Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Di tích lịch sử cách mạng xã Minh Tâm (Nguyên Bình)

Chủ nhật 07/08/2016 06:00

Minh Tâm nằm ở phía tây bắc huyện Nguyên Bình. Tên gọi Minh Tâm là lấy bí danh của liệt sỹ Chu Văn Ngoan, hy sinh tháng 2/1944. Minh Tâm được sáp nhập từ 2 xã Gia Bằng, Kỳ Chỉ từ ngày 1/1/1946, trước đó thuộc tổng Gia Bằng, châu Nguyên Bình.

Toàn cảnh địa điểm di tích Tổng Ngần, hang Kéo Quảng, xã Minh Tâm (Nguyên Bình).

Xã Minh Tâm sớm trở thành địa bàn hoạt động của các đồng chí cán bộ cách mạng ở địa phương và Trung ương. Cơ sở quần chúng cách mạng sớm được xây dựng ở Nguyên Bình, nổi bật nhất có ông Dương Mạc Thạch (tức Dương Mạc Cam) đã gia nhập hội đánh Tây ở Hòa An, Hội Thanh niên phản đế, tháng 4/1934 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, bí danh Xích Thắng.

Năm 1935, đồng chí Xích Thắng sau một thời gian hoạt động tuyên truyền cách mạng đã lần lượt giới thiệu Trương Nam Hiến (tức Hồng My), Ma Văn Phái (tức Mỹ Lợi), Đoạn Văn Tằng (tức Lưu Lai) kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Ngày 15/11/1935, cấp trên tuyên bố thành lập Chi bộ liên xã Gia Bằng, Kỳ Chỉ, Linh Mai tại Tổng Ngần, xã Gia Bằng. Chi bộ gồm 4 đồng chí, đồng chí Xích Thắng làm Bí thư Chi bộ. Từ đó, phong trào đấu tranh của nhân dân 3 xã bước vào giai đoạn mới dưới sự chỉ đạo của Chi bộ Đảng. Chi bộ có quan hệ chặt chẽ với Chi bộ Mỏ thiếc Tĩnh Túc (thành lập tháng 10/1930) và các cơ sở cách mạng ở địa phương. Chi bộ lập ra các hội truyền bá chữ Quốc ngữ, hội tương tế, hội thể thao nhằm tập hợp mọi lực lượng quần chúng đấu tranh giành quyền lợi và công bằng… Đến năm 1938, tổng số đảng viên Chi bộ liên xã đã phát triển lên 14 người…

Từ khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Chủ tịch Hồ Chí Minh) đến ở và làm việc tại Pác Bó, xã Trường Hà (Hà Quảng) tháng 1/1941, để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, huyện Nguyên Bình cùng các huyện Hà Quảng, Hòa An được Người chọn làm nơi thí điểm Mặt trận Việt Minh. Chỉ sau 3 tháng đã trở thành huyện Việt Minh hoàn toàn. Đầu năm 1942, đồng chí Võ Nguyên Giáp và một số đồng chí cán bộ cách mạng khác đến hoạt động ở các xã: Minh Tâm, Kim Mã, Tam Lộng của huyện Nguyên Bình. Xã Minh Tâm được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến ở và làm việc. Những địa điểm được Người đến ở và làm việc là: nhà ông Dương Mạc Thạch (Xích Thắng), hang Kéo Quảng, Lũng Tàn, Lũng Dẻ, Lũng Lừa. Đồng thời cũng là nơi ở và làm việc của cơ quan in Báo Việt Nam Độc Lập - cơ quan ngôn luận của Tổng bộ Việt Minh. Tháng 5/1942, tại hang Kéo Quảng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp mở lớp huấn luyện chính trị cho các cán bộ lãnh đạo chủ chốt của tỉnh Cao Bằng (gồm 10 học viên…). Tại đây, các đồng chí: Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Vũ Anh, Đào Duy Kỳ… đã tổ chức các lớp huấn luyện chính trị ngắn ngày khác cho cán bộ cách mạng địa phương trong những năm 1942 - 1943.

Trước sự lớn mạnh của phong trào cách mạng và Mặt trận Việt Minh, năm 1944, thực dân Pháp khủng bố gắt gao, tìm bắt cán bộ cách mạng, một số người bị bắt, trong đó có đồng chí Minh Tâm bị chúng giết hại dã man.

Tháng 12/1944, lãnh tụ Hồ Chí Minh giao cho đồng chí Võ Nguyên Giáp tổ chức thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo, thuộc xã Tam Kim (Nguyên Bình). Trong số 34 chiến sỹ đầu tiên của Đội, xã Minh Tâm có 5 đội viên là: Dương Mạc Thạch (Xích Thắng), Mạc Ma Phiêu (Bắc Hợp), Trương Văn Cù (Vân Trường), Chu Nam Đế (Nam), Hồng Cô. Đồng chí Dương Mạc Thạch được cử làm Chính trị viên của Đội.

Ngày 9/3/1945, nhân dân các dân tộc xã Minh Tâm dưới sự chỉ đạo của Đảng và Ban Việt Minh đã vùng lên giành chính quyền nhân dân, lập ra chính quyền cách mạng mới.

Giai đoạn 1946 - 1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng, chính quyền, nhân dân xã Minh Tâm tích cực củng cố vững mạnh, đẩy mạnh tăng gia sản xuất để ủng hộ sức người, sức của cho kháng chiến. Thời kỳ này, xã Minh Tâm trở thành hậu phương trực tiếp của Chiến dịch Biên giới năm 1950. Trên đường ra mặt trận chỉ đạo Chiến dịch, Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nghỉ chân tại Minh Tâm; cấp ủy, chính quyền và nhân dân xã Minh Tâm đã tổ chức đưa đón, bảo vệ bí mật, an toàn…

Xã Minh Tâm có nhiều điểm di tích cách mạng, trong đó có 4 địa điểm di tích đã được Nhà nước xếp hạng: hang Kéo Quảng (hang Lê-nin), nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đến ở và làm việc (tháng 5/1942) đã xếp hạng di tích Quốc gia (ngày 13/2/1995). Địa điểm Tổng Ngần, nơi thành lập Chi bộ Đảng châu Nguyên Bình (ngày 15/11/1935), di tích xếp hạng cấp tỉnh (ngày 4/8/2009). Địa điểm nhà ông Dương Mạc Thạch, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc đầu năm 1942, di tích xếp hạng cấp tỉnh (ngày 11/12/2003). Hang Lũng Tàn, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và cơ quan Báo Việt Nam Độc Lập ở và làm việc (tháng 6/1942) và là nơi diễn ra Đại hội đại biểu Việt Minh châu Lam Sơn (ngày 7/11/1942), đã xếp hạng di tích cấp tỉnh (ngày 11/11/2005).

Xã Minh Tâm đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Thủ tướng Chính phủ công nhận là xã An toàn khu (ATK) theo Quyết định số 988/QĐ-TTg, ngày 18/6/2014.          
Lăng Thanh Đức

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh