Giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh

Thứ hai 04/12/2017 06:00

Tỉnh ta có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú như: sắt, mangan, antimon, đồng - niken, chì - kẽm, thiếc - volfram, bauxit (nhôm), vàng, đá vôi xây dựng…, đóng góp không nhỏ cho phát triển KT - XH, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương cũng như tăng thu ngân sách. Nhưng do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, giá khoáng sản sụt giảm dẫn đến nhiều khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ.

Công ty TNHH Hoàng Ngọc sản xuất cát đồi tại xã Bạch Đằng (Hòa An).
Về khai thác khoáng sản (KTKS), trước thời điểm Luật Khoáng sản năm 2010 có hiệu lực từ ngày 1/7/2010, trên địa bàn tỉnh có 135 giấy phép KTKS có hiệu lực với 45 giấy phép KTKS kim loại, 90 giấy phép KTKS làm vật liệu xây dựng, 5/135 giấy phép do Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) cấp. Tổng công suất khai thác các loại khoáng sản theo cấp phép gồm: quặng sắt 1.106.400 tấn/năm; quặng mangan 236.200 tấn/năm; quặng chì - kẽm 36.380 tấn/năm; quặng đồng - niken355.000 tấn/năm; quặng thiếc 146 tấn/năm; quặng barit 102.000 tấn/năm; khoáng sản làm vật liệu xây dựng 725.200 m3/năm.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 61 giấy phép KTKS còn hiệu lực với 9 giấy phép KTKS kim loại, 52 giấy phép KTKS làm vật liệu xây dựng, 5/61 giấy phép do Bộ TN&MT cấp. Tổng công suất khai thác các loại khoáng sản theo cấp phép gồm: quặng sắt 700.000 tấn/năm; quặng mangan 68.200 tấn/năm; quặng chì - kẽm 11.493 tấn/năm; quặng đồng-niken 280.000 tấn/năm; quặng thiếc 263 tấn/năm; khoáng sản làm vật liệu xây dựng 472.600 m3/năm. Nhưng  thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh chỉ có 3 mỏ khoáng sản (6 mỏ chưa khai thác hoặc dừng khai thác), 44 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng (8 mỏ dừng khai thác hoặc có đề nghị trả lại giấy phép KTKS) hoạt động khai thác liên tục hoặc cầm chừng nên kết quả về sản lượng khai thác thấp hơn rất nhiều so với công suất khai thác đã cấp phép.
Giai đoạn 2005 - 2010, trước thời điểm Luật Khoáng sản có hiệu lực, tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho 27 dự án chế biến khoáng sản với công suất chế biến như: quặng sắt 6 dự án, tổng công suất 1.160.600 tấn/năm; quặng mangan 9 dự án, tổng công suất 94.090 tấn/năm; quặng thiếc 2 dự án, tổng công suất 380 tấn/năm; quặng chì kẽm 1 dự án tuyển công suất 48.000 tấn quặng/năm và 1 dự án luyện công suất 4.000 tấn chì kẽm kim loại/năm; quặng bauxit 3 dự án, tổng công suất 450.000 tấn/năm; quặng đồng công suất 650 tấn tinh quặng/năm; quặng niken đồng  công suất 450.000 tấn quặng nguyên khai/năm; quặng barit công suất 48.000 tấn/năm…
Cùng với hoạt động KTKS, hoạt động chế biến khoáng sản giai đoạn 2011 - 2017 dừng về mặt phát triển và có chiều hướng giảm về sản lượng sản xuất. Trong giai đoạn này, chỉ có 1 dự án sản xuất thiếc thỏi và sản xuất tinh quặng chì - kẽm có kế hoạch sản xuất khá ổn định, thời gian đầu giai đoạn đến cuối năm 2013, các nhà máy sản xuất fero mangan và fero silico mangan sản xuất khá tốt nhưng đa số dừng từ giữa năm 2014, đến năm 2015 dừng hoạt động. Năm 2015, có Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng đi vào hoạt động.
Do công tác chuẩn bị về nguyên liệu cho các dự án chế biến khoáng sản không thực hiện đầy đủ, năng lực tài chính của các chủ đầu tư, trình độ công nghệ chế biến của các dự án còn hạn chế dẫn đến 27 dự án chế biến khoáng sản được cấp giấy chứng nhận đầu tư nhưng mới chỉ có 17 dự án đã xây dựng (5 dự án đang hoạt động, 12 dự án tạm dừng hoạt động), 10 dự án chưa triển khai. Hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản trong giai đoạn 2011 đến nay có chiều hướng giảm sâu. Nguyên nhân do số lượng mỏ có giấy phép khai thác còn hiệu lực giảm, định hướng chung về công tác quản lý, khai thác, chế biến khoáng sản là không khai thác manh mún, nhỏ lẻ, chỉ tiến hành khai thác ở các mỏ có quy mô mang lại hiệu quả kinh tế cao và thị trường giá khoáng sản trên thế giới cũng như trong nước đang có chiều hướng giảm ảnh hưởng đến công tác thu ngân sách hằng năm. Cụ thể, năm 2014 số thu đạt 213,7 tỷ đồng, năm 2015 đạt 170 tỷ đồng, năm 2016 số thu giảm còn 157 tỷ đồng, 10 tháng năm 2017 còn 101 tỷ đồng.
Trước những khó khăn, vướng mắc của các đơn vị hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh, Sở TN&MT đề nghị với UBND tỉnh chấp thuận một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp như: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về Luật Khoáng sản; quyền, nghĩa vụ của các đơn vị quy định theo Luật Khoáng sản mới; ban hành các văn bản hướng dẫn các đơn vị hoạt động khoáng sản thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định và trả lời các ý kiến, kiến nghị của doanh nghiệp. Đơn giản hóa nội dung đề án thăm dò khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường như loại bỏ công tác khoan, địa lý, vật lý, địa chất thủy văn, địa chất công trình nhằm giảm chi phí tài chính, thời gian cho chủ đầu tư. Phối hợp với các sở: Xây dựng, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Kế hoạch và Đầu tư để thống nhất các biện pháp đơn giản hóa trong thủ tục chấp thuận địa điểm đầu tư, cấp giấy chứng nhận đầu tư và điều chỉnh các quy hoạch ngành nhằm tạo điều kiện cho hoạt động khoáng sản. 
Hiện trên địa bàn tỉnh có trên 200 thủ tục hành chính về cấp giấy phép thăm dò, khai thác và phê duyệt trữ lượng khoáng sản được giải quyết. 40 đơn vị KTKS không phải nộp số tiền cấp quyền KTKS tính trên sản lượng khai thác từ ngày 1/7/2011 - 1/1/2014; 7 đơn vị không tiến hành khai thác sẽ được điều chỉnh số tiền cấp quyền KTKS phải nộp về 0 đồng. Ban hành 6 quyết định ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên. Điều chỉnh quy hoạch các ngành để loại bỏ trên 6.000 ha diện tích có liên quan đến 206 mỏ khoáng sản thuộc quy hoạch thăm dò KTKS ra khỏi đối tượng khoanh định khu vực cấm, tạm cấm hoạt động khoáng sản nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị hoạt động lâu dài, ổn định...
Để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh cần sự hợp tác, chấp hành từ các đơn vị sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản, đặc biệt là công tác trao đổi thông tin phản hồi từ các đơn vị hoạt động khoáng sản tới các cơ quan quản lý để hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh hoạt động có hiệu quả hơn.
Đàm Liễu

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh