Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Tình bạn cao cả của đồng chí Hoàng Đình Giong và Hoàng Văn Thụ

Thứ hai 01/06/2020 05:00

Từ nhỏ, Hoàng Đình Giong là học sinh chăm chỉ, thông minh, học giỏi, sớm bộc lộ tư tưởng yêu nước, căm ghét Tây và cường hào, ác bá. Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Hoàng Đình Giong luôn được gia đình, dòng họ, anh em, bè bạn hết lòng ủng hộ, cưu mang giúp đỡ, đi đến đâu cũng được nhân dân quý trọng, đùm bọc, tin yêu.

Đặc biệt, trên chặng đường dài đấu tranh cách mạng, Hoàng Đình Giong gặp Hoàng Văn Thụ, tình bạn tri kỷ, tình đồng chí cao cả, trong sáng cùng chung lý tưởng cách mạng đã đi vào lịch sử và trở thành biểu tượng cao đẹp trong lòng mỗi chúng ta.
Khu lưu niệm đồng chí Hoàng Đình Giong tại phường Đề Thám (Thành phố).

Tháng 6/1925, Hoàng Đình Giong lên đường dự thi tốt nghiệp tiểu học lần nữa ở Lạng Sơn. Dịp này anh gặp lại Hoàng Văn Thụ - người cùng phòng thi năm trước, Hoàng Văn Thụ là học sinh giỏi có tiếng ở Lạng Sơn. Tại đây anh làm quen với Lương Văn Chi, người bạn cùng chí hướng của Hoàng Văn Thụ. Gia đình Hoàng Văn Thụ có truyền thống yêu nước, cụ cố Hoàng Ngọc Sơn là vị tướng tài ba có công lớn trong cuộc tổng tiến công quân Thanh xâm lược mùa xuân Kỷ Dậu 1789, được vua Quang Trung truy tặng công lao, sắc phong “Phụng quốc công độ sứ, thụy trung dũng” và cho lập đền thờ, dựng bia đá tưởng niệm.

Ông Khải Lan, thân sinh Hoàng Văn Thụ từ lâu cũng đã biết danh tiếng của gia đình Hoàng Đình Giong và cụ Hoàng A Cả. Như một sự đồng cảm, cùng là họ Hoàng nên gia đình Hoàng Văn Thụ rất vui mừng khi gặp Hoàng Đình Giong, xem như “hữu duyên, đồng phận” để hai anh em kết bạn, họ coi Hoàng Đình Giong thân tình như con cháu trong nhà.

Xuất phát từ nhiều nét tương đồng trong gia tộc, dòng họ, đặc biệt là tình yêu quê hương, đất nước và ý chí đánh đuổi giặc Tây, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Đình Giong thành tâm kết nghĩa anh em và được các cụ thân sinh gia đình Hoàng Văn Thụ vui mừng thu xếp trọng lễ, chứng giám trước bàn thờ gia tiên. Hai anh em kết nghĩa đã thề nguyện vui, buồn, sướng, khổ có nhau, trọn đời là bạn tốt của nhau. Lần thi thứ hai này, mặc dù chuẩn bị rất kỹ nhưng Hoàng Đình Giong vẫn bị đánh trượt.

Trong đoạn đầu đời đến với cách mạng, quan trọng nhất lần này là Hoàng Đình Giong trở thành bạn hữu kết nghĩa với Hoàng Văn Thụ, làm bạn tri kỷ với Lương Văn Chi và những người bạn đồng chí hướng đánh Tây. Việc kết giao bè bạn, cùng đi chung con đường là hành vi yêu nước, mở rộng địa bàn tuyên truyền, tập hợp lực lượng, vận động đánh Tây, thể hiện rõ ràng tư tưởng, hành động nhất quán của Hoàng Đình Giong.

Việc kết nghĩa giữa Hoàng Đình Giong và Hoàng Văn Thụ không chỉ dừng lại ở mối quan hệ tình cảm cá nhân bình thường như bao “kết tồng” (kết bạn tri kỷ) khác của dân tộc Tày, Nùng mà là hai ý chí lớn gặp nhau cùng mưu cầu lợi ích quốc gia, dân tộc. Chính vì vậy, khi về đến nhà, Hoàng Đình Giong kể lại cho gia đình mình sự việc kết nghĩa với Hoàng Văn Thụ, đã được ông bà thân sinh và anh em trong gia đình tán thành.

Trở lại Cao Bằng ít lâu, Hoàng Đình Giong bày tỏ với gia đình xin thi vào Trường Bách Nghệ Hà Nội. Được gia đình nhất trí, anh cùng một số bạn bè xung quanh thị xã Cao Bằng làm hồ sơ và dự thi. Kết quả mọi người đều thi đỗ và anh đỗ đạt thứ hạng cao. Trong môi trường mới, Hoàng Đình Giong càng có nhiều bạn bè khắp nơi, những học sinh cùng chí hướng đã đưa nhiều tài liệu mật cho anh nghiên cứu.  

Cuối tháng 3/1926, nghe tin nhà chí sĩ Phan Chu Trinh từ trần, Hoàng Đình Giong lặng người trong tang lễ lớn của dân tộc. Anh cùng các bạn thân hữu tham gia vào phong trào bãi khóa của học sinh, sinh viên ở Hà Nội và tích cực tổ chức lễ truy điệu trọng thể nhà yêu nước Phan Chu Trinh. Hoảng sợ trước phong trào yêu nước của thanh niên, học sinh, thực dân Pháp ra sức thẳng tay đàn áp. Sau lễ truy điệu cụ Phan, phần lớn số sinh viên Trường Bách Nghệ bị đuổi học, trong đó có Hoàng Đình Giong.

Không thể lưu lại trường được, Ninh Văn Phan đón anh về nhà riêng của mình tại Hà Nội. Lúc này, Hoàng Đình Giong viết thư cho Hoàng Văn Thụ ở Lạng Sơn. Nhận được tin, Hoàng Văn Thụ, Lương Văn Chi cấp tốc về Hà Nội. Trong hoàn cảnh ấy, bạn bè gặp nhau tay bắt mặt mừng, lại có thêm Bùi Đức Năng và cụ Ngô Đức Kế. Hoàng Đình Giong giới thiệu với mọi người về cụ Ngô Đức Kế, đầu mối liên lạc của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên, người cung cấp tài liệu bí mật từ hải ngoại.

Chia tay Hoàng Văn Thụ, Lương Văn Chi, anh ở lại Hà Nội tích cực tham gia các phong trào yêu nước của giới thanh niên, sinh viên, học sinh. Giữa mùa thu năm 1926, anh tạm biệt bạn bè Hà Nội trở về Cao Bằng hoạt động. Sau đó, Hoàng Đình Giong cùng Ninh Văn Phan tìm đường sang Trung Quốc bắt liên lạc với Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên.

Chặng đường hoạt động cách mạng của đồng chí Hoàng Đình Giong có những thời điểm sát cánh đồng chí Hoàng Văn Thụ trên cùng địa bàn: Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hải Phòng, Quảng Ninh và hải ngoại. Tháng 12/1929, Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Văn Nọn vinh dự được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng. Đồng thời thành lập Chi bộ Đảng tại Long Châu, đồng chí Hoàng Đình Giong được bầu làm Bí thư Chi bộ - người đảng viên với tư cách là Bí thư Chi bộ đầu tiên của xứ Cao - Lạng.

Cuối tháng 3/1935, Đại hội Đảng lần thứ I được tiến hành tại Ma Cao (Trung Quốc), đồng chí Hoàng Đình Giong vinh dự được Đại hội bầu vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc trách Xứ ủy Bắc Kỳ. Sau Đại hội, Chi bộ Long Châu được nâng lên thành Đảng bộ do Hoàng Đình Giong phụ trách. Đồng chí Hoàng Văn Thụ được Đảng phân công làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ và bầu vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng khi mới tròn 32 tuổi. Cả hai đồng chí bị thực dân Pháp bắt giam,  phải trải qua tù đày khắc nhiệt nhưng đều thể hiện ý chí kiên cường, không chịu khuất phục kẻ thù và biến nhà tù đế quốc thành trường học cộng sản.

Cùng chung lý tưởng cách mạng, hai đồng chí đã anh dũng chiến đấu, xả thân vì nước, vì dân, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Cả hai đồng chí đều là học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đồng chí Hoàng Đình Giong, người con ưu tú của quê hương Cao Bằng được Đảng, Nhà nước công nhận là Lãnh đạo tiền bối của cách mạng Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đồng chí Hoàng Văn Thụ, người con ưu tú của quê hương Lạng Sơn được Đảng, Nhà nước công nhận là Nhà lãnh đạo cao cấp của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương, người có đóng góp lớn vào phong trào cộng sản Việt Nam và là nhà thơ cách mạng Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Đồng chí Hoàng Đình Giong và đồng chí Hoàng Văn Thụ đã đi vào lịch sử của những bậc tiền bối cách mạng, sáng ngời nhân cách lớn của người cộng sản. Tình bạn, tình đồng chí cao cả, sắt son của hai đồng chí là tấm gương mẫu mực để chúng ta chiêm nghiệm, học tập và noi theo.

Lê Chí Thanh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh