Bạn đang xem: Trang chủ » Hồ sơ - Tư liệu

Đền Hoàng Lục

Thứ bảy 28/04/2018 06:00

Đền Hoàng Lục tọa lạc trên ngọn đồi Đoỏng Lình (theo tiếng địa phương có nghĩa là đồi thiêng), thuộc làng Chi Choi, xã Đình Phong (Trùng Khánh). Ngôi đền thờ An Biên tướng quân Hoàng Lục, một kiệt tướng thời nhà Lý, thế kỷ XI, có công trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Tống, giữ yên vùng biên cương phía Bắc Tổ quốc.

Đền Hoàng Lục.

Sách "Cao Bằng thực lục" có chép: Hoàng Lục sinh ra và lớn lên trong một gia đình nối dòng làm tù trưởng ở Lũng Đính, châu Thượng Lang (nay là xóm Chi Choi, xã Đình Phong). Năm 18 tuổi, ông được cử làm thổ tù. Ông là người có tính khảng khái, trọng nghĩa, luôn đem tài sản chia cho dân nghèo, vì vậy mọi người dân trong vùng đều quý trọng ông.
Năm 1053, thời Lý Thái Tông, trong cuộc kháng chiến chống Tống xâm lược lần thứ nhất, Hoàng Lục phối hợp với Nùng Trí Cao chủ động đem quân đánh vào đất Tống, đột phá các châu: Châu Quý, Châu Uy, Châu Khang, Châu Đăng, Châu Ngô, Châu Đoan, Châu Hình, gây thiệt hại lớn cho quân Tống. Quân của Hoàng Lục đi đến đâu đều được nhân dân ủng hộ. Khi rút về nước, Hoàng Lục tiếp tục chuẩn bị lương thực, lực lượng để đối phó với quân Tống. Đến năm 1076, thời Lý Anh Tông, quân Tống lại tiến hành xâm lược Đại Việt lần thứ 2. Mục tiêu lần này của chúng là phá vỡ phòng tuyến ở Quảng Nguyên. Quách Quỳ, một viên tướng của nhà Tống đánh giá: "Quảng Nguyên là cổ họng của Giao Chỉ, có binh pháp mạnh đóng ở đó. Nếu ta không đánh lấy trước thì khi ta đi sâu vào đất chúng, quân ta sẽ bị đánh cả ở mặt trước và mặt sau…". Qua nhận định của tướng giặc Quách Quỳ thì trận đánh ở Quảng Nguyên có tính chất quyết định. Trấn giữ châu Quảng Nguyên lúc này là Lưu Kỷ - viên tướng có kinh nghiệm đánh trận vùng rừng núi đang nắm giữ khoảng 5.000 binh mã. Cuộc kháng chiến chống Tống diễn ra ác liệt từ năm 1076 - 1077. Quân Tống do phó tướng Yên Đạt chỉ huy đánh vào châu Quảng Nguyên đã gặp phải sự đánh trả quyết liệt của ta do Hoàng Lục và Lưu Kỷ chỉ huy. Theo lưu truyền, chính khu vực đền thờ hiện nay là nơi Hoàng Lục lập trận địa để chặn bước tiến của quân xâm lược Tống. Dấu tích sót lại đến ngày nay là những ụ, thành đất hình chữ nhật, hình xoáy trôn ốc nằm rải rác dọc hai bên bờ sông Quây Sơn, cách đền khoảng 1 km.
Với công lao to lớn trong cuộc kháng chiến chống Tống xâm lược, sau khi mất, Hoàng Lục được vua Lý truy phong làm Đại Vương, gia phong mỹ tự là Hạ đẳng thần; duệ hiệu là: "Sắc phong An Biên tướng quân, linh ứng uy liệt, giữ biên tích huống phù hưu, Hoàng Lục Đại vương". Sau khi ông mất, nhân dân trong vùng đã lập đền thờ để tưởng nhớ công lao của ông.
Năm 2004, đền Hoàng Lục được UBND tỉnh Cao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh. Trải qua bao thăng trầm và biến cố lịch sử, việc xác định đền thờ Hoàng Lục được khởi dựng từ khi nào vẫn chưa rõ, nhưng kiến trúc còn lại của ngôi đền là hai gian nhà cấp 4 (kiểu chữ nhị) khá rộng với diện tích khoảng 100 m2; vỉ kèo quá giang bằng gỗ, mái lợp ngói âm dương, cửa đền quay ra hướng Nam. Theo các cụ cao niên kể lại, trước đây trong đền có tượng đồng, chuông đồng, nhưng các hiện vật này đã bị thất lạc. Giá trị còn lại của ngôi đền chính là ở chất liệu xây dựng. Đền được đắp trình tường bằng đất sét trộn mật mía rất công phu. Đến nay các bức tường vẫn còn vững chắc, đặc biệt còn lưu giữ được 4 sắc phong của triều Nguyễn.
Những năm gần đây, do làm tốt công tác xã hội hóa, đền Hoàng Lục đã được trùng tu, tôn tạo. Diện mạo ngôi đền trở nên khang trang hơn nhưng vẫn giữ được nét u tịch, thâm nghiêm vốn có.
Theo Chủ tịch UBND xã Đình Phong Đoàn Hải Vân, để ghi nhớ công ơn của Hoàng Lục, nhân dân trong vùng đã lấy ngày 28 tháng Hai âm lịch hằng năm để tổ chức lễ hội. Trong ngày hội, ngoài các nghi thức cúng lễ, tạ ơn tướng Hoàng Lục, ơn trời đất, còn có các trò chơi dân gian, như: tung còn, kéo co, đẩy gậy... Mỗi dịp lễ hội, người dân 14 xóm thuộc xã Đình Phong quay lợn, nấu xôi gà để mang lên đền cúng tạ ơn. Lễ hội đền Hoàng Lục hằng năm thu hút đông đảo khách thập phương đến tham quan, trẩy hội.

Thủy Tiên

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh