Khoa học công nghệ thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển bền vững

Chủ nhật 02/02/2020 06:00

Cùng với sự phát triển chung của các ngành, lĩnh vực, hoạt động khoa học và công nghệ (KH&CN) trên địa bàn tỉnh có những chuyển biến tích cực. Các nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật đã và đang triển khai đều hướng vào những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh, như: xây dựng nông thôn mới, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nông nghiệp, y tế, giáo dục, văn hóa..., mang lại hiệu quả, góp phần tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân.

Kiểm tra sự phát triển của cây nho trong đề tài “Xây dựng mô hình trồng nho Cự Phong và Tảo Hồng tại Cao Bằng”.

Nhận thức rõ vai trò quan trọng của việc ứng dụng các tiến bộ KH&CN vào sản xuất và đời sống, khoa học phải phục vụ sản xuất, nâng cao năng suất lao động, không ngừng cải thiện đời sống của nhân dân, tỉnh đã triển khai các nhiệm vụ trọng tâm bám sát vào tiềm năng, lợi thế của địa phương, các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm của tỉnh; hướng về cơ sở, chú trọng xây dựng các mô hình ứng dụng và nhân ra diện rộng.

Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản tổ chức thực hiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Hội nghị lần thứ VI, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011 - 2020...

Trong lĩnh vực nông nghiệp, từ năm 2016 - 2019, tỉnh triển khai 25 đề tài, dự án. Tập trung nghiên cứu phát triển các cây trồng có thế mạnh của địa phương, từng bước hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, tạo ra bước đột phá về năng suất, chất lượng của các sản phẩm nông nghiệp có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất của ngành nông nghiệp.

Qua đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhiều đề tài, dự án đã nghiên cứu phục tráng và phát triển thành công các giống cây trồng đặc sản địa phương, đưa vào sản xuất các giống cây trồng mới phù hợp với điều kiện từng vùng, miền, thể hiện ưu thế vượt trội, giảm chi phí, tăng năng suất, từng bước nâng cao nhận thức, trình độ hiểu biết của nông dân về kỹ thuật, quy trình sản xuất.

Đơn cử như đề tài “Nghiên cứu, bảo tồn phục tráng giống lúa nếp đặc sản huyện Trùng Khánh” đã phục tráng và chọn giống sản xuất cho năng suất cao hơn 15% so với giống cũ; hoàn thiện quy trình thâm canh phù hợp để địa phương mở rộng diện tích sản xuất. Nghiên cứu “Ứng dụng công nghệ để phục tráng và phát triển sản xuất cam, quýt theo hướng sản xuất hàng hóa”, “Ứng dụng saponin kết hợp với chitosan và axit axetic tạo màng sinh học nhằm kéo dài thời gian bảo quản và giữ được các đặc tính đặc trưng của quả quýt Cao Bằng”, qua đó một số sản phẩm cam, quýt chất lượng được kéo dài thời gian bảo quản lên 6 tuần.

Huyện Bảo Lạc triển khai hiệu quả mô hình trồng dâu nuôi tằm đạt diện tích trên 158 ha, hằng năm thu trên 50 tấn kén, mang lại nguồn thu 6 tỷ đồng cho người dân; đẩy mạnh phát triển các vùng trồng hồi, trồng mới gần 50 ha cây hồi, nâng diện tích toàn huyện lên 1.810 ha, hiện có khoảng 1.200 ha được khai thác, thu nhập từ việc chưng cất tinh dầu hồi đạt 60 - 120 triệu đồng/ha.

Huyện Trà Lĩnh triển khai hiệu quả Dự án “Ứng dụng công nghệ vi ghép đỉnh sinh trưởng để phục tráng, bảo tồn và phát triển giống quýt đặc sản Trà Lĩnh” góp phần bảo tồn nguồn gene cây trồng bản địa quý hiếm, tạo dựng thương hiệu nông sản sạch gắn với địa phương. Trong sản xuất rau màu có mô hình sản xuất rau, hoa ôn đới tăng thu nhập cho người dân khu vực Phja Đén (Nguyên Bình)… Đối với lĩnh vực chăn nuôi đã nghiên cứu, chọn lọc giống lợn lang Đông Khê góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bên cạnh đó, xác định việc sản xuất ở nông thôn và miền núi chủ yếu dựa vào kinh tế hộ gia đình, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, vốn đầu tư hạn chế, ngành nông nghiệp chú trọng việc chuyển giao và ứng dụng tiến bộ KH&CN cho nông dân, nhiều mô hình mang lại hiệu quả cao đang được nhân rộng: Mô hình giống lạc L14 vụ hè thu tại xã Lê Lai (Thạch An); ứng dụng giống lúa thuần PC15 vào sản xuất tại xã Bế Triều (Hòa An); ứng dụng công nghệ phục tráng và phát triển sản xuất cam, quýt theo hướng sản xuất hàng hóa…

Nhờ đó, năng suất, chất lượng của một số cây chủ lực của tỉnh được nâng cao. Tổng sản lượng lương thực hằng năm đạt trên 265.000 tấn, đảm bảo an ninh lương thực tại chỗ; giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 38,2 triệu đồng/ha.

Mô hình trồng cây chanh leo tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh.

Các nhiệm vụ KH&CN cũng tập trung tuyên truyền, phổ biến các kiến thức liên quan đến sở hữu trí tuệ; tạo lập, quản lý và khai thác nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý nhằm nâng cao giá trị, danh tiếng, quảng bá thương hiệu của sản phẩm đặc sản, truyền thống của địa phương. Các sản phẩm chủ lực của vùng, địa phương được quan tâm nhiều hơn, tập trung xây dựng nhãn hiệu, phát triển sản xuất, đầu tư, khai thác và phát triển sản phẩm đặc thù có lợi thế, nhiều sản phẩm địa phương đã đem lại giá trị kinh tế cao cho khu vực nông thôn.

Toàn tỉnh hiện có 110 nhãn hiệu, trong đó có 2 chỉ dẫn địa lý và 5 nhãn hiệu tập thể. Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, các đề tài, dự án tập trung nghiên cứu các vấn đề sản xuất, chế biến nông sản, cấp nước sinh hoạt, xử lý rác thải. Các đề tài về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn có những đóng góp quan trọng trong việc sưu tầm, nghiên cứu các vấn đề về lịch sử, văn hóa, xã hội, đất và người Cao Bằng làm tư liệu nghiên cứu, khai thác, sử dụng nhằm phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao KH&CN của tỉnh còn những hạn chế, chưa có nhiều sản phẩm có khả năng tạo đột phá trong phát triển kinh tế; nhiều đề tài, dự án chậm ứng dụng vào thực tiễn, xảy ra tình trạng khi nguồn hỗ trợ ban đầu không còn, người dân bỏ mô hình và trở lại với cách thức sản xuất cũ...

Để kinh tế - xã hội địa phương phát triển bền vững cần phải dựa vào KH&CN, năm 2020, tỉnh cần xác định được các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế quản lý hoạt động KH&CN, xây dựng và phát triển đội ngũ nghiên cứu KH&CN trình độ cao để đảm nhiệm các nhiệm vụ đề ra. Đẩy mạnh ứng dụng các quy trình, công nghệ mới trong sản xuất sản phẩm nông nghiệp gắn với phát triển du lịch; ứng dụng, chuyển giao, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và đời sống nhân dân.

Giai đoạn 2016 - 2019, tỉnh phê duyệt, triển khai 55 đề tài, dự án. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp 24 đề tài, dự án; 8 đề tài, dự án chế biến và công nghiệp; 16 đề tài khoa học xã hội và nhân văn; 2 đề tài y học; 5 dự án sở hữu trí tuệ. Tổng dự toán kinh phí phê duyệt thực hiện 24 tỷ 451,1 triệu đồng. Đến nay, đã nghiệm thu 31 đề tài, dự án.

Minh Trang

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh