Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Huyền thoại Truông Bồn - cõi thiêng lay động lòng người

Thứ bảy 13/07/2019 05:00

Dọc chiều dài đất nước, suốt cuộc trường chinh chống thực dân Pháp rồi đế quốc Mỹ, khí tiết oanh liệt, sẵn sàng xả thân vì độc lập, tự do ngời sáng khắp nơi nơi. Chỉ riêng về lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) đã có rất nhiều tấm gương nghĩa liệt ngời sáng. Cùng với Ngã ba Đồng Lộc, Hang Tám Cô, Thành cổ Quảng Trị và nhiều địa danh lịch sử khác, Truông Bồn, xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương (Nghệ An) trở thành vùng đất thiêng liêng, biểu tượng sáng ngời của lực lượng TNXP, của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà.

Du khách nghe thuyết minh về Khu di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn (Nghệ An).

 Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nghệ An là hậu phương lớn trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam; là tiền tuyến lớn của hậu phương lớn miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Và trên vùng tuyến lửa khu IV này, Truông Bồn có vị trí đặc biệt quan trọng trên cung đường 15A -  huyết mạch giao thông chi viện nhân lực, vật lực cho chiến trường miền Nam.
Nhận thấy vị trí hết sức quan trọng về mặt quân sự của Truông Bồn, đế quốc Mỹ tập trung đánh phá ác liệt. Chỉ trong vòng 4 năm (từ năm 1964 - 1968), trọng điểm này phải hứng chịu 18.936 quả bom các loại và hàng nghìn quả tên lửa. Trong khói lửa, đạn bom ác liệt, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, dân công hỏa tuyến và người dân kiên cường bám trụ, mưu trí, chiến đấu dũng cảm với quyết tâm sắt đá “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, giữ vững mạch máu giao thông cho những đoàn xe, đoàn quân ra tiền tuyến.

Tại Truông Bồn, 1.240 người con ưu tú thuộc các lực lượng: quân đội, công an, TNXP, dân công hỏa tuyến mãi mãi nằm lại trong lòng đất mẹ: Trong số những người con ưu tú đó có 13 TNXP Tiểu đội 2 - “Tiểu đội Thép” thuộc Đại đội 317, Đội 65, Tổng đội TNXP Nghệ An hy sinh vào rạng sáng 31/10/1968. Sự hy sinh “lặng thầm như đất” của 13 TNXP ở Truông Bồn cũng như hàng chục nghìn TNXP ở khắp mọi miền của đất nước đã trở thành huyền thoại. Máu xương của các chị, các anh hòa vào lòng đất mẹ, anh linh bất diệt của các chị, các anh hòa cùng khí thiêng sông núi để giữ vững nền độc lập, tự do của Tổ quốc!
Huyền thoại Truông Bồn là một nốt son trong cuộc trường chinh giữ nước của chúng ta, bởi đây là hiện thân của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, biểu tượng của ý chí gan góc, kiên cường, bất chấp hiểm nguy vì miền Nam ruột thịt, vì thống nhất non sông. Đại đội TNXP 317 là đơn vị chủ lực, được điều động làm nhiệm vụ ở nhiều tuyến đường; sau hơn 3 năm phục vụ ở các trọng điểm giao thông quan trọng, đầu năm 1967 đơn vị được lệnh chuyển đến tọa độ lửa Truông Bồn.

Tháng 7/1968, trước tình hình máy bay Mỹ đánh phá ác liệt, Đại đội 317 phát động chiến dịch 100 ngày đêm đảm bảo mạch máu giao thông. Đơn vị chọn cử 14 chiến sĩ (12 nữ và 2 nam) làm nhiệm vụ trực chiến 24/24 giờ hằng ngày để quan sát, cảnh báo máy bay Mỹ; đánh dấu vị trí bom nổ chậm để cùng công binh phá bom, san lấp hố bom, bảo đảm mặt đường, rồi lại thức trắng đêm với chiếc áo trắng làm "cọc tiêu sống" dẫn hàng nghìn chuyến xe chở hàng vào Nam vượt qua trọng điểm an toàn.

100 ngày đêm chiến dịch, được lệnh của Ban chỉ huy Tổng đội cho phép, Đại đội 317 xét một số đồng chí có thời gian phục vụ hết nhiệm kỳ 3 năm, có nhiều thành tích, hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn được xuất ngũ. Nhưng đêm 30/10/1968, Đại đội 317 nhận được lệnh của Ban chỉ huy Tổng đội phải cấp tốc giải phóng giao thông cho đoàn xe quân sự vượt qua Truông Bồn vào Nam trước khi trời sáng. Trước tình hình đó, cả những người được xét xuất ngũ xung phong ra hiện trường cùng đơn vị làm nhiệm vụ với tinh thần "Một giờ còn ở đơn vị là một giờ còn ra hiện trường", "Đường chưa thông không tiếc máu xương”.
Hướng đến kỷ niệm 69 năm Ngày truyền thống lực lượng TNXP (15/7/1950 - 15/7/2019), chúng tôi về thăm Truông Bồn. Từng nghe nhiều người kể về thời hoa lửa, nhưng về nơi đây, trong lòng chúng tôi đều rưng rưng cảm xúc! Theo lời kể của hướng dẫn viên, 4 giờ sáng 31/10/1968, Đại đội 317 khẩn trương tập trung san lấp hố bom, đến 6 giờ 10 phút, công việc sắp hoàn thành theo kế hoạch, bất ngờ có báo động máy bay Mỹ oanh tạc, các chiến sĩ trong đơn vị kịp rút về hầm trú ẩn, riêng 14 chiến sĩ Tiểu đội 2 làm nhiệm vụ cùng với đơn vị, đồng thời được phân công làm nhiệm vụ trực chiến nên rút về hầm trú ẩn sau cùng. Bất ngờ một tốp 4 chiếc máy bay Mỹ trút xuống 2 loạt với 238 quả bom phá, Truông Bồn chìm trong biển khói mịt mù, 13/14 chiến sĩ dũng cảm hy sinh.

Khu di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn (Nghệ An).

Tấm gương hy sinh của Tiểu đội 2 Đại đội 317 TNXP sáng sớm 31/10/1968 rơi vào những giờ khắc điên cuồng cuối cùng của Mỹ trước khi chúng phải thực hiện cam kết hạn chế ném bom toàn miền Bắc Việt Nam, như một nốt son vút lên cao trong khúc tráng ca hào hùng bất tử của quân và dân ta. Bởi dù bom Mỹ có thể cướp đi sinh mạng của các chị, các anh nhưng không thể khuất phục ý chí của chúng ta vì miền Nam ruột thịt, vì độc lập tự do. Dù bị cày xé bằng hàng chục nghìn tấn bom đạn nhưng đường ra tiền tuyến vẫn luôn được giữ thông, sức người, sức của vẫn kịp thời được đưa tới miền Nam đánh giặc.
Chỉ trong vòng 4 tiếng đồng hồ sáng 31/10/1968, Truông Bồn phải hứng chịu 3 đợt oanh kích của đế quốc Mỹ. Theo số liệu thống kê được, 164 quả bom các loại rải xuống phạm vi 120 m chiều dài và 50 m chiều ngang. Thật nghẹn lòng, bởi chỉ 1 ngày nữa thôi, 7 nữ chiến sĩ của đại đội TNXP 317 sẽ lên đường nhập học và cũng chỉ hôm sau, anh Cao Ngọc Hòa, chị Nguyễn Thị Tâm sẽ về nhà làm lễ thành hôn, các chị, các anh được phép không phải ra chiến hào hôm đó. Nhưng không, còn sống ở Truông Bồn một ngày là một ngày là các chị, các anh còn cầm cuốc, cầm xẻng, với họ “Tim có thể ngừng đập, đường không thể tắc”.

Bằng tinh thần ấy, họ ra chiến hào và hy sinh anh dũng. Giấc mơ về một tổ ấm gia đình như mười cô gái Đồng Lộc, như hàng nghìn cô gái TNXP mở những tuyến đường ra trận đã không về! Còn rất nhiều những sự hy sinh lặng thầm như vậy, và chính những tấm gương hy sinh “lặng thầm như đất” ấy đã góp thêm vào để kết tinh thành huyền thoại Truông Bồn.
Xúc động thắp nén tâm hương lên phần mộ các chiến sĩ TNXP, anh Nguyễn Quang Trung (Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Cao Bằng) bày tỏ: 13 tuổi thanh xuân, 13 câu chuyện vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất. Họ đã hiến dâng tuổi trẻ, tình yêu, ước vọng tương lai của mình để làm nên một Truông Bồn bất tử. Sự hy sinh anh dũng của 13 chiến sĩ TNXP tại Truông Bồn là tấm gương sáng ngời về những hy sinh to lớn của các thế hệ tuổi trẻ cũng như hàng chục nghìn TNXP ở khắp mọi miền của đất nước. Truông Bồn xứng đáng là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho tuổi trẻ, là địa chỉ văn hóa tâm linh đón hàng vạn đồng bào, chiến sĩ về đây tri ân, thăm viếng anh linh các anh hùng, liệt sĩ.
Truông Bồn hôm nay, cuộc sống mới hồi sinh mạnh mẽ ngay trên “tọa độ chết” năm xưa. Bằng tấm lòng tri ân của cả nước, khu tưởng niệm Truông Bồn được xây dựng bề thế, khang trang, trở thành Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia vào năm 1996. Từng giờ, từng ngày, nơi đây luôn ngát thơm hương hoa, hòa quyện cùng tiếng chuông thỉnh nguyện để nâng giấc cho anh linh các chị, các anh, hòa cùng khí thiêng sông núi, đất trời; như để nhắc nhở thế hệ đi sau phải luôn khắc sâu tấm lòng tri ân, sống xứng đáng, noi gương các chị, các anh để giữ vững thành đồng Tổ quốc, xây đắp non sông ngày càng giàu mạnh.

Hoàng Thu

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh