Đưa công nghệ vào phục vụ sản xuất tại các làng nghề

Thứ bảy 09/02/2019 16:00

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phát triển, việc đổi mới khoa học công nghệ, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất trở thành yếu tố sống còn đối với các làng nghề trên địa bàn tỉnh, góp phần giảm thiểu sức lao động, nâng cao năng suất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài tỉnh.

LÀM GIÀU TỪ NGHỀ RÈN
Khi những cánh hoa đào bắt đầu chúm chím nở, chúng tôi trở lại làng rèn có lịch sử hàng trăm năm tuổi để tìm hiểu những đổi thay của làng nghề truyền thống ở xã Phúc Sen (Quảng Uyên).

Hơn 70% hộ làm rèn ở Phúc Sen đầu tư máy dập trong sản xuất.

 Phúc Sen có 6/10 xóm làm nghề rèn, gồm: Pác Rằng, Phja Chang trên, Phja Chang dưới, Đâư Cọ, Lũng Vài, Tình Đông. Cả xã có gần 150 lò rèn với khoảng 200 hộ làm rèn, trên 500 thợ rèn lành nghề. Qua giới thiệu của một số thợ rèn, chúng tôi tìm đến nhà ông Lương Văn Mạo, xóm Phja Chang dưới - một trong những thợ rèn có tiếng ở Phúc Sen để tìm hiểu về lịch sử làng nghề. Ông Mạo chia sẻ: Không rõ nghề rèn có từ bao giờ nhưng từ nhỏ tôi đã thấy ông cha làm rèn. Tầm 12 - 13 tuổi, tôi bắt đầu học một số công đoạn đơn giản. Đến năm 16 tuổi đã biết rèn dao. Thời đó, tất cả các công đoạn rèn dao đều làm thủ công mà không có bất cứ máy móc nào. Một người thợ rèn khỏe mạnh mỗi ngày chỉ rèn được 1 - 2 con dao. Những năm gần đây, các lò rèn đưa máy móc vào sản xuất nên năng suất tăng hơn nhiều.
Rời nhà ông Mạo, chúng tôi đến lò rèn của anh Nông Văn Hậu, khu Thanh Minh. Dù chỉ có một mình nhưng anh Hậu đang rèn dao với sự hỗ trợ đắc lực của chiếc máy dập mới tinh mà anh vừa mua. Dừng tay sau khi vừa rèn từ sáng sớm, anh Hậu tâm sự: Trước đây, rèn dao không thể làm một mình, ít nhất phải có 3 người để giúp quai búa ở công đoạn rèn. Vừa qua, tôi quyết tâm đầu tư hơn 80 triệu đồng để mua máy dập, lắp hệ thống điện để giúp tăng năng suất, giảm sức lao động. Thay vì hai người phải dùng búa đập khoảng 1.000 lần như trước đây thì nay với chiếc máy dập này chỉ cần dập hơn 100 lần là đạt yêu cầu. Với hai người rèn, mỗi ngày có thể làm ra 12 - 14 con dao chất lượng tốt.
Không chỉ lò rèn của anh Hậu, đa số các hộ làm rèn ở Phúc Sen hiện nay đều đầu tư máy dập để tăng năng suất lao động. Chủ tịch UBND xã Phúc Sen Nông Thị Dung cho biết: Đến nay, khoảng hơn 70% hộ làm rèn ở Phúc Sen đã đầu tư máy dập vào sản xuất. Những hộ chưa đầu tư máy cũng làm chung với các hộ khác. Nhờ đó, sản phẩm làm ra tăng hơn nhiều so với trước đây, đáp ứng được nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trong và ngoài tỉnh. Với giá bán trung bình từ vài chục nghìn đồng đến hơn 200 nghìn đồng/sản phẩm, mỗi năm người dân ở Phúc Sen làm ra hàng vạn sản phẩm với giá trị vài tỷ đồng, góp phần đem lại thu nhập ổn định cho người dân.
ĐƯA MÁY MÓC VÀO SẢN XUẤT MIẾN DONG
Là nghề truyền thống lâu đời, nghề làm miến dong ở Cao Bằng hiện nay đang trên đà phát triển. Nhiều cơ sở, hợp tác xã, hộ dân ở các vùng sản xuất miến dong như Phja Đén, xã Thành Công (Nguyên Bình); Nguyễn Huệ (Hòa An) mạnh dạn đầu tư máy móc để tăng năng suất, đáp ứng nhu cầu thị trường, nhất là dịp giáp Tết. Đến xã Nguyễn Huệ những ngày này, đâu đâu cũng thấy tràn ngập phên phơi miến. Người dân sản xuất miến đang vào tháng bận rộn nhất trong năm để kịp thời cung cấp miến cho Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019. Từ lâu miến dong Án Lại được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh chọn lựa vì chất lượng đảm bảo, giá cả hợp lý. Ông Hoàng Văn Tư, Hợp tác xã Án Lại cho biết: Hợp tác xã đầu tư hơn 100 triệu đồng mua bộ máy xát, nghiền củ dong liên hoàn với công suất nghiền 2 tấn/giờ, đáp ứng được một phần nhu cầu bột dong cho làng nghề miến dong của xã. Bột lọc sạch, phơi khô có thể sử dụng trong cả năm. Hiện nay, hợp tác xã có 15 thành viên trồng và làm miến dong, mỗi năm bán ra hơn 50 tấn miến dong.

Người dân xã Nguyễn Huệ đưa máy móc vào sản xuất miến dong.

Đến gia đình ông Lương Văn Quân, xóm Án Lại, một trong những hộ làm miến lâu đời ở xã, hai vợ chồng ông đang tất bật ép miến ra phên rồi đem phơi. Do đầu tư máy ép miến chạy bằng điện nên công đoạn ép miến không phải quay bằng tay vất vả như trước đây. Theo ông Quân, xóm Án Lại bắt đầu làm miến từ năm 1990. Gia đình ông đến nay đã có gần 20 năm trong nghề. Xóm hiện nay có hơn 20 hộ thường xuyên làm miến. Nhiều hộ làm miến quanh năm, có thu nhập khá. Những năm gần đây, xóm có hơn 10 hộ đầu tư máy ép miến chạy bằng điện, giúp nâng cao năng suất, bớt công lao động. Những ngày nắng to, trung bình có thể làm được 40 - 50 kg miến.
Cùng với xóm Án Lại, xóm Canh Biện B là xóm có nhiều hộ làm miến nhất xã Nguyễn Huệ. Đứng bên chiếc máy ép miến chạy bằng điện, ông Trần Cao Định chia sẻ: Gia đình mới đầu tư chiếc máy ép miến chạy bằng điện nên đỡ vất vả hơn trước. Dùng máy quay bằng tay như trước đây, ngày nhiều chỉ làm được khoảng hơn 20 kg miến, có máy chạy bằng điện, năng suất tăng gần gấp đôi. Hiện nay, gia đình trồng hơn 4.000 m2 dong riềng, thu hơn 10 tấn củ; mỗi năm, làm được hơn 1 tấn miến.
Hiện nay, 9/9 xóm ở xã đều làm miến, tập trung nhiều nhất ở các xóm: Canh Biện A, Canh Biện B, Án Lại với khoảng 130 hộ sản xuất. Chủ tịch UBND xã Nguyễn Huệ Nông Văn Đạo khẳng định: Những năm gần đây, khoảng hơn 80% số hộ làm miến đầu tư máy móc vào sản xuất nên năng suất tăng hơn nhiều, nhờ đó thu nhập cũng tăng cao hơn. Từ nghề làm miến, nhiều gia đình có thu nhập từ vài chục đến 100 triệu đồng/năm, góp phần giảm nghèo ở địa phương. Xã tiếp tục tuyên truyền người dân tích cực đầu tư máy móc vào phục vụ sản xuất để giảm bớt công lao động, tăng sản lượng đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Để duy trì và phát triển làng nghề, việc đưa máy móc vào phục vụ sản xuất là một trong những yếu tố then chốt. Cùng với nghề rèn Phúc Sen, nghề làm miến dong Án Lại, Phja Đén, nhiều sản phẩm thủ công, nông sản, đặc sản của tỉnh đang tích cực đưa máy móc vào sản xuất như: lạp sườn, thịt hun khói, bánh khảo, khẩu sli… Để các làng nghề phát triển ổn định, sản phẩm làm ra có chất lượng, sản lượng cao, các cấp, ngành của tỉnh cần tiếp tục quan tâm đầu tư hỗ trợ máy móc, chuyển giao công nghệ cho các làng nghề, để sản phẩm làm ra có chỗ đứng vững trên thị trường trong và ngoài tỉnh.  

Trúc Linh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh