Lò Xo - con đèo huyền thoại

Thứ bảy 25/04/2020 06:00

Những năm 60, 70 của thế kỷ trước, có lẽ không người lính nào trong đội ngũ trùng trùng vượt Trường Sơn vào Nam đánh Mỹ là không in dấu chân mình trên đèo Lò Xo. Nhưng hẳn ít người biết tên đèo Lò Xo này có từ bao giờ.

Đèo Lò Xo. Ảnh: Internet

Cách đây 52 năm, sau cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968, cuộc kháng chiến chống Mỹ trên chiến trường miền Nam gặp nhiều khó khăn, ác liệt. Tại mặt trận Trung Trung bộ, Mỹ, ngụy dồn lực lượng, phương tiện chiến tranh đánh phá một cách dã man các vùng hậu cứ trọng điểm của ta nhằm chặn đứng sự chi viện cho các đơn vị chủ lực giải phóng quân.

Trước tình hình đó, Bộ Tư lệnh Quân khu V quyết định phải khảo sát, mở ngay tuyến đường xe đạp thay việc vận chuyển bằng đôi vai trước đây dài 200 km để nhận tiếp tế lương thực, vũ khí, đạn dược từ huyện Trà My (Quảng Nam) vào. Từ đó, một tổ chức khảo sát được thành lập gồm các đồng chí: Nguyễn Oanh (quê Vĩnh Phú), Trần Oanh (quê Hà Bắc), Nguyễn San (quê Nam Hà).

Sau khi phát tuyến được hơn 100 km đèo dốc quanh co thì gặp phải địa hình hiểm trở, muốn con đường đi tiếp lên đến đỉnh phải uốn con đèo rất nhiều vòng xoắn theo hình chữ S. Khi tổng hợp tình hình phát tuyến để báo cáo cấp trên, tổ khảo sát cứ phân vân về tên gọi con đèo. Cuối cùng tổ trưởng Nguyễn Oanh đề xuất ý kiến của mình đặt tên con đèo là đèo Lò Xo và được cả tổ tán thành vì con đèo dài trên 20 km phải uốn rất nhiều cua theo kiểu lò xo. Vậy là tên đèo Lò Xo có từ tháng 2/1969.

Lúc đầu, con đèo được ngụy trang để che mắt địch, nhưng đến cuối năm 1969 địch phát hiện rồi tập trung máy bay đánh phá, đoạn đèo trở thành một trong những trọng điểm ác liệt trên tuyến đường Trường Sơn. Chính nơi này đổ không biết bao nhiêu mồ hôi, công sức và máu của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến. Vì lẽ đó mà những năm sau này các đoàn xe, đoàn bộ đội qua đây đều dừng chân thắp hương trước khi lên và xuống đèo để tưởng nhớ những người con trung hiếu đã ngã xuống cho con đèo vươn dài theo lịch sử, theo đất nước.

Để tăng cường sức chi viện cho các chiến trường, tạo sức mạnh mới chuẩn bị cho Chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 5/1972, lực lượng công binh của ta mở rộng đường xe đạp thồ trước đây thành đường ô tô, thọc sâu xuống vùng đồng bằng các tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định và vươn dài đến tận ngã ba Đông Dương, đưa hàng vạn tấn lương thực, vũ khí, đạn dược cho các mặt trận đánh to, thắng lớn.

Lò Xo - con đèo huyền thoại là dấu ấn không bao giờ phai mờ trong lòng các anh “Bộ đội Cụ Hồ” cũng như các cựu thanh niên xung phong thời đánh Mỹ, mãi mãi đi vào lịch sử của cuộc chiến tranh giải phóng đầy khí phách, hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Chu Hà

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh