Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Nhớ những ngày Tháng Tám

Thứ bảy 19/08/2017 06:00

Những ngày Tháng Tám, khi cờ đỏ sao vàng tung bay khắp các tuyến đường, con phố, niềm hân hoan chào đón mùa thu cách mạng, mừng Tết độc lập của dân tộc lại bừng lên trong lòng mỗi người dân Cao Bằng. Cách đây 72 năm, với khí thế sục sôi của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ kính yêu, quân và dân các dân tộc trong tỉnh đã đứng lên đấu tranh giành chính quyền thắng lợi, góp phần vào thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Mít tinh giành chính quyền cách mạng tại Sóc Giang (Hà Quảng). Tranh: Trọng Điển
Cao Bằng - mảnh đất địa đầu Tổ quốc, vinh dự được thay mặt nhân dân cả nước đón Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng sau ba mươi năm bôn ba ở nước ngoài tìm đường cứu nước. Đây cũng là nơi gắn liền với giai đoạn lịch sử đặc biệt quan trọng của cách mạng Việt Nam và cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giai đoạn 1941 - 1945. Dưới sự lãnh đạo của Người, Trung ương Đảng, căn cứ địa Cao Bằng không ngừng được củng cố, mở rộng, lực lượng cách mạng phát triển mạnh mẽ, Đảng bộ Cao Bằng tập hợp quần chúng rộng rãi, đoàn kết các tầng lớp nhân dân dưới ngọn cờ của Mặt trận Việt Minh đánh đuổi giặc ngoại xâm, xây dựng chính quyền mới, cùng cả nước làm nên thành công của Cách mạng Tháng Tám. 72 năm đã trôi qua, nhưng ký ức hào hùng của những ngày mùa thu Tháng Tám năm 1945 vẫn luôn vang vọng trong lòng đồng bào các dân tộc nơi đây. 
Ngày 13/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng khai mạc tại Tân Trào (Tuyên Quang) nhận định các điều kiện khách quan, chủ quan đã chín muồi để khởi nghĩa nổ ra và thắng lợi; cơ hội rất tốt cho ta giành quyền độc lập đã tới. Hội nghị quyết định: Đảng phải kịp thời nắm thời cơ phát động và lãnh đạo toàn dân Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng Minh kéo vào. Hội nghị toàn quốc của Đảng sau 3 ngày làm việc đã bế mạc vào ngày 15/8/1945 trong không khí cả nước sục sôi khí thế Tổng khởi nghĩa được Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc phát động trong Quân lệnh số 1 ngay trong đêm 13/8/1945. Từ ngày 16 - 17/8/1945, Đại hội đại biểu quốc dân (nay gọi là Quốc dân Đại hội Tân Trào) họp ở Tân Trào tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng và Tổng bộ Việt Minh, bầu ra Ủy ban Dân tộc giải phóng do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Ngay sau Đại hội đại biểu Quốc dân bế mạc, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi đồng bào toàn quốc, trong đó có đoạn viết: “... Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy, đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Dưới ngọn cờ của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta từ Bắc chí Nam, từ miền ngược đến miền xuôi nhất tề đứng lên Tổng khởi nghĩa.
Trong không khí sục sôi chuẩn bị tổng khởi nghĩa, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Cao Bằng thực hiện triệt để Chỉ thị ngày 12/8/1945 của Ban chỉ huy Khu giải phóng yêu cầu chi viện lực lượng quân sự cho các tỉnh. Hai phần ba lực lượng quân giải phóng và vũ khí từ Cao Bằng được chuyển đến Trung ương và các tỉnh bạn. Ủy ban Khởi nghĩa của tỉnh ra đời gồm 6 đồng chí, do đồng chí Hoàng Đình Giong (tức Văn Tư) làm Trưởng ban. Ủy ban Khởi nghĩa ra lệnh tổng khởi nghĩa đánh chiếm các đồn bốt của Nhật ở các châu lỵ và Thị xã (nay là Thành phố), tiêu diệt các đội bảo an do Nhật tổ chức, bọn tay sai phản động của Nhật, chặn đánh các ngả đường rút chạy của địch.
Trong ngày 20/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa của tỉnh ra mệnh lệnh: “Phải chiếm được Thị xã trước khi quân Đồng minh kéo vào giải giáp vũ khí quân đội Nhật, chính quyền cách mạng của tỉnh phải sớm giành chủ quyền ở Thị xã để giao thiệp với quân Đồng minh với tư cách là chủ”. Quân giải phóng siết chặt vòng vây chuẩn bị tiến công sào huyệt cuối cùng của giặc Nhật; bọn Nhật và tay sai hoang mang cực độ. Ngày 21/8, Ủy ban Khởi nghĩa gửi tối hậu thư cho tên quan hai Nhật cùng những tên tay sai đang cố thủ ở Pháo đài yêu cầu đầu hàng và giao nộp cho ta toàn bộ vũ khí. Trước sức mạnh như vũ bão của quân cách mạng, 12 giờ trưa ngày 21/8, quân Nhật và bọn tay sai chấp nhận đầu hàng vô điều kiện, đồng ý giao nộp cho Việt Minh pháo đài và kho vũ khí của quân Pháp mà chúng chiếm được. Ngay sau đó, Ủy ban Khởi nghĩa chuyển và phân phát vũ khí cho đội quân giải phóng.
Từ ngày 17 - 19/8/1945,  các lực lượng vũ trang Cao Bằng và quần chúng đã vây chặt các đồn: Sóc Giang, Nước Hai, thị trấn Trùng Khánh và huyện lỵ Quảng Uyên. Quân khởi nghĩa cắm cờ đỏ xung quanh các đồn địch và liên tục kêu gọi quân Nhật đầu hàng. Lực lượng khởi nghĩa tổ chức các cuộc mít tinh quần chúng, vừa tiến hành truy quét bọn phản động tay sai thân Nhật. Đêm 18/8, quân Nhật ở Trùng Khánh và ngày 19/8, quân Nhật ở Quảng Uyên rút chạy. Ngày 20/8, Ủy ban Hành chính lâm thời châu Quảng Uyên tổ chức mít tinh tuyên bố xóa bỏ chính quyền thân Nhật. Đại đội lính Nhật ở Hòa An kéo ra đến Bản Sảy bị quân khởi nghĩa chặn đánh. Tên Tri châu Hòa An và 60 lính mang hết vũ khí ra nộp và đầu hàng Việt Minh khiến quân Nhật hoang mang, phải rút chạy ngay trong đêm. Đêm 20/8, quân Nhật chạy về Đôn Chương, ta truy kích gây nhiều thiệt hại buộc chúng phải chạy xuống Hòa An. Tại đây, chúng bị ta đánh tan ở Nặm Thoong, Nà Lóa, xã Đức Long, châu Hòa An. Sáng 21/8, ta làm chủ đồn và châu lỵ, chính quyền cách mạng chính thức được thành lập, ra mắt nhân dân.
Tại Nguyên Bình, biết tin bại trận ở nhiều nơi, ngày 20/8/1945, lính Nhật ở Mỏ thiếc Tĩnh Túc rút chạy về Bắc Kạn, lực lượng cách mạng kiểm soát mỏ và thị trấn Tĩnh Túc. Ngày 21/8/1945, ta bao vây đồn Nguyên Bình, viên chỉ huy lính bảo an đem 80 lính ra hàng, nộp 100 súng các loại, ta làm chủ đồn và thị trấn Nguyên Bình. Ngày 22/8/1945, Châu ủy, Ban Việt Minh châu Nguyên Bình tổ chức cuộc mít tinh, tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập UBND cách mạng, trừng trị bọn việt gian phản động, củng cố chính quyền cách mạng, Nguyên Bình hoàn toàn giải phóng. Tại Thạch An, sau khi Nhật thất bại ở đồn Đông Khê, lính bảo an bị quân ta uy hiếp phải đầu hàng, nộp toàn bộ vũ khí, lực lượng cách mạng chiếm đồn, làm chủ châu lỵ. Ngày 26/8/1945, UBND lâm thời tổ chức mít tinh tuyên bố xóa bỏ chính quyền cũ. 
Cũng trong đêm 21/8, quân khởi nghĩa tiến vào thị xã Cao Bằng, buộc chính quyền thân Nhật phải chuyển giao chính quyền cho lực lượng khởi nghĩa. Quân Nhật ngoan cố chưa chịu đầu hàng, nhưng vẫn phải điều đình và nộp vũ khí mà chúng chiếm được của Pháp cho quân Việt Minh. Sáng 22/8, quân và dân Cao Bằng tổ chức tuần hành thị uy lớn ở Thị xã, đoàn người như dòng thác cuốn, mang theo vũ khí vừa đi vừa hô lớn, rầm rộ tràn về các ngả đường. Mít tinh lớn được tổ chức tại chùa Phố Cũ, thành lập UBND lâm thời tỉnh và thị xã. Trước khí thế hừng hực của cách mạng, quân Nhật dao động mạnh. Ngay đêm đó, chúng đã bí mật rút chạy về Bắc Kạn. Sáng 22/8/1945, UBND lâm thời tỉnh và Thị xã tổ chức tuần hành trên các đường phố để biểu dương lực lượng cách mạng, sau đó họp tại chùa Phố Cũ tuyên bó xóa bỏ chính quyền tay sai Nhật, thành lập UBND lâm thời Thị xã do đồng chí Lê Huyên làm Chủ tịch; UBND lâm thời của tỉnh và UBND lâm thời Thị xã chính thức ra mắt toàn dân. Đồng thời, ta cử một đoàn đại biểu thay mặt UBND lâm thời tỉnh giao thiệp với quân Tưởng theo quy chế Đồng minh nhằm bảo vệ chính quyền cách mạng, bảo vệ độc lập, tự do mà dân tộc ta vừa giành được. Ngày 22/8/1945 là một ngày lịch sử, Cao Bằng sạch bóng quân phát xít Nhật. Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám ở Cao Bằng hoàn toàn thắng lợi. Cùng với cả nước, nhân dân các dân tộc Cao Bằng tiếp tục củng cố, giữ vững chính quyền cách mạng vừa mới giành được, tiếp tục hoàn thành những nhiệm vụ cách mạng đặt ra.
Một góc thành phố Cao Bằng.         Ảnh: Thế Vĩnh
Đất nước thống nhất, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Cao Bằng ra sức thi đua đạt được những thành tựu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Năm 2016 - năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2015 - 2020, KT - XH của tỉnh tiếp tục phát triển, tổng sản phẩm (GRDP) của tỉnh tăng 6,13%; thu ngân sách hơn 1.386 tỷ đồng (bằng 106,6% dự toán HĐND tỉnh giao, bằng 100,3% so với năm 2015, trong đó khu vực nội địa đạt hơn 1.178 tỷ đồng). Công tác giáo dục - đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân được thực hiện tốt; các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao diễn ra sôi nổi; an sinh xã hội được đảm bảo, công tác giảm nghèo được quan tâm; quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường; an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, chủ quyền biên giới Quốc gia được giữ vững. Hiện Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đang nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển KT - XH năm 2017 và giai đoạn 2016 - 2020.
Một mùa thu mới đã đến, khắp nơi rực rỡ màu cờ Đảng, cờ Tổ quốc chào mừng kỷ niệm 72 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. Tự hào về truyền thống quê hương cách mạng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Cao Bằng tiếp tục đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, nỗ lực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, quyết tâm phấn đấu thực hiện tốt các mục tiêu Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII và Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII đề ra, xây dựng Cao Bằng ngày càng phát triển vững chắc.
Minh Trang

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh