Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Ý nghĩa, nguồn gốc ngày giỗ tổ Hùng Vương 10/3

Thứ ba 09/04/2019 05:00

Ngày giỗ tổ Hùng Vương còn gọi là "Lễ hội Đền Hùng" được tổ chức hàng năm vào ngày 10 tháng Ba (Âm lịch) tại Đền Hùng, Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là lễ hội truyền thống của dân tộc, tưởng nhớ đến công ơn các Vua Hùng đã có công dựng nước. Hàng năm, vào ngày này, người dân Việt Nam dù đang ở đâu cũng hướng về cội nguồn dân tộc.

Hàng triệu người dân hành hương về nguồn cội trong ngày Giỗ Tổ.

Theo truyền thuyết, Kinh Dương Vương sinh một con trai, sau nối ngôi vua cha niên hiệu là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng nở ra một trăm người con là tổ tiên của người Bách Việt. Một hôm vua Lạc Long Quân bảo bà Âu Cơ: “Ta là giống Rồng, nàng là giống Tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó”. Vì vậy, năm mươi người con theo mẹ lên núi, năm mươi người con theo cha về miền biển. Lạc Long Quân phong cho con trưởng Hùng Vương nối ngôi, làm vua. Trải qua 18 đời, Hùng Vương thứ 18 đã nhường ngôi cho Thục Phán - An Dương Vương.

Để ghi nhớ công ơn của các Vua Hùng có công khai thiên, lập địa, vua Lê Thánh Tông năm 1470 và đời vua Lê Kính Tông năm 1601 sao chép đóng dấu kiềm để tại Đền Hùng, chọn ngày 11 - 12/3 Âm lịch làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Đến thời nhà Nguyễn - năm Khải Định thứ 2 chính thức chọn ngày 10 tháng 3 Âm lịch làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương để tưởng nhớ các Vua Hùng và nhắc nhở mọi người Việt Nam cùng tưởng nhớ thờ cúng Tổ tiên.

Kế tục truyền thống cao đẹp của cha ông, nhất là đạo đức “uống nước nhớ nguồn”, ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh của Chủ Tịch nước số 22/SL-CTN ngày 18/2/1946 cho công chức nghỉ ngày 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm để tham gia tổ chức các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương - hướng về cội nguồn dân tộc.

Năm 1995, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương được Ban Bí thư ghi trong thông báo là ngày lễ lớn trong năm. Ngành Văn hóa Thông tin - Thể thao phối hợp với các ngành chức năng tổ chức lễ hội trong thời gian 10 ngày (từ 1/3 đến 10/3 Âm lịch).

Tại Nghị định số 82/2001/NĐ-CP ngày 06/11/2001 về Nghi lễ Nhà nước, trong đó có nội dung quy định cụ thể về quy mô tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương, cụ thể: “Năm chẵn” là số năm kỷ niệm có chữ số cuối cùng là “0”; Bộ Văn hoá – Thông tin và UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ hội; mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các đoàn thể dự Lễ dâng hương. Ngày 02/4/2007, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã phê chuẩn sửa đổi, bổ sung Điều 73 của Luật Lao động cho người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch). Kể từ đây, ngày 10/3 âm lịch hàng năm đã trở thành ngày lễ lớn - Quốc Lễ mang ý nghĩa bản sắc văn hóa dân tộc. “Năm tròn” là số năm kỷ niệm có chữ số cuối cùng là “5”; UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội; mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các đoàn thể dự Lễ dâng hương. “Năm lẻ” là số năm kỷ niệm có các chữ số cuối cùng còn lại. UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội; mời lãnh đạo Bộ Văn hoá - Thông tin dự lễ dâng hương và tổ chức các hoạt động trong lễ hội.

Ngày giỗ Tổ Hùng Vương hằng năm là ngày hội chung của toàn dân, ngày mà mọi trái tim dù đang sống và làm việc ở muôn nơi vẫn đập chung một nhịp, mọi cặp mắt đều nhìn về cùng một hướng. Trong ngày này, nhân dân cả nước còn có điều kiện để tham gia vào các hoạt động văn hóa thể hiện lòng thành kính tri ân các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân đã vì dân giữ nước. Ngày 6/12/2012, UNESCO chính thức công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ”, biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2019 được tổ chức từ ngày 1/3 - 10/3 âm lịch (tức từ ngày 5/4 đến ngày 14/4) với sự tham gia của 3 tỉnh: Cần Thơ, Nghệ An và Sơn La. Nhiều hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao, diễn xướng, trưng bày, triển lãm...  được tổ chức từ ngày 5/4 (tức mùng 1/3 âm lịch) tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng và thành phố Việt Trì. Chương trình khai hội được tổ chức ngày 8/3 âm lịch (tức ngày 12/4). Một trong những nét mới của phần lễ năm nay là 13 huyện, thành, thị thực hiện dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng theo chương trình, kịch bản riêng của mỗi địa phương. Đặc biệt năm nay, tỉnh Phú Thọ có chủ trương vận động mỗi gia đình làm “mâm cơm tri ân” đảm bảo trang nghiêm, đầm ấm để tưởng nhớ, tri ân công đức tổ tiên chung của dân tộc vào thời điểm Chủ lễ đọc Chúc văn trên Đền Thượng vào ngày 10/3 âm lịch. 

Phần hội gồm nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch với nhiều nội dung mới, phong phú. Điểm nhấn là chương trình trình diễn các diễn xướng văn hóa và chương trình nghệ thuật chào mừng. Khác với mọi năm, chương trình năm nay ngoài các địa phương có nét văn hóa đặc trưng của tỉnh tham gia trình diễn, sẽ có thêm sự tham gia của các đoàn nghệ thuật 4 tỉnh và các nghệ sỹ nổi tiếng, tạo nên hoạt động văn hóa dân gian đa sắc màu, hấp dẫn, ấn tượng và mang tính cộng đồng sâu sắc.

Các hoạt động trong phần hội năm nay cũng có nhiều nét mới như: Hội Sách Đất Tổ được tổ chức tại ngã 5 Đền Giếng; hội chợ thương mại và giới thiệu sản phẩm đặc trưng của các vùng miền năm 2019; các hoạt động nhằm vinh danh di sản Hát Xoan Phú Thọ và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ. Lần đầu tiên tại Lễ hội Đền Hùng sẽ diễn ra Hội hát giao lưu tại khu vực Ngã 5 Đền Giếng và hồ Mai An Tiêm, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng; trưng bày hoa, cây cảnh tại thành phố Việt Trì; biểu diễn văn nghệ trong 3 đêm lễ hội tại sân khấu Quảng trường Hùng Vương. Năm nay, quy mô tổ chức hội trại văn hóa được mở rộng, ngoài gian trại của 13 huyện, thành, thị còn có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn trong cả nước với nhiều sản phẩm phong phú.

Tỉnh Phú Thọ quyết tâm tổ chức tốt các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2019, làm tiền đề để tổ chức thành công Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng cấp Quốc gia vào năm 2020, xây dựng Lễ hội Đền Hùng tiếp tục trở thành một trong những lễ hội mẫu mực của cả nước.

M.T (T/h)

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh