Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Đồng chí Hoàng Văn Thụ với phong trào cách mạng Cao Bằng

Thứ hai 04/11/2019 05:00

Đồng chí Hoàng Văn Thụ (1909 - 1944) - một trong những cán bộ lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam, đã hoạt động sôi nổi từ thời kỳ vận động thành lập Đảng và thời kỳ Đảng lãnh đạo chuẩn bị lực lượng, thúc đẩy thời cơ, tiến tới Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Quá trình hoạt động, đồng chí đã gắn bó với phong trào cách mạng Cao Bằng, góp phần xây dựng Đảng bộ tỉnh vững mạnh.

Tượng đài đồng chí Hoàng Văn Thụ tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.

 Là người con dân tộc Tày, sinh ra trong gia đình có truyền thống yêu nước tại thôn Phạc Lạn, tổng Nhân Lý, châu Văn Uyên (nay là thôn Nhân Hòa, xã Hoàng Văn Thụ, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn), Hoàng Văn Thụ được học tại Trường Tiểu học Pháp - Việt ở thị xã Lạng Sơn. Tại đây, Hoàng Văn Thụ đã gặp và kết bạn với Hoàng Đình Giong - người con ưu tú của quê hương cách mạng Cao Bằng. Do cùng cảnh ngộ, suy nghĩ về hiện tại và tương lai nên Hoàng Đình Giong và Hoàng Văn Thụ đã kết nghĩa anh em. Từ đây mở ra con đường hoạt động cách mạng sôi nổi của hai thanh niên dân tộc Tày cùng chung chí hướng ở vùng miền núi Cao Bằng - Lạng Sơn.
Do yêu cầu của phong trào cách mạng, cả hai đồng chí Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Thụ lần lượt tới Long Châu (Trung Quốc) và tìm cách liên lạc với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tháng 12/1929, các đồng chí: Hoàng Văn Thụ, Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Nọn được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng và thành lập Chi bộ Hải ngoại tại Long Châu (Trung Quốc) do đồng chí Hoàng Đình Giong làm Bí thư Chi bộ. Chi bộ Long Châu được Đảng trực tiếp giao nhiệm vụ “gây dựng và phát triển phong trào quần chúng cách mạng ở vùng biên giới Cao Bằng - Lạng Sơn, hướng dẫn thanh niên yêu nước dự những lớp huấn luyện cách mạng ở nước ngoài, đưa, đón cán bộ đi hoạt động giữa hai vùng biên giới”.
Dưới sự chỉ đạo của Chi bộ Hải ngoại tại Long Châu, trực tiếp là các đồng chí Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Thụ, phong trào cách mạng ở vùng biên giới Cao Bằng - Lạng Sơn phát triển mạnh, dẫn tới sự thành lập của các tổ chức cộng sản đầu tiên của hai tỉnh: Cao Bằng (ngày 1/4/1930), Lạng Sơn (giữa năm 1933); tháng 7/1933, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng được Trung ương Đảng công nhận, đến đầu năm 1934, Ban Cán sự Đảng tỉnh Lạng Sơn được thành lập. Từ đây, phong trào cách mạng ở hai địa phương ngày càng phát triển mạnh, sâu rộng. Đường dây bí mật ở vùng biên giới Cao Bằng - Lạng Sơn được thiết lập, góp phần tích cực vào việc đưa, đón, bảo vệ cán bộ hoạt động cách mạng qua biên giới; nhất là việc đưa, đón, bảo vệ một số đại biểu đi dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ I tại Ma Cao (Trung Quốc) được thuận lợi, an toàn.
Đầu năm 1936, đồng chí Hoàng Đình Giong - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đảng từ nước ngoài trở lại Cao Bằng và triệu tập cuộc họp Tỉnh ủy mở rộng ở đền Vua Lê (Hòa An) phổ biến Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ I của Đảng và những chủ trương của Đảng trong tình hình mới. Đồng thời, trong lần liên lạc của Tỉnh ủy Cao Bằng với cơ quan lãnh đạo của Đảng ở Long Châu đầu năm 1936, đồng chí Hoàng Văn Thụ đã truyền đạt lại chỉ thị của Trung ương và Xứ ủy về tổ chức và vận động quần chúng đấu tranh trực diện với kẻ thù bằng các hình thức đấu tranh công khai hợp pháp và nửa hợp pháp, đòi thực hiện những cải cách tiến bộ do Chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp ban hành. Thực hiện những ý kiến chỉ đạo đó, Đảng bộ tỉnh Cao Bằng đã đẩy mạnh việc vận động đồng bào các dân tộc hưởng ứng phong trào “Đông Dương Đại hội”, đấu tranh đưa Bản “Dân nguyện” cho phái đoàn Chính phủ Pháp yêu cầu thực hiện những cải cách dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân.
Tháng 2/1936, khi công tác tại Hải Phòng, đồng chí Hoàng Đình Giong bị thực dân Pháp bắt, đồng chí Hoàng Văn Thụ được phân công nhiệm vụ tiếp tục hoạt động và chỉ đạo công tác ở vùng biên giới phía Bắc, trực tiếp phụ trách chỉ đạo phong trào cách mạng các tỉnh: Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, đồng thời giữ liên lạc với Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng.
Năm 1937, khi hoạt động ở Cao Bằng, đồng chí đã góp nhiều ý kiến quan trọng với Tỉnh ủy Cao Bằng về công tác xây dựng Đảng, kinh nghiệm, bài học lãnh đạo, chỉ đạo quần chúng đấu tranh, nhất là việc chỉ đạo vận động, tổ chức quần chúng đấu tranh công khai hợp pháp và nửa hợp pháp. Đồng thời, đồng chí Hoàng Văn Thụ đã mở một lớp huấn luyện ngắn ngày bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nòng cốt cho phong trào cách mạng địa phương; trao đổi những kinh nghiệm khi làm báo Tranh đấu ở Long Châu (Trung Quốc) và chỉ đạo Tỉnh ủy Cao Bằng xuất bản tờ báo Lao động làm cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh.
Những năm 1938 - 1940, đồng chí Hoàng Văn Thụ được Xứ ủy Bắc Kỳ phân công tăng cường chỉ đạo phong trào cách mạng ở các tỉnh: Thái Nguyên, Vĩnh Yên, Hải Dương và được Trung ương Đảng cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ (ngày 8/9/1939). Tháng 11/1940, tại Hội nghị Trung ương lần thứ 7 diễn ra tại làng Đình Bảng, Từ Sơn (Bắc Ninh), đồng chí Hoàng Văn Thụ được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá I).
Cuối tháng 12/1940, đồng chí Hoàng Văn Thụ được Trung ương Đảng phân công đi Tịnh Tây, Quảng Tây (Trung Quốc) gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc để báo cáo với Người về tình hình phong trào cách mạng trong nước và xin chỉ thị về việc chuẩn bị tổ chức Hội nghị Trung ương lần thứ 8. Sau khi nghe báo cáo tình hình, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cho biết dự kiến sẽ về nước xây dựng căn cứ địa cách mạng và trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước. Do đã trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng ở Cao Bằng nên đồng chí Hoàng Văn Thụ nắm rất vững tình hình ở đây và đề nghị Bác về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam qua tỉnh Cao Bằng, vì trình độ giác ngộ cách mạng của nhân dân dọc biên giới tương đối cao, đội ngũ cán bộ ở đây khá vững vàng; Cao Bằng lại có khu du kích ở vùng Lục Khu ngay dọc biên giới Việt - Trung.

Lời đề nghị này cũng trùng hợp với nhận định trước đó của Người bởi trong tầm nhìn chiến lược của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Cao Bằng được đánh giá là một địa bàn chiến lược quan trọng: "Căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng nước ta, Cao Bằng có phong trào tốt từ trước, lại kề sát biên giới, lấy đó làm liên lạc quốc tế rất thuận lợi. Nhưng từ Cao Bằng còn phải phát triển về Thái Nguyên và thông xuống nữa mới có thể tiếp xúc toàn quốc được. Có nối được phong trào với Thái Nguyên và toàn quốc thì khi phát động đấu tranh vũ trang, lúc thuận lợi có thể tiến công, lúc khó khăn có thể giữ".

Đồng chí Hoàng Văn Thụ cũng báo cáo với Bác về việc 40 thanh niên yêu nước Cao Bằng đang tạm lánh khủng bố ở Trung Quốc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chỉ đạo các đồng chí: Phùng Chí Kiên, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp…, trực tiếp tổ chức lớp huấn luyện cho số thanh niên này tại Nặm Quang, Ngàm Tảy, Tịnh Tây (Trung Quốc), sau đó đưa trở về nước hoạt động.
Nhận chỉ thị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đồng chí Hoàng Văn Thụ trở về liên lạc và làm việc ngay với Tỉnh ủy Cao Bằng để chuẩn bị địa điểm đón Người về nước. Ngày 28/1/1941 (mùng hai Tết Tân Tỵ), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt mốc 108 đến Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng (Cao Bằng). Đồng bào Pác Bó vinh dự, tự hào thay mặt nhân dân cả nước đón lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sau 30 năm bôn ba hải ngoại tìm đường cứu nước trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Từ đây, Pác Bó trở thành đại bản doanh của căn cứ địa Việt Bắc, “chiếc nôi” của cách mạng Việt Nam.
Tại Pác Bó, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước, chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (tháng 5/1941). Tại hội nghị lịch sử này, đồng chí Hoàng Văn Thụ được bầu vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng, đặc trách công tác công vận và binh vận của Đảng, sau đó được cử vào Tổng bộ Việt Minh lâm thời.
Ngày 25/8/1943, trong lúc đang hoạt động, đồng chí Hoàng Văn Thụ bị mật thám Pháp bắt tại ngõ Nam Diệm, khu Tám Mái (Hà Nội). Mặc dù chịu nhiều cực hình tra tấn dã man và mọi thủ đoạn dụ dỗ, mua chuộc của địch, đồng chí vẫn vững vàng trong tư thế hiên ngang của người chiến sĩ cộng sản yêu nước, trung thành với Đảng, với đồng bào, đồng chí của mình. Không khuất phục nổi người chiến sĩ cộng sản Hoàng Văn Thụ, rạng sáng ngày 24/5/1944, kẻ thù đã sát hại đồng chí tại trường bắn Tương Mai (Hà Nội).
Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Hoàng Văn Thụ đã có những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí là tấm gương sáng về lòng trung thành vô hạn với Ðảng, hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân; luôn đặt lợi ích của Ðảng, của nhân dân, của dân tộc lên trên hết. Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng luôn khắc ghi công lao, những đóng góp to lớn của đồng chí Hoàng Văn Thụ đối với phong trào cách mạng giải phóng dân tộc, sự phát triển của Đảng bộ và phong trào cách mạng tỉnh Cao Bằng.  

Bảo Khánh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh