa học và công nghệ hỗ trợ huyện Bảo Lạc xây dựng mô hình trồng và đa dạng các sản phẩm từ hà thủ ô đỏ.

Đặc biệt, từ kết quả nghiên cứu đề tài điều tra phân bố, đánh giá sơ bộ trữ lượng, chất lượng dược liệu của một số cây thuốc quý trên địa bàn tỉnh cho thấy, hà thủ ô đỏ là cây dược liệu quý có giá trị kinh tế cao, mọc phân tán tại một số xã của 2 huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm. Tuy nhiên hiện nay, do người dân khai thác bừa bãi, tận thu làm cho hà thủ ô đỏ đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Với mục tiêu ứng dụng các tiến bộ KH&CN trong nhân giống, trồng trọt, thu hoạch hà thủ ô đỏ theo tiêu chuẩn GACP-WHO, bảo quản, sơ chế, sản xuất cao và một số sản phẩm từ hà thủ ô đỏ huyện Bảo Lạc, ngành KH&CN đã tham mưu cho UBND tỉnh trình và được Bộ KH&CN nhất trí cho triển khai thực hiện Dự án “Ứng dụng KH&CN xây dựng mô hình trồng và chế biến dược liệu hà thủ ô đỏ tại Bảo Lạc” thuộc Chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ KH&CN thúc đẩy phát triển KT - XH nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2025.

Bên cạnh đó, từ nguồn kinh phí sự nghiệp KH&CN cấp tỉnh, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN triển khai thực hiện Dự án hoàn thiện công nghệ và sản xuất thử nghiệm sản phẩm rượu hà thủ ô đỏ Cao Bằng với mục tiêu sản xuất thử nghiệm sản phẩm rượu hà thủ ổ đỏ mang thương hiệu Cao Bằng. Việc đa dạng hóa các sản phẩm từ Hà thủ ô đỏ đem lại cơ hội phát triển cây dược liệu hà thủ ô đỏ trên địa bàn huyện.

Thành công của các đề tài, dự án nghiên cứu KH&CN tại huyện Bảo Lạc giúp địa phương bảo tồn các nguồn gen quý, là cơ sở khoa học để xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển KT - XH nói chung và quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp nói riêng. Đây là tiền đề để các sản phẩm đặc thù địa phương trở thành sản phẩm chủ lực trong công tác giảm nghèo, góp phần thực hiện thành công mục tiêu Chương trình tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020 trên địa bàn tỉnh.

Hoàng Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh