Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Sự ra đời Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh

Thứ năm 13/02/2020 06:00

Ngày 1/4/1930, tại khe suối Nặm Lìn, thôn Hào Lịch, xã Hoàng Tung (Hòa An), Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Cao Bằng được thành lập, thực hiện chức năng của Tỉnh ủy lâm thời. Trải qua 90 năm xây dựng và phát triển, Đảng bộ tỉnh Cao Bằng đạt nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực: phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, biến nước ta thành một nước thuộc địa nửa phong kiến. Từ đó các phong trào yêu nước, đấu tranh của nhân dân ta diễn ra liên tục, mạnh mẽ, song chưa thành công. Đến khi chủ nghĩa Mác - Lê-nin được truyền bá vào Việt Nam những năm 1920, đầu 1930, mở ra con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, phong trào cách mạng Việt Nam có những bước phát triển mới.

Đoàn viên, thanh niên huyện Hòa An tìm hiểu về Khu di tích Nặm Lìn - nơi thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh. Ảnh: Minh Tuyền

Dưới tác động ảnh hưởng và hòa nhịp cùng với phong trào chung của cả nước, vào thời gian đó, ở Cao Bằng đã xuất hiện các tổ chức yêu nước (Hội đánh Tây, Hội Thanh niên phản đế), thu hút nhiều thanh niên yêu nước, tiến bộ, trong số đó nổi bật hơn cả và có ảnh hưởng to lớn là đồng chí Hoàng Đình Giong (tức Hoàng, Trần Tín, Lầu Voòng, Nam Bình, Văn Tư, Võ Văn Đức, Vũ Đức, Lê Minh, cụ Vũ), một thanh niên dân tộc Tày, ở xã Xuân Phách, huyện Hòa An (nay là phường Đề Thám, Thành phố) có lòng yêu nước nồng nàn và sớm giác ngộ cách mạng.

Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí bắt đầu từ những năm 1925 - 1926, khi đồng chí còn theo học tại Trường Bách Nghệ (Hà Nội), là lúc phong trào cả nước đang sôi động. Bị đuổi ra khỏi trường vì tham gia hoạt động cách mạng và có ảnh hưởng lớn trong tầng lớp thanh niên, đồng chí Hoàng Đình Giong trở lại quê hương.

Tại đây, đồng chí tiếp tục tuyên truyền, vận động, mở rộng Hội đánh Tây. Do đó, từ đầu năm 1927 đã xuất hiện nhiều cơ sở của Hội đánh Tây ở các tổng Tượng Yên, Nhượng Bạn, Hà Đàm (thuộc châu Hòa An). Sau đó, các tổ chức yêu nước này còn phát triển lên Hà Quảng, lan sang Quảng Uyên và các châu khác trong tỉnh, đặc biệt là các khu vực đầu mối giao thông quan trọng và đông dân cư.

Trước sức lan rộng của phong trào yêu nước, đặc biệt là tác động ảnh hưởng tới sự hoạt động của Hoàng Đình Giong, bọn đế quốc và tay sai bắt đầu khủng bố, truy lùng gắt gao. Trước tình hình đó, năm 1927, đồng chí Hoàng Đình Giong bí mật ra nước ngoài để hoạt động và học tập. Nơi đặt chân và hoạt động đầu tiên của đồng chí là Long Châu, Quảng Tây (Trung Quốc). Tại đây, đồng chí Hoàng Đình Giong đã gặp đồng chí Hoàng Văn Thụ và bắt liên lạc với các đồng chí trong ban lãnh đạo của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở nước ngoài (Long Châu, Quảng Tây, Trung Quốc).

Ngày 19/6/1928, đồng chí Hoàng Đình Giong và Hoàng Văn Thụ được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại cơ sở Long Châu, cùng các đồng chí khác ra sức xây dựng cơ sở cách mạng, tập hợp cán bộ và mở các lớp huấn luyện truyền bá tư tưởng của tổ chức cách mạng do đồng chí Nguyễn Ái Quốc sáng lập,  rèn luyện để đào tạo cán bộ cho Cao Bằng, Lạng Sơn.

Từ đó, nhiều thanh niên yêu nước các dân tộc Cao Bằng tìm đường đến và xây dựng cơ sở cách mạng tại Long Châu. Cuối năm 1928, tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên kết nạp đồng chí Hoàng Văn Nọn (tức Hoàng  Như, Tú Hưu, Thiết, Văn Tân, Hoàng Vĩnh Tuy), đầu năm 1929 kết nạp thêm đồng chí Lê Đoàn Chu (tức Lê Mới, Nam Cao).

Thấm nhuần đường lối, mục tiêu cách mạng, nắm vững phương thức hoạt động, đồng chí Lê Đoàn Chu được cử về Cao Bằng để tuyên truyền, vận động tổ chức các cơ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Sau khi tiếp thu con đường cách mạng do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc truyền bá về nước, đồng chí Hoàng Đình Giong ra sức chỉ đạo xây dựng cơ sở cách mạng Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Cao Bằng và chọn cử được nhiều thanh niên tích cực, giác ngộ đi đào tạo các lớp huấn luyện của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên rồi đưa về Cao Bằng hoạt động. Từ đó phong trào ở Cao Bằng ngày càng phát triển.

Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Hoàng Đình Giong, vào ngày Tết truyền thống rằm tháng Bảy năm Kỷ Tỵ (tức ngày 19/8/1929), tại chùa Đống Lân, xã Hưng Đạo, huyện Hòa An (nay thuộc Thành phố), đồng chí Hoàng Văn Nọn, Lê Đoàn Chu thay mặt Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tổ chức lễ kết nạp các đồng chí: Nông Văn Đô (Bích Giang, Cát Lợi), Hoàng Văn Khoa (Bình Dương), Lưu Xương (Sơn), Nguyễn Khánh Phù (Bá Nhân), Nghiêm, Cát vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Đây là tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đầu tiên được thành lập ở Cao Bằng. Sau lễ thành lập, các hội viên được cử về các địa phương để tiếp tục tuyên truyền, vận động phát triển các cơ sở hội. Một thời gian sau, cơ sở hội đã được thành lập tại Mỏ Thiếc Tĩnh Túc và các địa phương khác. Đây là những cơ sở hội đầu tiên tạo tiền đề cho sự phát triển Hội mạnh mẽ, là tiền đề để tiến tới thành lập Chi bộ Đảng tại Cao Bằng.

Cuối năm 1929, với sự hoạt động tích cực và có kết quả dưới sự chỉ đạo trực tiếp của bộ phận ở nước ngoài của Đông Dương Cộng sản Đảng, các đồng chí Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Văn Nọn được kết nạp vào Đảng và thành lập Chi bộ Đảng ở Long Châu (Quảng Tây, Trung Quốc) do đồng chí Hoàng Đình Giong làm Bí thư. Chi bộ Long Châu có nhiệm vụ “gây dựng và phát triển phong trào quần chúng cách mạng ở vùng biên giới Cao Bằng - Lạng Sơn, hướng dẫn thanh niên yêu nước ra dự những lớp huấn luyện cách mạng ở nước ngoài, đưa đón cán bộ đi hoạt động giữa hai vùng biên giới”.

Sau hội nghị thành lập Đảng (tháng 2/1930), Chi bộ Hải ngoại Long Châu do đồng chí Hoàng Đình Giong làm Bí thư, chính thức trở thành Chi bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam. Chấp hành chủ trương của Chi bộ Hải ngoại Long Châu, đầu năm 1930, Chi bộ Hải ngoại Long Châu cử đồng chí Hoàng Văn Nọn về Cao Bằng hoạt động.

Sau một thời gian kiểm tra phong trào và thử thách, rèn luyện cán bộ, đồng chí Hoàng Văn Nọn thay mặt Chi bộ Hải ngoại Long Châu kết nạp hai đồng chí tiêu biểu trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Cao Bằng là Lê Đoàn Chu, Nông Văn Đô vào Đảng Cộng sản Việt Nam và tuyên bố thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Cao Bằng vào ngày 1/4/1930 tại Nặm Lìn, châu Hòa An (nay thuộc xã Hoàng Tung), do đồng chí Hoàng Văn Nọn làm Bí thư.

Đây là Chi bộ Đảng đầu tiên của Hòa An cũng là Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Cao Bằng. Từ lúc thành lập, Chi bộ đã làm nhiệm vụ như Ban Tỉnh ủy lâm thời lãnh đạo phong trào cách mạng toàn tỉnh, đề ra hai nhiệm vụ hàng đầu là tích cực phát triển cơ sở đảng, đặc biệt là ở khu Mỏ Thiếc Tĩnh Túc và ở thị xã; đẩy mạnh phong trào chống thuế, chống phụ thu lạm bổ, chống bắt phu vào ngày mùa, đi phu phải được cấp tiền, gạo...

Sự ra đời của Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên ở Cao Bằng đã đánh dấu bước phát triển mới, một bước ngoặt trên con đường đấu tranh giải phóng. Từ đây, trong phong trào đấu tranh giành lại nền độc lập và chủ quyền của đất nước, nhân dân các dân tộc Cao Bằng vững bước đi lên dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng Cộng sản Việt Nam, cùng nhân dân cả nước đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Sau khi thành lập, Chi bộ đề ra chương trình và tổ chức hoạt động, tích cực tuyên truyền giác ngộ gây cơ sở, tổ chức, đoàn thể cách mạng. Tiếp theo là các chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam lần lượt ra đời ở Xuân Phách (tháng 10/1930), Mỏ Thiếc Tĩnh Túc (tháng 10/1930), Hà Quảng (tháng 6/1931), thị xã Cao Bằng (tháng 7/1931), Quảng Uyên (tháng 3/1932), Vân Trình, Thạch An (tháng 2/1933).

Sự kiện thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên và các tổ chức cơ sở đảng đầu những năm 1930 tại Cao Bằng là thắng lợi rất quan trọng của tư tưởng vô sản trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, điều đó tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển thành Đảng bộ Cao Bằng sau này.

Đinh Ngọc Viện

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh