Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Quan tỉnh, phủ, huyện đồng lòng dẹp giặc được triều đình ban thưởng

Thứ bảy 30/11/2019 05:00

Từ nửa sau thế kỷ XIX trở đi, tình hình an ninh, trật tự dọc biên giới nước ta với Trung Quốc diễn biến khá phức tạp. Nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân Trung Quốc chống lại triều đình Mãn Thanh bị thất bại đã tràn sang biên giới nước ta và phân hóa thành nhiều nhóm phỉ, cướp bóc của nhân dân dọc hai đường biên.

Đầu năm 1851, một nhóm thổ phỉ ở địa hạt nhà Thanh nhân lúc đói tràn đến tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Yên. Năm 1854, thổ phỉ lại từ bên kia biên giới tràn đến thôn Na Kiêu thuộc Cao Bằng. Tự Đức lệnh cho Tổng đốc Nguyễn Đăng Giai đem quân và voi đến Cao - Lạng để điều khiển trấn áp.
Để bảo vệ an ninh miền biên viễn, chống sự lấn cướp của bên ngoài, Tổng đốc Hà - Ninh là Nguyễn Đăng Giai, Tuần phủ ở Lạng - Bình là Phan Khắc Thận tâu 5 điều về công việc phòng thủ ngoài biên, đó là: Xin rút giản binh ở 2 tỉnh Lạng - Bình về, gồm cùng với dân trong sổ đinh, dồn thành cơ, ngũ. Xin chiêu dụ giặc trốn và cất nhắc bổ cho người đã đầu hàng. Xin cho 5 phủ, huyện ở Cao Bằng quy cả vào thống hạt Lạng Sơn, còn tỉnh thành ấy đổi làm phủ Trùng Khánh. Xin cho giản binh ở Bắc Kỳ chia ban diễn tập phép bắn súng, phép xuất trận. Còn mộ binh thì bất luận Nam, Bắc, đều phải mộ cho đủ số. Xin đặt thêm đồn bảo ở địa đầu 2 tỉnh ấy. Do kế sách có nhiều điều bất tiện nên Tự Đức  nghĩ phương sách khác.
Liên tục trong những tháng đầu năm 1854, phỉ nhà Thanh ồ ạt tràn vào địa bàn tỉnh Cao Bằng, gây nên sự bất ổn trong đời sống cư dân ở đây. Dưới sự chỉ đạo của quan tỉnh phủ, các thổ hào, thổ mục tập hợp dân binh để đánh đuổi, trong đó có vài trường hợp tiêu biểu được ghi trong sách “Đại Nam thực lục” như sau: Tri huyện huyện Thượng Lang là Hoàng Văn Siêu đánh đuổi giặc trốn tràn vào tỉnh Cao Bằng buộc chúng phải chạy. Giặc trốn lại quấy nhiễu biên giới Cao Bằng, thổ hào là Hà Văn Chẩm, Lý Văn Bàng đánh đuổi phải chạy. Tháng 4 năm Giáp Dần (1854), một toán giặc ở bên kia biên giới bị quan quân phủ Thái Bình (Trung Quốc) đánh dẹp phải chạy trốn. Tỉnh thần Cao Bằng dự đoán chúng sẽ tràn sang địa phận Cao Bằng, nên xin lưu lại số binh, điều động thêm 500 người của tỉnh Bắc Ninh, để giúp việc trấn áp. Đầu năm 1855, giặc chạy sang Cao Bằng, tràn vào cướp bóc huyện Thượng Lang, nhưng bị quyền sung Thiên hộ là Hoàng Đình Ngạn ngăn chặn, đánh lui. Tuy nhiên, chúng vẫn tràn đến các tổng Thông Nông, Quảng Trù (châu Hà Quảng) cướp phá. Quyền sung Bách hộ là Nông Kim Thạch, Nguyễn Sĩ Hinh chia nhau chặn đường đánh phá, bắt được tên đầu mục giặc là Lý Mân (tức Tăng Danh Hương) và đồng bọn. Tiếp đó, thổ hào Vi Thượng Nghĩa, Hoàng Văn Long đánh tan  giặc khi chúng đến cướp bóc ở phố Ba Sơn.
Để khuyến khích, động viên quan lại, thổ hào cùng dân binh địa phương, đầu năm 1856, Tự Đức ban dụ thưởng cho thổ hào, dân dõng tổng Nghĩa Điền, tỉnh Cao Bằng, ngân tiền có thứ bậc khác nhau. Đối với các quan tỉnh, phủ, huyện có công đánh bắt giặc cướp cũng được ban thưởng theo thứ bậc, trong đó viên Tri phủ Trùng Khánh Phạm Đình Nghi dự vào 2 lần đánh bắt và giết 61 tên giặc, được thưởng kỷ lục 2 thứ.

Kỳ sau: Trịnh Lý Hanh cùng các quan ra sức giữ yên bờ cõi

Đinh Ngọc Viện

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh